18 marca jest 77. (w latach przestępnych 78.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 288 dni.

Święta

• Imieniny obchodzą: Aleksander, Anzelm, Boguchwał, Boguchwała, Celestyna, Cyryl, Edward, Edwarda, Feliks, Krystian, Marta, Narcyz, Salwator i Trofim.
• Aruba – Święto Hymnu i Flagi Narodowej
• Nigeria – Dzień Matki
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą^[1][2],:
  • św. Edward Męczennik (król Anglii)
  • św. Cyryl Jerozolimski (biskup i doktor Kościoła)

Wydarzenia w Polsce

• 1241 – I najazd mongolski na Polskę: przegrana wojsk polskich w bitwie pod Chmielnikiem.
• 1596 – Król Zygmunt III Waza podjął decyzję o przeniesieniu stolicy z Krakowa do Warszawy.
• 1681 – Erygowano klasztor franciszkanów w Łagiewnikach.
• 1783 – Antoni Protazy Potocki założył Kompanię Handlową Polską.
• 1813 – Cesarz Aleksander I powołał Radę Najwyższą Tymczasową Księstwa Warszawskiego.
• 1830 – Cesarz Rosji i król Polski Mikołaj I przemianował na cześć brata, Aleksandra I, Królewski Uniwersytet Warszawski na Uniwersytet Królewsko-Aleksandrowski.
• 1863 – Powstanie styczniowe: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Grochowiskami.
• 1923:
  • Otwarto Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.
  • Podczas zjazdu w Warszawie została powołana Centrala Polskich AZS.
• 1934 – Przeprowadzono masowe aresztowania działaczy Ruchu Młodych Stronnictwa Narodowego.
• 1939 – Po zajęciu przez armię węgierską Karpato-Ukrainy została utworzona granica polsko-węgierska.
• 1942 – W odwecie za zabicie niemieckiego żandarma hitlerowcy dokonali egzekucji 16 Polaków i 16 Żydów, mieszkańców Kazanowa i okolic w powiecie zwoleńskim.
• 1943:
  • Kierownictwo Walki Cywilnej ogłosiło, że szmalcownictwo będzie karane śmiercią.
  • W wyniku niemieckiej pacyfikacji zginęło około 200 mieszkańców Różańca (powiat biłgorajski).
• 1945 – 1. Armia Wojska Polskiego zdobyła Kołobrzeg. Odbyły się zaślubiny Polski z morzem.
• 1954 – Józef Cyrankiewicz został premierem.
• 1956 – Górnik Zabrze w swym debiucie w ekstraklasie wygrał z Ruchem Chorzów 3:1.
• 1963 – Powstało Towarzystwo Przyjaciół Warszawy.
• 1971 – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Wakacje z duchami.
• 1984 – Na wiadomość o czekającej go operacji wszczepienia rozrusznika serca Janusz Pałubicki przerwał trwającą blisko 100 dni głodówkę (był przymusowo dokarmiany).
• 1996 – Odbyło się pierwsze losowanie Multi Lotka i jednocześnie pierwsza transmisja losowań gier Totalizatora Sportowego nadawana w Polsacie.
• 2001 – Rozpoczęła nadawanie TV Puls.
• 2004 – Przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski (KEP) został wybrany arcybiskup przemyski Józef Michalik.

