19 grudnia
19 grudnia jest 353. (w latach przestępnych 354.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 12 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Abraham, Anastazy, Beniamin, Bogumiła, Dariusz, Eleonora, Grzegorz, Kazimiera, Mścigniew, Nemezjusz, Nemezy, Protazja, Tymoteusz i Urban.
- Międzynarodowe – Dzień Narodów Zjednoczonych dla Współpracy Południe-Południe (ustanowione 23 grudnia 2004 przez Zgromadzenie Ogólne ONZ)
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
Rząd W. Grabskiego na posiedzeniu w 1924
- 1283 – W kościele franciszkańskim w Kaliszu odbyła się konsekracja Jakuba Świnki na arcybiskupa gnieźnieńskiego.
- 1666 – Wojna polsko-kozacko-tatarska: polska dywizja konna została rozgromiona w bitwie pod Ścianą.
- 1805 – Powstało Liceum Krzemienieckie.
- 1807 – Dekretem królewskim departamenty Księstwa Warszawskiego podzielono na 60 powiatów.
- 1914 – Legion Zachodni został przekształcony w I Brygadę Legionów Polskich.
- 1923 – Utworzono drugi rząd Władysława Grabskiego.
- 1949 – Minister obrony narodowej wydał zarządzenie o utworzeniu Wojskowej Centrali Handlowej.
- 1959 – Otwarto Autostradę Poznańską w Szczecinie.
- 1962 – 33 osoby zginęły gdy wracający z Brukseli samolot rejsowy PLL LOT Vickers Viscount rozbił się podczas podchodzenia do lądowania na Okęciu.
- 1972 – Premiera filmu Anatomia miłości.
- 1982 – Rada Państwa uchwaliła zawieszenie stanu wojennego od 31 grudnia.
- 1988 – Premiera filmu Dziewczynka z Hotelu Excelsior.
- 1989 – W Tarnowie odnotowano krajowy rekord temperatury w grudniu (+19 °C).
- 2007 – Powołano sejmową komisję śledczą do zbadania okoliczności tragicznej śmierci byłej posłanki Barbary Blidy.
- 2009:
- Abp Henryk Józef Muszyński został nowym prymasem Polski.
- Papież Benedykt XVI podpisał dekret o heroiczności cnót Jana Pawła II oraz dekret o męczeństwie ks. Jerzego Popiełuszki.
Wydarzenia na świecie
- 1154 – Henryk I został koronowany na króla Anglii.
- 1187 – Klemens III został papieżem.
- 1414 – Shōkō został koronowany na cesarza Japonii.
- 1490 – Król Niemiec Maksymilian I Habsburg poślubił "per procura" księżną Annę Bretońską.
- 1562 – I wojna religijna we Francji: zwycięstwo wojsk katolickich nad hugenockimi w bitwie pod Dreux.
- 1666 – Założono Uniwersytet w Lund (Szwecja).
- 1745 – II powstanie jakobickie: zwycięstwo szkockich powstańców w bitwie pod Clifton Moor.
- 1783 – W Wielkiej Brytanii utworzono pierwszy gabinet Williama Pitta młodszego.
- 1789 – Francuska Konstytuanta uchwaliła wprowadzenie asygnat.
- 1793 – Napoleon Bonaparte został mianowany generałem.
- 1842 – Stany Zjednoczone uznały niepodległość Królestwa Hawajów.
- 1843 – Ukazała się Opowieść wigilijna Charlesa Dickensa.
- 1852 – George Hamilton-Gordon został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1881 – W Brukseli odbyła się prapremiera opery Herodiada Jules’a Masseneta.
- 1907 – 239 górników zginęło w wyniku eksplozji w kopalni w Jacobs Creek (Pensylwania).
- 1909 – Założono niemiecki klub piłkarski Borussia Dortmund.
- 1912 – Założono francuski klub piłkarski AC Arles-Avignon.
- 1920 – Konstantyn I po śmierci swego syna Aleksandra został ponownie królem Grecji (abdykował w 1917).
- 1924 – Seryjny morderca Fritz Haarmann ("Rzeźnik z Hanoweru") został skazany na karę śmierci.
- 1926 – Antanas Smetona został prezydentem Litwy.
