21 sierpnia
21 sierpnia jest 233. (w latach przestępnych 234.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 132 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Agapiusz, Anastazy, Andrzej, Apolinaria, Apolinary, Baldwin, Baldwina, Bernard, Cyriaka, Daniel, Fidelis, Fidelisa, Franciszek, Joanna , Maksymilian, Męcimir, Paulina, Pius i Wiktoria.
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
- 1811 – W Reszlu została spalona na stosie ostatnia europejska czarownica Barbara Zdunk.
- 1915 – I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Raśną.
- 1933 – Została zburzona Wieża Bismarcka w Mysłowicach.
- 1936 – Prezydent Ignacy Mościcki wydał dekret o utworzeniu Rejonu Umocnionego Hel.
- 1944:
- 21. dzień powstania warszawskiego: natarcie oddziałów żoliborskich i siedmiuset żołnierzy Grupy AK Kampinos w celu nawiązania połączenia Żoliborza ze Starym Miastem.
- Pod Surkontami doszło do pierwszej po 1939 roku regularnej bitwy pomiędzy oddziałami Armii Krajowej i Armii Czerwonej.
- 1946 – 18-letnia Danuta Siedzikówna (ps. "Inka"), sanitariuszka i łączniczka 5. Wileńskiej Brygady AK, została skazana na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku.
- 1955 – Adam Ważyk w tygodniku Nowa Kultura opublikował Poemat dla dorosłych, pierwszy poemat w którym jawnie skrytykowano władzę.
- 1972 – Produkcję samochodu Syrena przeniesiono z Warszawy do Fabryki Samochodów Małolitrażowych (FSM) w Bielsku-Białej.
- 1978 – Premiera filmu Nauka latania.
- 1997 – Sejm RP ustawę o ochronie praw zwierząt.
- 2007 – Najtragiczniejszy dzień w dziejach żeglugi na wodach Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Wiatr wiał z prędkością ok. 130 km/h (12 stopień w skali Beauforta). Zginęło 12 osób.
Wydarzenia na świecie
Karol XIV Jan Bernadotte na obrazie Fredrica Westina
- 1346 – W Łużycach Górnych utworzono Związek Sześciu Miast.
- 1482 – Zwycięstwo wojsk papieskich nad armią Neapolu w bitwie pod Campomorto.
- 1526 – Alonso de Salazar odkrył Wyspy Marshalla.
- 1621 – Wojna polsko-szwedzka: wojska szwedzkie rozpoczęły oblężenie Rygi.
- 1656 – Wojna rosyjsko-szwedzka: wojska szwedzkie rozpoczęły oblężenie Rygi.
- 1673 – Wojna Francji z koalicją: zwycięstwo floty holenderskiej w bitwie morskiej pod Texel.
- 1689 – Powstanie jakobitów w Szkocji: zwycięstwo sił rządowych w bitwie pod Dunkeld.
- 1707 – Wojna o sukcesję hiszpańską: książę Eugeniusz Sabaudzki zakończył nieudane oblężenie Tulonu.
- 1791 – Na Haiti wybuchło powstanie niewolników.
- 1810 – Marszałek Francji Jean Baptiste Bernadotte został wybrany królem przez szwedzki Riksdag.
- 1831 – W Wirginii wybuchło powstanie niewolników pod wodzą Nata Turnera.
- 1842 – Hobart na Tasmanii otrzymało prawa miejskie.
- 1847 – Ustanowiono najstarsze i najwyższe odznaczenie norweskie – Order św. Olafa.
- 1851 – Wykonano jedyny wyrok śmierci w historii stanu Wisconsin.
- 1879 – Objawienie Matki Boskiej w irlandzkim Knock.
- 1897 – Felix Hoffmann (chemik w firmie Bayer AG) stworzył substancję o nazwie dwuacetylomorfina, wprowadzoną na rynek pod nazwą heroina bez testów klinicznych jako nowy "rewelacyjny środek na kaszel"; zdelegalizowano ją w 1931.