Wydarzenia na świecie

•   417 – Zozym został papieżem.
•   731 – Grzegorz III został papieżem.
• 1229 – W trakcie wyprawy dyplomatycznej do Ziemi Świętej cesarz Niemiec Fryderyk II koronował się na króla Jerozolimy.
• 1314 – W Paryżu spłonęli na stosie przełożeni zakonu templariuszy, w tym jego ostatni wielki mistrz Jakub de Molay.
• 1438 – Albrecht II Habsburg został wybrany na króla Niemiec.
• 1522 – Baskijski żeglarz Juan Sebastián Elcano odkrył wyspę Amsterdam na południowym Oceanie Indyjskim.
• 1584 – Po śmierci Iwana Groźnego nowym carem Rosji został Fiodor I.
• 1643 – Irlandzka wojna konfederacka: zwycięstwo wojsk angielskich w bitwie pod New Ross nad irlandzkimi konfederatami.
• 1676 – Wojna Francji z koalicją: wojska francuskie rozpoczęły oblężenie Ypern.
• 1766 – W wyniku protestów została zniesiona Ustawa o pieczęciach z 22 marca 1765 roku, nakładająca podatki na działalność prowadzoną w 13 koloniach brytyjskich w Ameryce Północnej.
• 1791 – Józef Ankwicz objął placówkę dyplomatyczną Rzeczypospolitej w Kopenhadze.
• 1793:
  • W okupowanej przez francuskie wojska rewolucyjne Moguncji proklamowano pierwszą na terenie dzisiejszych Niemiec republikę.
  • Zwycięstwo Austriaków nad wojskami francuskimi w bitwie pod Neerwinden.
• 1839 – Wybuchła brytyjsko-chińska I wojna opiumowa.
• 1848 – Rozpoczęło się powstanie mediolańczyków przeciwko Austriakom (tzw. Pięć dni Mediolanu).
• 1865 – Paragwajski dyktator Francisco Solano López wypowiedział wojnę Argentynie.
• 1871 – Proklamowana została Komuna Paryska.
• 1893 – Jerzy Tupou II został uroczyście ukoronowany w Nuku'alofie na króla Tonga.
• 1900 – Założono klub piłkarski Ajax Amsterdam.
• 1904 – Założono Austriacki Związek Piłki Nożnej (ÖFB).
• 1907 – Wojna Hondurasu z Nikaraguą: wygrana wojsk nikaraguańskich w bitwie pod Namasique.
• 1910 – Premiera amerykańskiego filmu Frankenstein w reżyserii Jamesa Searle Dawleya.
• 1913 – Król Grecji Jerzy I został w Salonikach zastrzelony przez anarchistę.
• 1915 – I wojna światowa: zwycięstwo Turków nad flotą brytyjsko-francuską w bitwie morskiej w Cieśninie Dardanelskiej.
• 1921:
  • Bolszewicy zdławili powstanie marynarzy w Kronsztadzie.
  • W Rydze podpisano Traktat ryski pomiędzy Polską, Rosją Radziecką i Ukrainą Radziecką.
• 1922 – Mahatma Gandhi został skazany przez brytyjskie władze kolonialne na 8 lat więzienia.
• 1925 – Nad stanami Missouri, Illinois oraz Indiana przetoczyło się tzw. Tri-State Tornado, zabijając 695 osób.
• 1932 – Założono hiszpański klub piłkarski Real Saragossa.
• 1937:
  • Wybuch gazu w szkole w New London (Teksas); zginęło 295 uczniów i nauczycieli.
  • Założony został klub piłkarski Neftçi Baku.
• 1938:
  • Otwarto ogród zoologiczny w Bangkoku.
  • W Meksyku znacjonalizowano przemysł naftowy.
• 1942 – II wojna światowa: rozpoczęła się ewakuacja wojsk polskich z terenu ZSRR do Iranu.
• 1945 – Nalot bombowy na Berlin przeprowadzony przez 1250 samolotów amerykańskich.
• 1948 – W Moskwie podpisano radziecko-bułgarski traktat o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej.