- 1930 – W wyniku erupcji wulkanu Merapi na Jawie zginęło około 1400 osób.
- 1934 – We włoskiej stoczni zwodowano transatlantyk MS Piłsudski.
- 1940 – Risto Ryti został prezydentem Finlandii.
- 1941 – W związku z niepowodzeniami na froncie wschodnim Adolf Hitler objął osobiście stanowisko Naczelnego Dowódcy Wojsk Lądowych.
- 1943 – Przewrót wojskowy w Boliwii.
- 1944:
- Japoński lotniskowiec Unryū został storpedowany i zatopiony na Morzu Wschodniochińskim przez okręt podwodny USS Redfish. Zginął dowódca, komandor Kaname Konishi i 1238 członków załogi, uratowano 149 osób.
- Została wyzwolona stolica Czarnogóry Podgorica.
- 1946 – Rozpoczęła się I wojna indochińska.
- 1949 – Robert Menzies został po raz drugi premierem Australii.
- 1950 – Generał Dwight Eisenhower został naczelnym dowódcą wojsk NATO.
- 1953 – Odbyła się prezentacja samochodu osobowego Škoda 440.
- 1955 – Parlament Sudanu przyjął deklarację niepodległości.
- 1963 – Premiera filmu Różowa Pantera.
- 1965 – Charles de Gaulle wygrał po raz drugi wybory prezydenckie we Francji.
- 1966 – Powołano do życia Azjatycki Bank Rozwoju (ADB).
- 1967 – Zaginiony 17 grudnia podczas kąpieli w morzu premier Australii Harold Holt został urzędowo uznany za zmarłego.
- 1971 – Premiera filmu Mechaniczna pomarańcza.
- 1972 – Zakończyła się szósta i ostatnia załogowa misja księżycowa Apollo 17.
- 1974 – Premiera filmu Człowiek ze złotym pistoletem.
- 1977 – Dries van Agt został premierem Holandii.
- 1980 – W RPA utworzono bantustan Tswanaland.
- 1983 – W Rio de Janeiro skradziono Złotą Nike, przyznaną na własność piłkarskiej reprezentacji Brazylii za zdobycie 3 tytułów mistrza świata.
- 1984 – W Pekinie podpisano brytyjsko-chiński układ na mocy którego 1 lipca 1997 Hongkong przeszedł pod chińską administrację.
- 1986:
- Fizyk i dysydent Andriej Sacharow powrócił do Moskwy po 7 latach pobytu na wygnaniu.
- Premiera filmu Pluton.
- 1988 – Premier Indii Rajiv Gandhi przybył do Pekinu z pierwszą wizytą na tym szczeblu od października 1954 roku.
- 1991 – Republika Serbskiej Krajiny ogłosiła niepodległość.
- 1993 – Urzędujący prezydent Lansana Conté zwyciężył w pierwszych w historii wolnych wyborach prezydenckich w Gwinei.
- 1997:
- Premiera filmu Lepiej być nie może.
- W katastrofie indonezyjskiego Boeinga 737 na Sumatrze zginęły 104 osoby.
- 1998 – Amerykańska Izba Reprezentantów podjęła nieudaną próbę usunięcia prezydenta Billa Clintona z urzędu, w związku z tzw. aferą rozporkową.
- 1999 – Odbyły się wybory parlamentarne w Rosji.
- 2001:
- Na ekrany kin weszła ekranizacja Drużyny Pierścienia w reżyserii Petera Jacksona.
- W mieście Tosontsengel w Mongolii zarejestrowano rekordowo wysokie ciśnienie atmosferyczne (1086 hPa).
- 2007:
- Indianie Lakota wypowiedzieli traktaty z rządem USA, ogłaszając secesję z Unii i utworzenie Republiki Lakockiej.
- Lee Myung-bak wygrał wybory prezydenckie w Korei Południowej.
- 2010 – Urzędujący prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka zwyciężył w I turze wyborów prezydenckich na Białorusi.
