24 czerwca
24 czerwca jest 175. (w latach przestępnych 176.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 190 dni.
Święta
- imieniny obchodzą: Danuta, Emilia, Jan, Janina, Jan Chrzciciel, Janisław, Longin, Longina, Romuald, Romualda, Symplicjusz, Symplicy, Teodulf i Wilhelm
- Wigilia św. Jana, ”Noc Świętojańska” (święto katolickie obchodzone w nocy z 23 na 24 czerwca; tradycyjna Noc Kupały zw. również nocą świętojańską, obchodzona jest w nocy z 21 na 22 czerwca)
- Andora, Estonia, Litwa, Łotwa, Quebec – Dzień Św. Jana
- dawn. święto Inti Raymi w Imperium Inków
- Polska – Światowy Dzień Chorych na Osteoporozę[1] (właśc. Światowy Dzień Osteoporozy, ang. World Osteoporosis Day ustanowiony przez IOF obchodzony jest 20 października)[2]
- Peru – Dzień Indian
- Wenezuela – Rocznica Bitwy o Carabobo
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3][4], obchodzą:
- św. Jan Chrzciciel (Narodzenie św. Jana Chrzciciela)
- bł. María Guadalupe García Zavala (matka Lupita, zakonnica)
- św. Rumold z Mechelen
- św. Symplicjusz z Autun (biskup)
Wydarzenia w Polsce
- 972 – Mieszko I zwyciężył wojska margrabiego Hodona w bitwie pod Cedynią.
- 1897 – Premiera Stepu Zygmunta Noskowskiego, pierwszego polskiego poematu symfonicznego.
- 1905 – Zostało zdławione powstanie łódzkie.
- 1930 – Na Stadionie Olimpijskim we Wrocławiu zakończyły się III Igrzyska Niemieckie.
- 1943 – W nocy z 23/24 czerwca rozpoczęła się Operacja Wehrwolf – akcja pacyfikacyjno-wysiedleńcza przeprowadzona przez Niemców na Zamojszczyźnie w czerwcu i sierpniu 1943 roku, podczas której wysiedlono od 30 do 60 tys. Polaków ze 171 wsi.
- 1965 – Sejm dokonał wyboru władz państwowych. Marszałkiem Sejmu został Czesław Wycech, przewodniczącym Rady Państwa Edward Ochab, premierem Józef Cyrankiewicz.
- 1972 – Na górze Czcibor koło Cedyni odsłonięto Pomnik Polskiego Zwycięstwa nad Odrą.
- 1976 – Zapowiedziana przez premiera Piotra Jaroszewicza podwyżka cen żywności wywołała protesty robotnicze, znane jako Czerwiec'76.
- 1978 – We Wrocławiu urodziła się 35-milionowa obywatelka Polski.
- 1990 – Lech Wałęsa ogłosił tzw. "wojnę na górze".
- 1991 – W katastrofie kolejowej pod Tychami zginęły 3 osoby, a 22 zostały ranne.
- 1994 – Sejm przyjął Ustawę o własności lokali.
- 2004 – W tzw. "trzecim podejściu" Sejm udzielił wotum zaufania rządowi Marka Belki.
Wydarzenia na świecie
Bitwa pod Sluys (1340) na XV-wiecznej miniaturze
- 217 p.n.e. – Nad Jeziorem Trazymeńskim odbyła się jedna z większych bitew drugiej wojny punickiej między armią kartagińską pod wodzą Hannibala a armią republiki rzymskiej. Armia Hannibala odniosła druzgocące zwycięstwo.
- 79 – Tytus Flawiusz został cesarzem rzymskim.
- 637 – Król Dalriady Domnall Brecc oraz jego sojusznik Congal Cáech z Dál nAraidi zostali pokonani w bitwie pod Mag Rath (obecnie Irlandia Północna) przez Domnalla mac Áedo z klanu Cenél Conaill, ówczesnego Wielkiego Króla Irlandii.
- 1144 – Król Nawarry Garcia IV ożenił się z Urraką Kastylijską.
- 1258 – Zwycięstwo floty weneckiej nad genueńską w bitwie przy twierdzy Akka.
- 1314 – Drugi dzień bitwy pod Bannockburn między szkockimi wojskami króla Roberta I Bruce'a, a dowodzonym przez Edwarda I wojskiem angielskim.
- 1340 – Wojna stuletnia: flota angielska pokonała Francuzów w morskiej bitwie pod Sluys.
- 1441 – Założono prestiżową angielską szkołę Eton College.