• 1953 – W trzęsieniu ziemi o sile 7,4 stopnia w skali Richtera w północno-zachodniej Turcji zginęło 265 osób.
• 1959 – Premiery filmów: Pamiętnik Anny Frank, w reżyserii George'a Stevensa i Rio Bravo w reżyserii Howarda Hawksa.
• 1961 – Luksemburski utwór Nous les amoureux w wykonaniu Jean-Claude'a Pascala zwyciężył w 6. Konkursie Piosenki Eurowizji w Cannes.
• 1962:
  • Francuski utwór Un premier amour w wykonaniu Isabelle Aubret zwyciężył w 7. Konkursie Piosenki Eurowizji w Luksemburgu.
  • Podpisany został francusko-algierski układ pokojowy w Evian-les-Bains.
• 1965 – Wystrzelono statek kosmiczny Woschod 2 z Pawłem Bielajewem i Aleksiejem Leonowem, który odbył pierwszy spacer kosmiczny.
• 1967 – Na Kanale La Manche zatonął wypełniony ropą tankowiec Torrey Canyon, co spowodowało katastrofę ekologiczną na wybrzeżu brytyjskim i francuskim.
• 1970:
  • Alfred Hilbe został premierem Liechtensteinu.
  • W Kambodży generał Lon Nol przeprowadził wspierany przez CIA zamach stanu, pozbawiając władzy księcia Norodoma Sihanouka.
• 1971 – Zejście lawiny skalnej do jeziora Yanahuin w peruwiańskich Andach wywołało falę powodziową, która zabiła od 200 do 600 osób.
• 1974 – Większość krajów zrzeszonych w organizacji OPEC zakończyło 5-miesięczne embargo naftowe nałożone na USA, Europę i Japonię.
• 1975 – Wojna wietnamska: decydujące zwycięstwo Wietnamu Północnego w bitwie o Buôn Ma Thuột.
• 1977 – W Brazzaville został zamordowany prezydent Konga mjr Marien Ngouabi.
• 1978 – Sąd w Lahore skazał na karę śmierci byłego prezydenta i premiera Pakistanu Zulfikara Ali Bhutto.
• 1980 – Na Kosmodromie Plesieck, w czasie napełniania paliwem eksplodowała rakieta Wostok; zginęło 50 osób.
• 1988 – Całkowite zaćmienie słońca nad Indonezją i zachodnim Pacyfikiem.
• 1990:
  • Przeprowadzono pierwsze demokratyczne wybory parlamentarne w NRD.
  • Z Isabella Gardner Museum w Bostonie skradziono 12 obrazów autorstwa Degasa, Rembrandta, Maneta, Vermeera i Flincka, o łącznej wartości około 300 mln $.
• 1994 – W Waszyngtonie podpisano porozumienie między Bośniakami i bośniackimi Chorwatami.
• 1997:
  • Pożar klubu nocnego w Quezon City na Filipinach; zginęły 162 osoby.
  • Katastrofa lotu Stavropol Airlines 1023 w rosyjskim Czerkiesku; zginęło 50 osób.
• 1998 – W Estonii zniesiono karę śmierci.
• 2003:
  • Na Kubie aresztowano 75 dysydentów (tzw. "Czarna Wiosna").
  • Ukazała się powieść Dana Browna Kod Leonarda da Vinci.
• 2004 – 30-metrowa planetoida 2004 FH przeleciała w odległości 43 tys. km od Ziemi.
• 2007 – W Finlandii odbyły się wybory parlamentarne.
• 2009:
  • Kostaryka ogłosiła wznowienie stosunków dyplomatycznych z Kubą, zerwanych w 1961 roku.
  • W amerykańskim stanie Nowy Meksyk zniesiono karę śmierci.
  • W wyniku referendum konstytucyjnego w Azerbejdżanie został zniesiony limit dwóch kadencji prezydenckich.
• 2010 – Rozpoczęła się 23. ekspedycja na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS).
• 2011:
  • Amerykańska sonda MESSENGER weszła na orbitę Merkurego
  • Amerykańska sonda New Horizons minęła orbitę Urana.