- 1911 – Z paryskiego Luwru skradziono obraz Mona Lisa.
- 1913 – Otwarto stadion San Mamés w Bilbao.
- 1914 – Całkowite zaćmienie słońca nad Grenlandią i północno-wschodnią Europą.
- 1925 – Założono holenderski klub piłkarski FC Emmen.
- 1942 – Front wschodni: niemieccy strzelcy górscy wspięli się na najwyższy szczyt Kaukazu Elbrus i zatknęli tam flagę III Rzeszy.
- 1944: Front zachodni
- Front zachodni: zakończenie bitwy o Mont Ormel; 50 000 żołnierzy niemieckiej Grupy Armii B poddaje się w kotle pod Falaise.
- Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca Grumman F8F Bearcat.
- 1945 – Amerykański fizyk Harry Daghlian został śmiertelnie napromieniowany w wyniku wypadku podczas przeprowadzania doświadczenia w laboratorium atomowym w Los Alamos.
- 1957 – W ZSRR wystrzelono pierwszy międzykontynentalny pocisk balistyczny.
- 1959 – Hawaje jako 50. stan dołączyły do Unii.
- 1965:
- Rozpoczął się załogowy lot kosmiczny Gemini 5 (Gordon Cooper i Charles Conrad).
- W wyniku nowelizacji konstytucji Rumuńska Republika Ludowa została przemianowana na Rumuńską Republikę Socjalistyczną. W miejsce Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego utworzono Radę Państwa, uprawnioną do wydawania dekretów.
- 1968 – Praska wiosna: wojska Układu Warszawskiego wkroczyły do Czechosłowacji (noc z 20 na 21 sierpnia).
- 1969 – W pierwszą rocznicę inwazji doszło do masowych demonstracji w wielu czechosłowackich miastach; w Brnie podczas rozpędzania tłumu zastrzelono dwie osoby.
- 1971 – Hugo Banzer Suárez został prezydentem Boliwii.
- 1973 – Kanada i Wietnam nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1974 – Dokonano oblotu brytyjskiego myśliwca BAE Hawk.
- 1975 – USA złagodziły 12-letnie embargo handlowe, zezwalając zagranicznym przedstawicielstwom firm amerykańskich na handel z Kubą.
- 1980 – USA i Somalia zawarły układ zezwalający amerykańskiej armii na korzystanie z baz wojskowych na terytorium somalijskim w zamian za pomoc wojskową.
- 1982 – Wojna libańska: rozpoczęła się ewakuacja OWP z Libanu.
- 1983 – Opozycyjny polityk filipiński Benigno Aquino został zastrzelony na lotnisku w Manili.
- 1986 – Wypływ dwutlenku węgla z dna wulkanicznego jeziora Nyos w Kamerunie spowodował śmierć 1746 osób.
- 1991:
- Łotwa ogłosiła niepodległość (od ZSRR).
- Załamał się komunistyczny pucz Janajewa w ZSRR. Michaił Gorbaczow powrócił na stanowisko prezydenta.
- 1993 – NASA utraciła kontakt z sondą kosmiczną Mars Observer.
- 1994 – Ernesto Zedillo wygrał wybory prezydenckie w Meksyku.
- 1995 – W katastrofie samolotu pasażerskiego Embraer 120 "Brasilia" pod Carrollton w stanie Georgia zginęło 9, a rannych zostało 20 osób.
- 1997:
- Izrael i Chorwacja nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- W katastrofie lotniczej zginął Abdur Rahim Ghafoorzai, nowy premier Afganistanu z ramienia walczącego z talibami Sojuszu Północnego.
- 2000:
- Meksykański biskup José Maria de Yermo y Parres został kanonizowany przez papieża Jana Pawła II.
- Norwescy nurkowie, po 9 dniach od zatonięcia na Morzu Barentsa rosyjskiego okrętu podwodnego Kursk, dotarli do wnętrza jego wraku i stwierdzili zatopienie pokładu i śmierć całej 118-osobowej załogi.