- 1497 – John Cabot wylądował na Nowej Fundlandii.
- 1509 – Odbyła się koronacja króla Anglii Henryka VIII i jego żony Katarzyny Aragońskiej.
- 1535 – Oddziały katolickiego biskupa Münster wdarły się do miasta i dokonały rzezi okupujących go anabaptystów.
- 1571 – Konkwitador Miguel López de Legazpi założył Manilę.
- 1610 – Wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Carowym Zajmiszczem.
- 1648 – Wojna domowa w Anglii: zwycięstwo wojsk Parlamentu w bitwie pod Maidstone.
- 1713 – Zawarto pokój adrianopolski kończący wojnę turecko-rosyjską.
- 1717 – Wolnomularstwo: założono Wielką Lożę Londynu.
- 1762 – Wojna siedmioletnia: bitwa pod Wilhelmstahl.
- 1793 – Konwent Narodowy (parlament) uchwalił konstytucję francuską. Francuzi przyjęli ją w referendum większością ponad 99% głosów. W głosowaniu wzięło udział około 1/4 obywateli.
- 1812 – Początek kampanii Napoleona Bonaparte przeciwko Rosji
- 1821 – Wojska Simóna Bolívara zwyciężyły w bitwie pod Carabobo, będącej ostatecznym rozstrzygnięciem wojny o niepodległość Wenezueli.
- 1833 – Polscy zesłańcy syberyjscy zawiązali tzw. spisek omski.
- 1839 – Zwycięstwo wojsk egipskich nad tureckimi w bitwie pod Nisibis.
- 1859 – Wojska francusko-sardyńskie pod dowództwem Napoleona III Bonaparte zwyciężyły armię austriacką pod Solferino.
- 1866:
- Wojna siedmiotygodniowa: miała miejsce bitwa pod Custozą.
- Wybuchło powstanie zabajkalskie.
- 1880 – Po raz pierwszy publicznie wykonano patriotyczną pieśń O Canada, od 1980 hymn Kanady.
- 1894 – Prezydent Francji Marie François Sadi Carnot został zraniony sztyletem przez włoskiego anarchistę w wyniku czego zmarł następnego dnia.
- 1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: nierozstrzygnięta bitwa pod Las Guasimas (Kuba).
- 1900:
- Powstanie bokserów: w nocy z 23/24 czerwca powstańcy dokonali w Pekinie masakry 222 wyznawców prawosławia.
- Uruchomiono komunikację tramwajową w rosyjskim Astrachaniu.
- 1901 – W Paryżu otwarto pierwszą wystawę prac Pabla Picassa.
- 1909 – Założono chilijski klub piłkarski Everton Viña del Mar.
- 1910:
- Japonia dokonała inwazji na Koreę.
- Założono włoską firmę motoryzacyjną Alfa Romeo.
- 1913 – W Australii utworzono gabinet Josepha Cooka.
- 1916 – I wojna światowa: rozpoczęła się ofensywa wojsk Ententy nad Sommą.
- 1918 – Noe Żordania został premierem Gruzji.
- 1920 – W Rosji Radzieckiej utworzono Czuwaski Obwód Autonomiczny.
- 1922 – W Niemczech skrajnie prawicowi oficerowie z Organizacji Consul zamordowali ministra spraw zagranicznych Waltera Rathenaua.
- 1938 – W pobliżu miejscowości Chicora (Pensylwania) na wysokości 20 km eksplodował meteoryt o wadze ok. 450 ton.
- 1942 – Czeska wieś Leżaki została zrównana z ziemią w odwecie za zamach na Reinharda Heydricha.
- 1945 – Na Placu Czerwonym w Moskwie odbyła się Parada Zwycięstwa.
- 1948 – ZSRR zawiesił ruch na szlaku kolejowym łączącym Berlin z amerykańską strefą okupacyjną w Niemczech, co rozpoczęło blokadę zachodnich sektorów miasta.
- 1960 – 54 osoby zginęły w katastrofie samolotu Convair 340 w Rio de Janeiro.
- 1963 – Wielka Brytania przyznała autonomię Zanzibarowi.
- 1974 – 3 arabskich terrorystów zaatakowało dom mieszkalny i wzięło zakładników w izraelskim mieście Naharijja. Następnego dnia zostali zabici w czasie szturmu izraelskich komandosów, jednak wcześniej zastrzelili 4 i zranili 8 zakładników.
- 1975 – 113 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 w Nowym Jorku.