Urodzili się

• 1294 – Henryk VI Dobry, książę wrocławski (zm. 1335)
• 1555 – Franciszek Hercules Walezjusz, książę Andegawenii (zm. 1584)
• 1609 – Fryderyk III Oldenburg, król Danii i Norwegii (zm. 1670)
• 1634 – Madame de La Fayette, francuska pisarka (zm. 1693)
• 1780 – Miłosz Obrenowić, książę Serbii (zm. 1860)
• 1813 – Friedrich Hebbel, niemiecki pisarz (zm. 1863)
• 1821 – Heinrich Eduard Heine, niemiecki matematyk (zm. 1881)
• 1837 – Grover Cleveland, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1908)
• 1838 – William Randal Cremer, brytyjski działacz związkowy, laureat Nagrody Nobla (zm. 1908)
• 1842 – Stéphane Mallarmé, francuski poeta (zm. 1898)
• 1844 – Nikołaj Rimski-Korsakow, rosyjski kompozytor (zm. 1908)
• 1858 – Rudolf Diesel, niemiecki wynalazca (zm. 1913)
• 1866 – Karol Adamiecki, polski teoretyk zarządzania (zm. 1933)
• 1869 – Neville Chamberlain, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1940)
• 1870 – Jerzy Michalski, polski ekonomista, minister skarbu (zm. 1956)
• 1874 – Nikołaj Bierdiajew, rosyjski filozof (zm. 1948)
• 1877 – Stefan Hubicki, polski generał, polityk, minister pracy i opieki społecznej (zm. 1955)
• 1886 – Edward Everett Horton, amerykański aktor (zm. 1970)
• 1896 – Henri Decoin, francuski reżyser filmowy (zm. 1969)
• 1898 – Marta Burbianka, polska bibliotekarka, historyk (zm. 1973)
• 1903 – Galeazzo Ciano, włoski polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych (zm. 1944)
• 1906:
  • Romualdas Juknevičius, litewski aktor, reżyser filmowy (zm. 1963)
  • Kiejstut Żemaitis, polski hutnik, polityk, minister, rektor AGH (zm. 1973)
• 1913 – René Clément, francuski reżyser filmowy (zm. 1996)
• 1915 – Richard Condon, amerykański pisarz (zm. 1996)
• 1919 – Elizabeth Anscombe, brytyjska filozof (zm. 2001)
• 1923 – Kalina Skłodowska-Antonowicz, polska etnograf, muzealnik (zm. 2003)
• 1924 – Alexandre José Maria dos Santos, mozambicki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Maputo
• 1925 – Antonio José González Zumárraga, ekwadorski duchowny katolicki, arcybiskup Quito, prymas Ekwadoru, kardynał (zm. 2008)
• 1926 – Peter Graves, amerykański aktor (zm. 2010)
• 1927 – John Kander, amerykański kompozytor musicalowy
• 1928 – Atanas Sejkow, bułgarski pisarz (zm. 2010)
• 1929:
  • Samuel Pisar, polsko-amerykański prawnik, obrońca praw człowieka
  • Christa Wolf, niemiecka pisarka (zm. 2011)
• 1930:
  • Adam Joseph Maida, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Detroit, kardynał
  • Józef Zbiróg, polski aktor (zm. 2009)
• 1932 – John Updike, amerykański pisarz (zm. 2009)
• 1933 – Severino Poletto, włoski duchowny katolicki, arcybiskup Turynu, kardynał
• 1934:
  • Franciszek Józef Lis, polski geolog (zm. 2009)
  • Adolf Merckle, niemiecki przedsiębiorca (zm. 2009)
• 1935 – Jerzy Komorowski, polski instruktor harcerski (zm. 2006)
• 1936 – Frederik Willem de Klerk, południowoafrykański polityk, prezydent RPA, laureat Nagrody Nobla
• 1937:
  • Rudi Altig, niemiecki kolarz szosowy
  • Mark Donohue, amerykański kierowca wyścigowy (zm. 1975)
• 1938:
  • Alcides Silveira, urugwajski piłkarz (zm. 2011)
  • Machiko Soga, japońska aktorka (zm. 2006)
• 1939:
  • Ron Atkinson, angielski piłkarz, trener piłkarski
  • Józef Gomoluch, polski piłkarz (zm. 2007)
• 1941:
  • Wolfgang Bauer, austriacki pisarz (zm. 2005)
  • Wilson Pickett, amerykański wokalista soulowy (zm. 2006)
• 1942 – Lajos Illés, węgierski muzyk zespołu Illés (zm. 2007)
• 1945 – Eric Woolfson, szkocki piosenkarz, współzałożyciel Alan Parsons Project (zm. 2009)
• 1946 – Paul Atkinson, brytyjski gitarzysta zespołu The Zombies (zm. 2004)
• 1947 – Joanna Wiszniewicz, polska historyk (zm. 2009)
• 1949:
  • Alex Higgins, północnoirlandzki snookerzysta (zm. 2010)
  • Józef Jerzy Pilarczyk, polski polityk, minister rolnictwa i rozwoju wsi
  • Rodrigo Rato, hiszpański ekonomista, polityk
• 1951 – Bill Frisell, amerykański gitarzysta jazzowy, kompozytor
• 1954:
  • Roman Frankl, polski aktor
  • James Reilly, amerykański astronauta
• 1956:
  • Józef Guzdek, polski duchowny katolicki, biskup polowy Wojska Polskiego
  • Edward Żentara, polski aktor (zm. 2011)
• 1957 – Christer Fuglesang, szwedzki fizyk, astronauta
• 1958:
  • Xavier Deluc, francuski aktor
  • Andrzej Kaczmarek, polski satyryk, aktor kabaretowy (zm. 2008)
• 1959:
  • Luc Besson, francuski reżyser filmowy
  • Irene Cara, amerykańska piosenkarka, aktorka
• 1961:
  • Hanna Kulenty, polska kompozytorka
  • Marek Mendyk, polski duchowny katolicki, biskup legnicki
• 1964 – Bonnie Blair, amerykańska panczenistka
• 1965 – Ray Stewart, jamajski sprinter
• 1966 – Jerry Cantrell, amerykański gitarzysta grupy Alice in Chains
• 1967 – Jan Hartman, polski filozof
• 1970 – Queen Latifah, amerykańska wokalistka
• 1971:
  • Jerzy Brzęczek, polski piłkarz
  • Mariaan de Swardt, południowoafrykańska tenisistka
  • Agnieszka Kotlarska, polska aktorka
• 1972:
  • Dane Cook, amerykański aktor, komik
  • Andrzej Jakubiec, polski lekkoatleta, średniodystansowiec (zm. 2012)
  • Henrik Jansson, szwedzki snowboardzista
• 1974:
  • Arsi Harju, fiński kulomiot
  • Grzegorz Napieralski, polski polityk, poseł na Sejm RP
  • Przemysław Wojcieszek, polski reżyser filmowy
• 1975:
  • Kordian Korytek, polski koszykarz
  • Kimmo Timonen, fiński hokeista
  • Przemysław Sadowski, polski aktor
• 1976:
  • Aleksiej Kazakow, rosyjski siatkarz
  • Miho Saeki, japońska tenisistka
• 1977:
  • Zdeno Chára, słowacki hokeista
  • Willy Sagnol, francuski piłkarz
• 1978:
  • Piotr Łuszcz, polski raper zespołów: Kaliber 44 i Paktofonika (zm. 2000)
  • Antonio Margarito, meksykański bokser
• 1979:
  • Grzegorz Knapp, polski żużlowiec
  • Adam Levine, amerykański wokalista zespołu Maroon 5
• 1980:
  • Sébastien Frey, francuski piłkarz, bramkarz
  • Aleksiej Jagudin, rosyjski łyżwiarz figurowy
  • Sophia Myles, brytyjska aktorka
• 1982 – Timo Glock, niemiecki kierowca wyścigowy
• 1983:
  • Stéphanie Cohen-Aloro, francuska tenisistka
  • Wital Woranau, białoruski pisarz, tłumacz
• 1988 – Anna Józefina Lubieniecka, polska wokalistka, aktorka
• 1997 – Ciara Bravo, amerykańska aktorka, piosenkarka