Urodzili się
- 1683 – Filip V Burbon, król Hiszpanii (zm. 1746)
- 1765 – Dominik Henares, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1838)
- 1768 – Anne Marie Rivier, francuska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1838)
- 1790 – Sir William Edward Parry, brytyjski żeglarz, badacz Arktyki (zm. 1855)
- 1800 – Józef Chodźko, polski topograf, geodeta, badacz Kaukazu (zm. 1881)
- 1813 – Thomas Andrews, irlandzki chemik, fizyk (zm. 1885)
- 1852 – Albert Abraham Michelson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1931)
- 1853 – Charles Fitzpatrick, kanadyjski prawnik, polityk (zm. 1942)
- 1866 – Edmund Biernacki, polski lekarz neurolog, hematolog, patolog (zm. 1911)
- 1869 – Antoni Abraham, kaszubski pisarz, działacz na Pomorzu (zm. 1923)
- 1871 – Tadeusz Estreicher, polski chemik (zm. 1952)
- 1880 – Wacław Lachman, polski dyrygent, kompozytor, pedagog (zm. 1963)
- 1882 – Bronisław Huberman, polski skrzypek (zm. 1947)
- 1883 – Abel Bonnard, francuski pisarz i polityk (zm. 1968)
- 1884 – Antonín Zápotocký, czeski polityk, premier i prezydent Czechosłowacji (zm. 1957)
- 1887 – Kazimierz Tymieniecki, polski historyk (zm. 1968)
- 1891 – Edward Bernard Raczyński, polski polityk, prezydent Polski na uchodźstwie (zm. 1993)
- 1894 – Paul Dessau, niemiecki kompozytor, dyrygent (zm. 1979)
- 1900 – Géza von Cziffra, austriacki reżyser filmowy (zm. 1989)
- 1901 – Oliver La Farge, amerykański pisarz i etnolog (zm. 1963)
- 1902 – Sir Ralph Richardson, brytyjski aktor (zm. 1983)
- 1903:
- George Davis Snell, amerykański genetyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1996)
- Pauline Curley, amerykańska aktorka (zm. 2000)
- 1905:
- Irving Kahn, amerykański finansista i inwestor
- Carlo Rim, francuski reżyser filmowy (zm. 1989)
- 1906 – Leonid Breżniew, radziecki polityk, przywódca ZSRR (zm. 1982)
- 1909 – Marian Małowist, polski historyk, mediewista (zm. 1988)
- 1910 – Jean Genet, francuski pisarz (zm. 1986)
- 1912 – Adam Kowalski, polski hokeista, jeniec oflagu (zm. 1971)
- 1915 – Édith Piaf, francuska piosenkarka (zm. 1963)
- 1916 – Roy Ward Baker, brytyjski reżyser filmowy (zm. 2010)
- 1917:
- Stanisław Biskupski, polski pisarz, korespondent wojenny (zm. 2007)
- Hanka Sawicka, polska działaczka komunistyczna, przewodnicząca Związku Walki Młodych (zm. 1943)
- 1918:
- Tadeusz Hogendorf, polski piłkarz (zm. 2010)
- Alfred Vohrer, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1986)
- 1920 – Łazar Mojsow, macedoński polityk, prezydent SFRJ (zm. 2011)
- 1921 – Anne Golon, francuska pisarka
- 1922 – Marian Biskup, polski historyk, profesor UMK (zm. 2012)
- 1924:
- Edmund Purdom, brytyjski aktor, reżyser (zm. 2009)
- Michel Tournier, francuski pisarz
- 1925:
- Rabah Bitat, algierski polityk, prezydent Algierii (zm. 2000)
- Sylwester Kaliski, polski generał, fizyk, minister (zm. 1978)
- 1927:
- 1929 – Bob Brookmeyer, amerykański puzonista i pianista jazzowy, kompozytor (zm. 2011)
- 1930:
- Andreas Baltes, niemiecki polityk
- Jerzy Kasprzycki, polski dziennikarz, varsavianista (zm. 2001)
- 1932:
- Henryk Majecki, polski uczony, badacz, popularyzator dziejów najnowszych regionu białostockiego (zm. 2009)
- Carl Pursell, amerykański polityk (zm. 2009)
- 1933:
- Cicely Tyson, amerykańska aktorka
- Zbigniew Podgajny, polski muzyk zespołu Niebiesko-Czarni (zm. 2002)