- 2004:
- W stolicy Bangladeszu Dhace, w czasie wiecu opozycyjnej Ligi Awami zamachowiec rzucił z dachu 13 granatów w 15-tysięczny tłum. Zginęły 23 osoby, a 200 zostało rannych, w tym przewodnicząca partii i późniejsza premier Sheikh Hasina Wajed.
- Wybuch samochodu-pułapki na drodze pod Hillą w Iraku zabił starszego szeregowego Krystiana Andrzejczaka.
- 2006:
- Rosja spłaciła ostatnią część poradzieckiego długu wobec Klubu Paryskiego, wynoszącą 23,7 mld dolarów.
- W zderzeniu pociągów w Qualyoub pod Kairem zginęło 58 osób, a 150 zostało rannych.
- W przeprowadzonym przez rosyjskich nacjonalistów zamachu bombowym na moskiewskim Bazarze Czerkizowskim zginęło 14 osób, głównie azjatyckich handlarzy.
- 2008 – W zamachu bombowym w Wah w Pakistanie zginęło co najmniej 70 osób, a ponad 100 zostało rannych.
- 2009 – W Grecji wybuchły pożary lasów. W ciągu 4 dni spłonęło 310 tys. ha (głównie borów sosnowych).
- 2010:
- W wyborach parlamentarnych w Australii zwyciężyła rządząca Australijska Partia Pracy.
- Z Muzeum Mohameda Mahmouda Khalila w Gizie pod Kairem skradziono obraz Vincenta van Gogha znany jako Maki lub Wazon z kwiatami, wyceniany na 50 mln dolarów.
Urodzili się
- 1165 – Filip II August, król Francji (zm. 1223)
- 1567 – Franciszek Salezy, święty, francuski teolog, filozof, doktor Kościoła (zm. 1622)
- 1643 – Alfons VI, król Portugalii (zm. 1683)
- 1765 – Wilhelm IV Hanowerski, król Wielkiej Brytanii, Irlandii i Hanoweru (zm. 1837)
- 1789 – Augustin Louis Cauchy, francuski matematyk (zm. 1857)
- 1821 – Andrzej Kim Tae-gon, pierwszy ksiądz katolicki pochodzenia koreańskiego, męczennik, święty katolicki (zm. 1846)
- 1850 – Ludwik Rydygier, polski lekarz, chirurg (zm. 1920)
- 1858 – Rudolf, austriacki arcyksiążę, syn Franciszka Józefa I (zm. 1889)
- 1859 – Ludwik Krzywicki, polski socjolog, ekonomista, polityk, działacz społeczny (zm. 1941)
- 1871 – Daniel Konarzewski, polski generał (zm. 1935)
- 1872 – Aubrey Beardsley, angielski rysownik, ilustrator (zm. 1898)
- 1880 – Franciszek Barda, polski duchowny katolicki, biskup przemyski (zm. 1964)
- 1882 – Rik Wouters, belgijski malarz, rzeźbiarz (zm. 1916)
- 1887 – James Moody, brytyjski marynarz, szósty oficer na Titanicu (zm. 1912)
- 1891 – Emiliano Mercado del Toro, portorykański rekordzista długowieczności (zm. 2007)
- 1892:
- Adam Próchnik, polski działacz socjalistyczny, historyk (zm. 1942)
- Charles Vanel, francuski aktor (zm. 1989)
- 1894 – Tadeusz Seweryn, polski etnograf, malarz, grafik, muzeolog i badacz sztuki ludowej (zm. 1975)
- 1902 − Edward Drożniak, polski ekonomista, polityk, ambasador (zm. 1966)
- 1907:
- Walter Frentz, niemiecki operator filmowy, fotograf Adolfa Hitlera (zm. 2004)
- Hy Zaret, amerykański kompozytor, autor piosenek (zm. 2007)
- 1908:
- Franciszek Targowski, polski aktor (zm. 1980)
- Mary Margaret Kaye, brytyjska pisarka (zm. 2004)
- 1912 – Robert L. Pike, amerykański pisarz (zm. 1981)
- 1913 – Wiktor Rozow, rosyjski dramaturg (zm. 2004)
- 1917 – Leonid Hurwicz, amerykański ekonomista pochodzenia polskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2008)
- 1918 – Stanisław Karolkiewicz, polski wojskowy, generał brygady, współzałożyciel i prezes Światowego Związku Żołnierzy AK (zm. 2009)
- 1919 – Michał Krukowski, polski ekonomista, polityk, przewodniczący Komitetu Pracy i Płac, wiceprezes ZUS (zm. 1990)
- 1920 – Christopher Robin Milne, brytyjski pisarz, syn A. A. Milne (zm. 1996)
- 1921 – Alojzy Józef Peisert, polski żołnierz AK
- 1924 – Åke Lassas, szwedzki hokeista, medalista olimpijski (zm. 2009)
- 1925:
- Maurice Pialat, francuski reżyser filmowy (zm. 2003)
- Jorge Rafael Videla, argentyński polityk, prezydent Argentyny
- 1926 – Marian Jaworski, ukraiński duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup lwowski
- 1927 – Kazimierz Romaniuk, polski duchowny katolicki, biskup warszawsko-praski
- 1928:
- Jean Constantin, rumuński aktor (zm. 2010)
- Art Farmer, amerykański trębacz i kornecista jazzowy (zm. 1999)
- 1929:
- Vija Artmane, łotewska aktorka (zm. 2008)
- Halina Borzyszkowska, polska pedagog (zm. 2008)
- 1930:
- Frank Perry, amerykański reżyser filmowy (zm. 1995)
- Małgorzata Windsor, księżna Snowdon, siostra Elżbiety II (zm. 2002)
- 1932 – Melvin Van Peebles, amerykański aktor, reżyser filmowy, dramaturg
- 1933 – Zbigniew Bujarski, polski kompozytor
- 1934 – Giennadij Ajgi, czuwaski poeta (zm. 2006)
- 1936:
- Wilt Chamberlain, amerykański koszykarz (zm. 1999)
- Janusz Kozłowski, polski archeolog
- 1937:
- Donald Dewar, szkocki polityk, pierwszy minister Szkocji (zm. 2000)
- Bożena Kurowska, polska aktorka (zm. 1969)
- 1938 – Kenny Rogers, amerykański piosenkarz country
- 1939 – Festus Mogae, bostwański polityk, prezydent Botswany
- 1942 – Maria Kaczyńska, polska ekonomistka, żona prezydenta Lecha Kaczyńskiego (zm. 2010)
- 1944:
- Iwan Biakow, rosyjski biathlonista (zm. 2009)
- Aleksander Nowacki, polski muzyk zespołu Homo Homini
- Peter Weir, australijski reżyser filmowy
- 1945 – Basil Poledouris, amerykański kompozytor (zm. 2006)
- 1947 – Frédéric Mitterrand, francuski filmowiec, polityk
- 1949 – Krzysztof Gruber, polski reżyser filmowy (zm. 2001)
- 1950 – Arthur Bremer, amerykański zamachowiec
- 1951:
- Marek Czerny, polski żużlowiec (zm. 1972)
- Bernhard Germeshausen, niemiecki bobsleista