Zmarli

•   386 – św. Cyryl Jerozolimski, biskup i doktor Kościoła (ur. ok. 315)
•   978 – Edward Męczennik, król Anglii (ur. 962)
• 1227 – Honoriusz III, papież (ur. 1148)
• 1314 – Jacques de Molay, wielki mistrz zakonu templariuszy (ur. ok. 1243)
• 1382 – Mikołaj II z Górki, biskup poznański (ur. ?)
• 1477 – Przemysław II cieszyński, książę cieszyński i głogowski (ur. ok. 1420)
• 1583 – Magnus Inflancki, król Inflant, książę Holsztynu, biskup Ozylii i Kurlandii (ur. 1540)
• 1584 – Iwan IV Groźny, car Rosji (ur. 1530)
• 1713 – Juraj Jánošík, słowacki zbójnik (ur. 1688)
• 1768 – Laurence Sterne, angielski duchowny anglikański, pisarz (ur. 1713)
• 1824 – Dionizy Stanetti von Falkenfels, austriacki inżynier górniczy (ur. 1747)
• 1865 – Friedrich August Stüler, niemiecki architekt (ur. 1800)
• 1893 – Gerard Adriaan Heineken, holenderski piwowar, założyciel firmy piwowarskiej Heineken (ur. 1841)
• 1909 – Władysław Bogusławski, polski krytyk, nowelista i tłumacz (ur. 1839)
• 1913 – Jerzy I Glücksburg, król Grecji (ur. 1845)
• 1915 – Otto Weddigen, niemiecki dowódca okrętów podwodnych (ur. 1882)
• 1916 – Józef Gałęzowski, polski polityk, członek Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym (ur. 1834)
• 1918 – Tadeusz Korzon, polski historyk, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1839)
• 1923 – Józef Tretiak, polski historyk literatury, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1841)
• 1941 – Henri Cornet, francuski kolarz szosowy (ur. 1884)
• 1943:
  • Helena Mniszkówna, polska pisarka (ur. 1878)
  • Hanka Sawicka, polska działaczka komunistyczna, przewodnicząca Związku Walki Młodych (ur. 1917)
• 1948 – Maksymilian Malinowski, polski działacz ruchu ludowego, publicysta (ur. 1860)
• 1963 – Wanda Hawley, amerykańska aktorka (ur. 1895)
• 1965 – Faruk I, król Egiptu (ur. 1920)
• 1968 – Rita von Gaudecker, niemiecka pisarka (ur. 1879)
• 1970 – William Beaudine, amerykański reżyser filmowy (ur. 1892)
• 1977 – Marien Ngouabi, kongijski polityk, prezydent Konga (ur. 1938)
• 1980 – Erich Fromm, niemiecki filozof, psycholog, psychoanalityk (ur. 1900)
• 1982:
  • Wasilij Czujkow, rosyjski dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (ur. 1900)
  • Sławomir Lindner, polski aktor (ur. 1913)
• 1983 – Humbert II, król Włoch (ur. 1904)
• 1986 – Janina Brzostowska, polska pisarka (ur. 1897)
• 1987 – Jerzy Witold Jahn, polski elektryk, działacz samorządowy, działacz PTTK (ur. 1921)
• 1989 – Wojciech Strzemżalski, polski reżyser filmowy (ur. 1949)
• 1992 – Antonio Molina, hiszpański piosenkarz, aktor (ur. 1928)
• 1996 – Odyseas Elitis, grecki poeta (ur. 1911)
• 2002 – Maude Farris-Luse, amerykanka znana z długowieczności (ur. 1887)
• 2004 – Richard Marner, brytyjski aktor (ur. 1921)
• 2007 – Bob Woolmer, brytyjski gracz i trener krykieta (ur. 1948)
• 2008:
  • Marta Martelińska, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1949)
  • Anthony Minghella, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1954)
• 2009:
  • Nina Gocławska, polska aktorka (ur. 1957)
  • Natasha Richardson, brytyjska aktorka (ur. 1963)
• 2010:
  • Konstantin Jeriomienko, rosyjski piłkarz (ur. 1970)
  • Zygmunt Pawłowicz, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1927)
• 2011:
  • Warren Christopher, amerykański prawnik, polityk, dyplomata, sekretarz stanu (ur. 1925)
  • Jet Harris, brytyjski muzyk, basista grupy The Shadows (ur. 1939)
  • Benon Stranz, polski specjalista w zakresie górnictwa, wiceminister górnictwa i energetyki (ur. 1918)
• 2012 – António Leitão, portugalski lekkoatleta, długodystansowiec (ur. 1960)

Przypisy