- 1934:
- Rudi Carrell, holenderski prezenter i producent telewizyjny, komik, piosenkarz (zm. 2006)
- Pratibha Patil, indyjska polityk, prezydent Indii
- 1938 – Karel Svoboda, czeski kompozytor (zm. 2007)
- 1939 – Adam Graczyński, polski polityk (zm. 2004)
- 1940 – Phil Ochs, amerykański piosenkarz folkowy (zm. 1976)
- 1941 – Lee Myung-bak, południowokoreański polityk, prezydent
- 1942:
- Jean-Patrick Manchette, francuski pisarz (zm. 1995)
- Milan Milutinović, serbski polityk
- Rufus, francuski aktor
- 1944:
- Richard Leakey, brytyjski antropolog
- Alvin Lee, brytyjski gitarzysta zespołu Ten Years After
- Anastazja Wertyńska, rosyjska aktorka
- 1945 – Zal Yanovsky, kanadyjski gitarzysta i wokalista zespołu The Lovin' Spoonful (zm. 2002)
- 1946:
- Jacek Bromski, polski reżyser filmowy
- Jan Szkodoń, polski duchowny, biskup krakowski
- Robert Urich, amerykański aktor (zm. 2002)
- 1949:
- Carlos Gomes Júnior, polityk z Gwinei Bissau, premier
- Claudia Kolb, amerykańska pływaczka
- 1951:
- Miguel Bernardo Bianquetti, hiszpański piłkarz
- Zbigniew Hołdys, polski wokalista, muzyk, kompozytor, poeta, dziennikarz, grafik, scenarzysta filmowy, były lider grupy Perfect
- Gerry McAvoy, irlandzki gitarzysta basowy grupy Nine Below Zero
- 1954 – Andrzej Sekuła, polski operator i reżyser filmowy
- 1955:
- Marek Dziuba, polski piłkarz
- Lincoln Hall, australijski pisarz, wspinacz (zm. 2012)
- 1957:
- Cyril Collard, francuski reżyser filmowy (zm. 1993)
- Michael Fossum, amerykański astronauta
- Eric Marienthal, amerykański saksofonista
- Kevin McHale, amerykański koszykarz
- 1958 – Limahl, brytyjski wokalista zespołu Kajagoogoo
- 1961:
- Scott Cohen, amerykański aktor
- Eric Cornell, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Wojciech Jasiński, polski instrumentalista, kompozytor
- 1963:
- Jennifer Beals, amerykańska aktorka
- Dariusz Kowalski, polski aktor
- Til Schweiger, niemiecki aktor
- 1964:
- Wojciech Polak, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński
- Arvydas Sabonis, litewski koszykarz
- 1966 – Alberto Tomba, włoski narciarz alpejski
- 1967 – Criss Angel, muzyk, iluzjonista, kaskader
- 1968:
- Jerzy Mazzoll, polski klarnecista i wokalista yassowy, kompozytor
- Antonio Rossi, włoski kajakarz
- 1969:
- Aaron Aedy, brytyjski gitarzysta
- Richard Hammond, brytyjski dziennikarz
- Kristy Swanson, amerykańska aktorka
- 1970 – Marla Mallett, kanadyjska curlerka
- 1972:
- Rosa Blasi, amerykańska aktorka
- Alyssa Milano, amerykańska aktorka
- 1973 – Mirosław Cierniak, polski żużlowiec
- 1974:
- Ireneusz Kwieciński, polski żużlowiec, trener żużlowy
- Jasmila Žbanić, bośniacka reżyser filmowa
- 1975:
- Sándor Csányi, węgierski aktor
- Brandon Sanderson, amerykański pisarz
- 1977:
- Tamara Boroš, chorwacka tenisistka stołowa
- Tomasz Lew Leśniak, polski twórca komiksów
- Kerstin Szymkowiak, niemiecka skeletonistka
- Elisa Toffoli, włoska piosenkarka, kompozytorka
- 1979 – Paola Andrea Rey, kolumbijska aktorka
- 1980:
- Jake Gyllenhaal, amerykański aktor
- Mio Hasselborg, szwedzka curlerka
- 1981 – Vahan Gevorgyan, polski piłkarz pochodzenia ormianskiego
- 1984 – Konrad Wasielewski, polski wioślarz
- 1985:
- Andrea Baldini – włoski florecista
- Marcel Gromadowski, polski siatkarz
- Lady Sovereign, angielska piosenkarka
