Łużyce Górne
Górne Łużyce[1] (niem. Oberlausitz, górnołuż. Hornja Łužica, dolnołuż. Górna Łužyca, łac. Lusatia Superior) - kraina historyczno-geograficzna w Niemczech (kraj związkowy Saksonia, częściowo Brandenburgia), część tego obszaru leży także na terytorium Polski (województwo dolnośląskie, kilka miejscowości w województwie lubuskim). Głównym miastem jest Budziszyn. Do XV wieku tereny te znane były jako Milsko, od zamieszkującego je plemienia słowiańskiego Milczan. Na tych ziemiach wykształcił się język górnołużycki.
Kalendarium
- X wiek - ziemie Milczan podbite przez Niemców,
- 1002-1005 - Bolesław Chrobry zajął Milsko,
- 30 stycznia 1018 - pokój budziszyński przyznał Milsko Polsce,
- 1031 - cesarz niemiecki Konrad II ponownie podbija Milsko,
- 1243 – margrabia brandenburski Otton III otrzymał te ziemie jako posag księżniczki Beatrycze, córki króla czeskiego Wacława I,
- 1319 - król czeski Jan Luksemburski zajął zachodnią część Milska, a wschodnią ze Zgorzelcem przejął książę jaworski Henryk,
- 1348 - inkorporacja Milska do Królestwa Czeskiego,
- 1368 - po śmierci księcia świdnickiego Bolka II, zwanego Małym, wschodnia część Milska włączona zostaje do Czech,
- 1370 - po włączeniu Łużyc Dolnych do korony czeskiej następuje połączenie Milska i Łużyc Dolnych,
- 1468-1490 - przyłączone do korony węgierskiej przez Macieja Korwina
- 1490-1526 pod rządami Jagiellonów
- 1635 - Łużyce Górne i Dolne przyłączone do Saksonii,
- 1697-1763 Łużyce Górne i Dolne jako część Saksonii w Unii Personalnej z Polską
- 1815 – na mocy uchwał kongresu wiedeńskiego wschodnia część Łużyc Górnych z Zgorzelcem i Lubaniem przyłączona do pruskiej prowincji Śląsk (niem. Niederschlesien),
- 1945 - w efekcie postanowień konferencji poczdamskiej wschodnia część Łużyc Górnych (pomiędzy Nysą Łużycką a Kwisą, ze Zgorzelcem i Lubaniem) wchodzi w skład Polski.
Miasta górnołużyckie
- Biała Woda, Weißwasser, Běła Woda
- Białogóra, Weißenberg, Wóspork
- Biskupice, Bischofswerda, Biskopicy
- Bogatynia, Reichenau, Richnow
- Budziszyn, Bautzen, Budyšin
- Kamieniec, Kamenz, Kamjenc
- Lubań, Lauban, Lubań
- Lubij, Löbau, Lubij
- Niska, Niesky, Niska
- Wojrowice, Hoyerswerda, Wojerecy
- Zgorzelec (niemiecki / polski), Görlitz, Zhorjelc
- Żytawa, Zittau, Žitawa
Wsie górnołużyckie
Górnołużyckie nazwy wsi
- Baćoń
- Boranecy, niem. Bornitz, ok. 125 mieszk.
- Bošecy, niem. Baschütz
- Bórk
- Bronjo
- Budestecy
- Bukecy
- Chelno
- Chrósćicy
- Časecy
- Delnja Kina
- Dobrošicy
- Dubrjeńk
- Dźěwin
- Haslow
- Hórki
- Horni Hajnk
- Hornja Kina
- Hózk
- Hućina
- Jaseńca
- Kamjenjej
- Kanecy
- Kašecy
- Koblicy
- Koćina
- Konjecy
- Kopšin
- Kozarcy
- Kubšicy
- Kulowc
- Lejno
- Lejpold
- Łazk
- Łušć
- Malešecy
- Měrkow
- Miłkecy
- Miłoćicy
- Mučow
- Myšecy
- Němcy
- Němske Pazlicy
- Njebjelčicy
- Njeswačidło
- Nowa Jaseńca
- Nowa Wjeska
- Nuknica
- Pančicy-Kukow
- Pěskecy
- Pozdecy
- Rachlow
- Radwor
- Radworski Haj
- Rakecy
- Ralbicy
- Róžant
- Salow
- Serbske Pazlicy
- Sernjany
- Slepo
- Smjerdźaca
- Stara Cyhelnica
- Sulšecy
- Šunow
- Swinjarnja
- Trjebin
- Trjechow
- Wěteńca
- Worklecy
- Wóslink
- Wotrow
- Wulka Dubrawa
- Wulke Zdźary
- Wuskidź
- Zejicy
- Žuricy
Przypisy
- ↑ Lech Leciejewicz: Słowianie zachodni : z dziejów tworzenia się średniowiecznej Europy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1989, s. 234, 235. ISBN 83-04-02690-2.
Zobacz też
Bibliografia
- Tomasz Jaworski, Żary w dziejach pogranicza śląsko-łużyckiego, Żary 1993
- Waldemar Bena, Polskie Górne Łużyce. Przyroda - Historia - Zabytki, Wydawnictwo F.H. Agat, Zgorzelec 2003
- Prawa Saksonii dotyczące Łużyczan