- Glenn Hughes, brytyjski gitarzysta basowy
- 1952:
- Jiří Paroubek, czeski polityk, premier Czech
- Joe Strummer, brytyjski wokalista zespołu The Clash (zm. 2002)
- 1953:
- Róża Chrabelska, polska aktorka
- Piotr Czyżewski, polski polityk, minister skarbu państwa
- Ferenc Paragi, węgierski oszczepnik
- 1954 – Didier Six, francuski piłkarz
- 1955:
- Anna-Louise Lambert, australijska aktorka
- Tomek Lipiński, polski muzyk zespołów: Brygada Kryzys i Tilt
- 1956:
- Joanna Budniok-Machera, polska aktorka
- Kim Cattrall, brytyjska aktorka
- Karin Metze, niemiecka wioślarka
- 1957:
- Axel Breitung, niemiecki muzyk, kompozytor, producent
- John Howe, kanadyjski ilustrator książek
- 1958 – Petr Rada, czeski piłkarz, trener piłkarski
- 1959 – Arnold Pujsza, polski aktor
- 1960 – Stefan Attefall, szwedzki polityk
- 1961:
- Mitchell Anderson, amerykański aktor
- Igor Czudinow, kirgiski polityk, premier Kirgistanu
- 1962
- Sławomir Górzyński, polski historyk, heraldyk, wydawca
- Francois Zahoui, piłkarz z Wybrzeża Kości Słoniowej, trener piłkarski
- 1963:
- Richmond Arquette, amerykański aktor
- Muhammad VI, król Maroka
- 1964 – Eytan Fox, izraelski reżyser filmowy
- 1965 – Mariusz Kuras, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1967:
- Marek Jóźwiak, polski piłkarz
- Carrie-Anne Moss, kanadyjska aktorka
- Serj Tankian, amerykański muzyk zespołu System of a Down
- Petr Zelenka, czeski reżyser filmowy
- 1969 – Oliver Geissen, niemiecki prezenter telewizyjny
- 1970 – Erik Dekker, holenderski kolarz szosowy
- 1971:
- Elisabeth de Brito, szwedzka curlerka
- Liam Howlett, brytyjski muzyk zespołu The Prodigy
- Bartosz Żurawiecki, polski krytyk filmowy, pisarz
- 1973 – Nikołaj Wałujew, rosyjski bokser
- 1975:
- Anna Jędrzejowska, polska dziennikarka
- Rafał Osumek, polski żużlowiec
- 1976 – Liezel Huber, amerykańska tenisistka
- 1979 – Kelis, amerykańska piosenkarka
- 1980 – Jasmin Wöhr, niemiecka tenisistka
- 1981:
- Collie Buddz, amerykański muzyk reggae
- Marzena Cieślik, polska studentka, Miss Polonia 2006
- Anna Ilczuk, polska aktorka
- 1983 – Łukasz Romanek, polski żużlowiec (zm. 2006)
- 1984 – Alizée, francuska piosenkarka
- 1985 – Nicolás Almagro, hiszpański tenisista
- 1986 – Usain Bolt, jamajski lekkoatleta, sprinter
- 1987 – Erik Simon, niemiecki skoczek narciarski
- 1988:
- Anna Gasik, polska szachistka
- Robert Lewandowski, polski piłkarz
- 1989:
- Robert Knox, brytyjski aktor (zm. 2008)
- Hayden Panettiere, amerykańska aktorka, piosenkarka
- Judd Trump, angielski snookerzysta
- 1992 – Brad Kavanagh, brytyjski aktor, piosenkarz
Zmarli
- 1131 – Baldwin II, hrabia Edessy, król Jerozolimy (ur. ?)