- 1987 – Karim Benzema, francuski piłkarz
- 1988:
- Niklas Landin Jacobsen, duński piłkarz ręczny
- Alexis Sánchez, chilijski piłkarz
Zmarli
- 401 – Anastazy I, święty, papież (ur. ? )
- 1370 – Urban V, papież (ur. 1310)
- 1442 – Elżbieta Luksemburska, królowa Niemiec, Czech i Węgier (ur. 1409)
- 1737 – Jakub Ludwik Sobieski, syn Jana III Sobieskiego, jeden z kandydatów podczas elekcji w 1697 (ur. 1667)
- 1741 – Vitus Bering, duński żeglarz, odkrywca (ur. 1681)
- 1796 – Piotr Aleksandrowicz Rumiancew, rosyjski feldmarszałek (ur. 1725)
- 1839:
- Franciszek Ksawery Hà Trọng Mậu, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1790)
- Dominik Bùi Văn Úy, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1801 lub 1812)
- Augustyn Nguyễn Văn Mới, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1806)
- Tomasz Nguyễn Văn Đệ, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1811)
- Stefan Nguyễn Văn Vinh, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1813)
- 1848 – Emily Brontë, angielska pisarka (ur. 1818)
- 1851 – William Turner angielski malarz, grafik (ur. 1775)
- 1887 – Jan Walery Jędrzejewicz, polski astronom, lekarz (ur. 1835)
- 1915 – Alois Alzheimer, niemiecki neurolog (ur. 1864)
- 1918 – Gustaw Josephy, niemiecki fabrykant, przedsiębiorca (ur. 1855)
- 1940 – Kyösti Kallio, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (ur. 1873)
- 1944:
- Paul Blau, niemiecki duchowny, superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Unijnego w Wielkopolsce (ur. 1861)
- Abbas II Hilmi, ostatni kedyw Egiptu (ur. 1874)
- 1953 – Robert Millikan, amerykański fizyk (ur. 1868)
- 1954 – Ludwik Solski, polski aktor (ur. 1855)
- 1964 – Hugon Hanke, polski polityk, premier RP na uchodźstwie (ur. 1904)
- 1977:
- Nellie Tayloe Ross, amerykańska polityk, gubernator stanu Wyoming (ur. 1876)
- Jacques Tourneur, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
- 1985 – Wiktor Grotowicz, polski aktor (ur. 1919)
- 1993 – I'ichirō Hatoyama, japoński polityk, minister (ur. 1918)
- 1996 – Marcello Mastroianni, włoski aktor (ur. 1924)
- 1997 – David Bradley, amerykański reżyser filmowy (ur. 1920)
- 1999 – Desmond Llewelyn, brytyjski aktor (ur. 1914)
- 2000 – Antal Végh, węgierski pisarz (ur. 1933)
- 2003:
- Anna Kiełbusiewicz, polska piosenkarka, malarka (ur. 1974)
- Hope Lange, amerykańska aktorka (ur. 1931)
- 2004:
- Herbert C. Brown, angielski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1912)
- Zbigniew Prusinkiewicz, polski gleboznawca (ur. 1923)
- Dick Heckstall-Smith, brytyjski muzyk zespołu Colosseum (ur. 1934)
- Renata Tebaldi, włoska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1922)
- 2006 – Danuta Rinn, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1936)
- 2007:
- Frank Capra Jr, amerykański producent filmowy (ur. 1934)
- Piotr Mroczyk, polski działacz opozycji demokratycznej, dziennikarz (ur. 1947)
- 2009:
- Hosejn Ali Montazeri, irański duchowny islamski, ajatollah, polityk (ur. 1922)
- Kim Peek, amerykański sawant autystyczny (ur. 1951)
- 2010 – Władysław Stopiński, polski wojskowy, kapitan (ur. 1915)
- 2011:
- Alfred Czermiński, polski ekonomista (ur. 1923)
- Héctor Núñez, urugwajski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1936)
Przypisy
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.