- 1976 – Manila została ponownie stolicą Filipin. Od 1948 roku było nią Quezon City.
- 1981:
- Miało miejsce pierwsze, nieuznane przez Kościół katolicki, objawienie Najświętszej Maryi Panny w Međugorje (Bośnia i Hercegowina).
- Premiera filmu Tylko dla twoich oczu.
- 1982 – Jean-Loup Chrétien na pokładzie Sojuza T-6 został pierwszym Francuzem w przestrzeni kosmicznej.
- 1994:
- Podpisano porozumienie o współpracy i partnerstwie między Rosją a Unią Europejską.
- USA: 4 osoby zginęły w katastrofie bombowca B-52 w bazie Fairchild.
- 2002 – 288 osób zginęło w katastrofie kolejowej w Tanzanii.
- 2003 – W Finlandii utworzono pierwszy rząd Mattiego Vanhanena.
- 2005:
- Mahmud Ahmadineżad wygrał w drugiej turze wybory prezydenckie w Iranie.
- Otwarto odbudowany Cmentarz Obrońców Lwowa.
- 2006 – Prezydent Filipin Gloria Macapagal-Arroyo podpisała ustawę znoszącą karę śmierci.
- 2009 – W zamachu bombowym w bagdadzkiej dzielnicy Sadra zginęło 78 osób, a około 128 zostało rannych.
- 2010 – Julia Gillard została pierwszą kobietą-premierem Australii.
Urodzili się
- 1386 – Jan Kapistran, święty, włoski franciszkanin, kaznodzieja (zm. 1456)
- 1390 – Jan z Kęt, święty, polski filozof, teolog (zm. 1473)
- 1542 – Jan od Krzyża, święty, hiszpański karmelita, mistyk, reformator zakonny, Doktor Kościoła, poeta (zm. 1591)
- 1621 – Jan Andrzej Morsztyn, polski poeta, polityk (zm. 1693)
- 1740 – Juan Ignacio Molina, chilijski jezuita, naturalista (zm. 1829)
- 1796 – Jan Czeczot, polski i białoruski poeta (zm. 1847)
- 1832 – Jan Bojankowski, polski architekt, pierwszy, od 1864 architekt miejski Łodzi, (zm. 1870)
- 1838 – Jan Matejko, polski malarz (zm. 1893)
- 1842 – Ambrose Bierce, amerykański pisarz, dziennikarz (zm. 1914)
- 1848 – Albert Parsons, amerykański działacz robotniczy, męczennik z Haymarket (zm. 1887)
- 1850 – Horatio Kitchener, brytyjski dowódca wojskowy, marszałek (zm. 1916)
- 1852 – Friedrich Loeffler, niemiecki bakteriolog (zm. 1915)
- 1860 – Jan Stanisławski, polski malarz (zm. 1907)
- 1873 – Hugo Simberg, fiński malarz (zm. 1917)
- 1874 – Stanisław Miszewski, właściciel księgarni i drukarni w Łodzi (zm. 1942)
- 1880 – Oswald Veblen, amerykański matematyk pochodzenia norweskiego (zm. 1960)
- 1881 – Grigorij Kotowski, radziecki dowódca wojskowy (zm. 1925)
- 1883 – Victor Franz Hess, austriacki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1964)
- 1886 – Justyn Figas, amerykański ksiądz, franciszkanin, działacz polonijny (zm. 1959)
- 1887 – Frigyes Karinthy, węgierski pisarz (zm. 1938)
- 1888 – Gerrit Rietveld, holenderski architekt (zm. 1964)
- 1892 – Jan Stepa, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1959)
- 1900 – Kuźma Czorny, białoruski pisarz (zm. 1944)
- 1901 – Harry Partch, amerykański kompozytor (zm. 1974)
- 1902 – Lidia Ciołkosz, polska działaczka socjalistyczna, publicystka, historyk (zm. 2002)
- 1908 – Tullio Pinelli, włoski scenarzysta (zm. 2009)
- 1911:
- Juan Manuel Fangio, argentyński kierowca wyścigowy Formuły 1 (zm. 1995)
- Ernesto Sábato, argentyński pisarz (zm. 2011)
- 1914 – Myrosław Lubacziwśkyj, ukraiński duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup lwowski (zm. 2000)
- 1915 – Fred Hoyle, brytyjski astronom, matematyk, astrofizyk (zm. 2001)
- 1916:
- Stefan Bareła, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1984)
- William Saxbe, amerykański polityk (zm. 2010)