- 1157 – Alfons VII Imperator, król Galicii, król Kastylii i Leónu, cesarz Hiszpanii (ur. 1105)
- 1245 – Aleksander z Hales, angielski filozof, franciszkanin (ur. ok. 1183)
- 1271 – Alfons z Poitiers, hrabia Poitiers i Tuluzy (ur. 1220)
- 1614 – Elżbieta Batory, węgierska księżna, morderczyni, wnuczka wojewody Siedmiogrodu Stefana Batorego (ur. 1560)
- 1814 – Benjamin Thompson, brytyjski fizyk pochodzenia amerykańskiego (ur. 1753)
- 1838:
- Adelbert von Chamisso, niemiecki pisarz, przyrodnik (ur. 1781)
- Józef Đặng Đình Viên, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1787)
- 1921 – Leonard Bończa-Stępiński, polski aktor (ur. 1876)
- 1925 – Straceni za dokonanie zabójstwa Józefa Cechnowskiego, agenta policji w ruchu komunistycznym:
- Władysław Hibner, polski działacz komunistyczny (ur. 1893)
- Władysław Kniewski, polski działacz komunistyczny (ur. 1902)
- Henryk Rutkowski, polski działacz komunistyczny (ur. 1903)
- 1937 – Edward Próchniak, polski działacz komunistyczny, członek Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski (ur. 1888)
- 1940:
- Jerzy Bandrowski, polski pisarz (ur. 1883)
- Lew Trocki, rosyjski polityk, działacz komunistyczny, ludowy komisarz spraw zagranicznych (ur. 1879)
- 1941 – Bolesław Barbacki, polski malarz (ur. 1891)
- 1942:
- Stefan Borsukiewicz, polski poeta (ur. 1918)
- Stanisław Dubois, polski działacz socjalistyczny (ur. 1901
- Harry King Goode, angielski pilot myśliwski (ur. 1892)
- 1943:
- Abraham Merritt, amerykański pisarz (ur. 1884)
- Henrik Pontoppidan, duński pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1857)
- 1944:
- Maciej Kalenkiewicz, polski żołnierz AK, podpułkownik, cichociemny (ur. 1906)
- Janusz Majewski, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1928)
- 1945 – Irena Kosmowska, polska działaczka niepodległościowa, ludowa i oświatowa, poseł na Sejm RP (ur. 1879)
- 1947 – Ettore Bugatti, włoski konstruktor, przemysłowiec (ur. 1881)
- 1964 – Palmiro Togliatti, włoski polityk, przywódca Włoskiej Partii Komunistycznej (ur. 1893)
- 1967 – Leonard Zawisławski, polski operator filmowy (ur. 1890)
- 1973:
- Jerzy Dargiel, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1917)
- Alfred Reszkiewicz, polski językoznawca, anglista (ur. 1920)
- 1979:
- Stuart Heisler, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
- Giuseppe Meazza, włoski piłkarz (ur. 1910)
- 1980:
- Joe Dassin, amerykański piosenkarz (ur. 1938)
- Zenon Nowak, polski polityk, wicepremier, prezes NIK (ur. 1905)
- 1982:
- Helmut Kajzar, polski reżyser teatralny, dramaturg (ur. 1941)
- Sobhuza II, król Suazi (ur. 1899)
- 1983:
- Benigno Aquino, filipiński polityk (ur. 1932)
- Jerzy Szczygieł, polski pisarz (ur. 1932)
- 1986 – Thad Jones, amerykański trębacz jazzowy (zm. 1923)
- 1995:
- Subrahmanyan Chandrasekhar, amerykański astrofizyk, matematyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1910)
- Irena Kuran-Bogucka, polska graficzna, tłumaczka (ur. 1925)
- Nanni Loy, włoski reżyser filmowy (ur. 1925)
- 1999 – Jerzy Harasymowicz, polski poeta (ur. 1933)
- 2000:
- Daniel Lisulo, zambijski polityk, premier Zambii (ur. 1930)
- Gustav Scholz, niemiecki bokser (ur. 1930)
- Andrzej Zawada, polski himalaista (ur. 1928)
- 2005:
- Zbigniew Dłubak, polski malarz, fotografik (ur. 1921)
- Robert Moog, amerykański inżynier, wynalazca syntezatora (ur. 1934)
- Dalia Rabikovich, izraelska poetka (ur. 1936)
- 2008:
- Vladimir Bukal, chorwacki szachista (ur. 1939
- Bogusław Stachura, polski generał dywizji MO, szef Służby Bezpieczeństwa PRL (ur. 1927)
- 2010:
- Gheorghe Apostol, rumuński polityk, działacz komunistyczny, sekretarz generalny Rumuńskiej Partii Robotniczej (ur. 1913)
- Valdemar Carabina, brazylijski piłkarz (ur. 1932)
- Christoph Schlingensief, niemiecki reżyser teatralny i filmowy (ur. 1960)
- 2011:
- Maria Kornatowska, polska eseistka, krytyk filmowa (ur. 1935)
- Ezra Sued, argentyński piłkarz (ur. 1923)
Przypisy
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.