- Lidia Wysocka, polska aktorka, piosenkarka (zm. 2006)
- 1918 – Jan Wawrzyniec Kulik, polski duchowny katolicki, biskup łódzki (zm. 1995)
- 1923:
- Yves Bonnefoy, francuski poeta, eseista, filozof
- Margaret Olley, australijska malarka (zm. 2011)
- 1924:
- Kurt Furgler, szwajcarski polityk, prezydent Szwajcarii (zm. 2008)
- Stanisław Głąbiński, polski ekonomista, dziennikarz, pisarz, publicysta
- 1927 – Martin Lewis Perl, amerykański fizyk pochodzenia rosyjskiego, laureat Nagrody Nobla
- 1930:
- Claude Chabrol, francuski reżyser filmowy (zm. 2010)
- Jarema Maciszewski, polski historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
- 1931:
- Alain Danet, francuski hokeista na trawie, działacz sportowy (zm. 2006)
- Gaston Flosse, polinezyjski polityk, prezydent Polinezji Francuskiej
- 1933 – Wojciech Skalmowski, polski orientalista, literaturoznawca, eseista, pisarz, publicysta, krytyk literacki (zm. 2008)
- 1936:
- Aleksander Czuż, polski polityk, prezydent Białegostoku, poseł na Sejm RP
- Andrzej Kostenko, polski reżyser filmowy
- 1937 – Chryzant, rosyjski duchowny prawosławny, metropolita Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (zm. 2011)
- 1939 – Jan Czerkawski, polski historyk filozofii, profesor KUL (zm. 2007)
- 1942 – Eduardo Frei, chilijski polityk, prezydent Chile
- 1943:
- Carole Caldwell Graebner, amerykańska tenisistka (zm. 2008)
- Georg Stanford Brown, amerykański aktor, reżyser filmowy
- 1944 – Jeff Beck, angielski gitarzysta
- 1945:
- Monika Dannemann, niemiecka łyżwiarka figurowa, malarka (zm. 1996)
- Betty Stöve, holenderska tenisistka
- 1946 – Ellison Onizuka, amerykański astronauta (zm. 1986)
- 1947:
- Mick Fleetwood, brytyjski perkusista zespołu Fleetwood Mac
- Helena Vondráčková, czeska piosenkarka
- 1948 – Wojciech Cieślak, polski twórca ekslibrisów, linorytów (zm. 2000)
- 1950:
- Jan Kulczyk, polski przedsiębiorca
- Jan Leończuk, polski poeta, eseista, tłumacz
- Ryszard Pawłowski, polski taternik, alpinista
- 1951 – Ivar Formo, norweski biegacz narciarski (zm. 2006)
- 1958 – Jan Malicki, polski historyk, publicysta
- 1960:
- Per Carlsén, szwedzki curler
- Erik Poppe, norweski reżyser filmowy
- 1963:
- Anatolij Jurkin, rosyjski pisarz
- Jurij Kasparian, rosyjski gitarzysta zespołu Kino
- Paweł Kukiz, polski wokalista zespołu Piersi
- 1967:
- Richard Kruspe, niemiecki gitarzysta zespołu Rammstein
- Sherry Stringfield, amerykańska aktorka
- 1968 – Borys Gelfand, białoruski szachista
- 1969:
- Rick Fox, amerykański koszykarz
- Paweł Gędłek, polski aktor (zm. 2004)
- 1970:
- Glenn Medeiros, amerykański piosenkarz pochodzenia portugalskiego
- David Fernández Ortiz, hiszpański aktor, komik
- 1971:
- Armin Dollinger, niemiecki bokser
- Thomas Helveg, duński piłkarz
- Anna Samusionek, polska aktorka
- Christopher Showerman, amerykański aktor
- Martin Rowe, brytyjski kierowca rajdowy
- 1972:
- Dominik Karski, polski kompozytor
- Lucian Marinescu, rumuński piłkarz
- 1973:
- Alexander Beyer, niemiecki aktor
- Jere Lehtinen, fiński hokeista
- DJ Tonka, niemiecki DJ, producent muzyczny
- Bill Schuffenhauer, amerykański bobsleista
- 1974 – Robert Kudelski, polski aktor
- 1977 – Laura Pawela, polska rzeźbiarka, autorka instalacji
- 1978:
- Juan Román Riquelme, argentyński piłkarz
- Luis Javier García Sanz, hiszpański piłkarz
- Erno Vuorinen, fiński gitarzysta zespołu Nightwish
- 1980:
- Cicinho, brazylijski piłkarz
- Wojciech Tajner, polski skoczek narciarski
- 1982:
- Jakub Ćwiek, polski pisarz fantastyki
- Rafał Grzelak, polski piłkarz
- 1984 – Christian Nagiller, austriacki skoczek narciarski
- 1985:
- Diego Alves, brazylijski piłkarz, bramkarz
- Emilia Komarnicka, polska aktorka
- 1986 – Solange Knowles, amerykańska piosenkarka
- 1987:
- Maria Irigoyen, argentyńska tenisistka
- Lionel Messi, argentyński piłkarz
- 1988 – Micah Richards, angielski piłkarz
- 1989 – Piotr Swend, polski aktor
- 1990 – Richard Sukuta-Pasu, niemiecki piłkarz
Zmarli
- 1398 – Hongwu, cesarz Chin (ur. 1328)
- 1519 – Lukrecja Borgia, księżna Ferrary, żona Ercole d'Este (ur. 1480)
- 1768 – Maria Leszczyńska, królowa Francji, żona Ludwika XV Burbona (ur. 1703)
- 1817 – Józef Yuan Zaide, chiński ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. 1766)
- 1860 – Hieronim Bonaparte, król Westfalii, brat Napoleona Bonaparte (ur. 1784)
- 1875 – Henri Labrouste, francuski architekt (ur. 1801)
- 1908 – Grover Cleveland, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1837)
- 1922 – Walther Rathenau, niemiecki polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1867)
- 1923 – Edith Södergran, fińska poetka (ur. 1892)
- 1935 – Carlos Gardel, argentyński śpiewak (ur. 1890)
- 1938 – Jan Sosnowski, polski fizjolog, rektor SGGW (ur. 1876)
- 1940 – Alfred Fowler, brytyjski astronom (ur. 1868)
- 1942 – Stanisław Nowakowski, polski dziennikarz, działacz narodowy na Warmii i Pomorzu (ur. 1889)
- 1971:
- Kurt Kuppers, niemiecki as myśliwski (ur. 1894)
- Hans Mersmann, niemiecki muzykolog (ur. 1891)
- Gunnar Sköld, szwedzki kolarz szosowy (ur. 1894)
- 1973 – Stanisław Herbst, polski historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1907)
- 1980:
- Boris Kaufman, amerykański operator filmowy (ur. 1897)
- Stanisław Możdżeński, polski reżyser filmowy (ur. 1916)
- 1986 – Mika Antić, serbski poeta (ur. 1932)
- 1991 – Rufino Tamayo, meksykański malarz, grafik (ur. 1899)
- 1997:
- Brian Keith, amerykański aktor (ur. 1921)
- Erik Solbakken, norweski reżyser filmowy (ur. 1943)
- 2000 – Roman Kosierkiewicz, polski aktor (ur. 1925)
- 2004 – Andrzej Giersz, polski ekonomista, minister (ur. 1924)
- 2005 – Paul Winchell, amerykański aktor, brzuchomówca (ur. 1922)
- 2006 – Heinz-Günther Lehmann, niemiecki pływak (ur. 1923)
- 2007:
- Chris Benoit, kanadyjski wrestler (ur. 1967)
- Nicola Zaccaria, grecki śpiewak operowy (ur. 1923)
- 2008:
- Charles Dempsey, nowozelandzki działacz piłkarski (ur. 1921)
- Leonid Hurwicz, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1917)
- Wiktor Kuźkin, rosyjski hokeista (ur. 1940)
- Józef Szajna, polski malarz, scenograf, reżyser teatralny (ur. 1922)
- 2009:
- Roméo LeBlanc, kanadyjski dziennikarz, polityk, gubernator generalny Kanady (ur. 1927)
- Martin Holm, szwedzki kick-boxer wagi ciężkiej (ur. 1976)
- 2010:
- Kazimierz Paździor, polski bokser (ur. 1935)
- Leszek Wiktorowicz, polski żeglarz, kapitan żeglugi wielkiej (ur. 1937)
- Zbigniew Żakiewicz, polski pisarz (ur. 1933)
- 2011 – Tomislav Ivić, chorwacki piłkarz, trener piłkarski (ur. 1933)
Przypisy
- ↑ Co zostaje z tych dni... (24 czerwca) – Kalendarium dni osób chorych i niepełnosprawnych na stronie integracja.com
- ↑ World Osteoporosis Day 2010 na stronie IOF
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.