27 grudnia
27 grudnia jest 361. (w latach przestępnych 362.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 4 dni.
Święta
- Imieniny obchodzą: Bartłomiej, Cezary, Fabiola, Gosław, Jan, Krystyna, Maksym, Mateusz, Przybyrad, Przybysław, Sara, Teodor, Teofan i Żaneta.
- Korea Północna – Święto Konstytucji
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
Powstańcy wielkopolscy w okopach
- 1355 – W Kaliszu książę mazowiecki Siemowit III złożył hołd lenny królowi Kazimierzowi Wielkiemu.
- 1400 – Nowe Miasto nad Pilicą otrzymało prawa miejskie.
- 1428 – Bitwa pod Starym Wielisławiem pomiędzy husytami, a wojskami przymierza antyhusyckiego, w której zginął ostatni z Piastów ziębickich, Jan.
- 1529 – Zygmunt I Stary przyłączył Mazowsze do Polski.
- 1587 – Zygmunt III Waza został koronowany w Krakowie na króla Polski.
- 1655 – Potop szwedzki: wojska szwedzkie zakończyły oblężenie Jasnej Góry.
- 1856 – W Warszawie zapalono pierwsze 92 latarnie gazowe.
- 1905 – W Ostrowcu proklamowano tzw. Republikę Ostrowiecką.
- 1918 – Wybuchło powstanie wielkopolskie.
- 1927 – Zawarto porozumienie o wymianie więźniów politycznych między Polską a ZSRR.
- 1928 – Powstało przedsiębiorstwo Linie Lotnicze LOT spółka z o.o.
- 1939 – Zbrodnia w Wawrze.
- 1941 – W nocy z 27/28 grudnia została zrzucona do Polski tzw. Grupa Inicjatywna PPR (Paweł Finder, Marceli Nowotko i in.).
- 1984 – W Toruniu rozpoczął się proces zabójców księdza Jerzego Popiełuszki.
- 1986 – Jerzy Wojciech Urbaniak założył Bractwo Kurkowe Grodu Jelcz-Laskowice.
- 1991:
- Polska uznała niepodległość Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Federacji Rosyjskiej, Kazachstanu, Mołdawii, Tadżykistanu i Turkmenistanu.
- Wolnomularstwo: Wielka Loża Narodowa Polski została obudzona przy pomocy Wielkiego Wschodu Włoch.
- 2002:
- Amerykański koncern Lockheed Martin, oferujący samolot F-16 wygrał przetarg na dostawę samolotu wielozadaniowego dla Wojska Polskiego.
- Publikacja artykułu w Gazecie Wyborczej rozpoczęła tzw. aferę Rywina.
Wydarzenia na świecie
- 418 (lub 29 grudnia) – Dokonano wyboru antypapieża Eulaliusza.
- 537 – Poświęcono świątynię Hagia Sofia w Konstantynopolu.
- 1206 – Dominik Guzmán (św. Dominik) założył w Prouilhe koło Carcassonne zakon dominikanek klauzurowych.
- 1253 – (lub w kwietniu 1254) Flamandzki franciszkanin, misjonarz i podróżnik Wilhelm z Rubruk dotarł z misją od króla Francji Ludwika IX na dwór wielkiego chana mongolskiego Mongke. Celem wyprawy było wybadanie czy chan byłby skłonny przyjąć wiarę chrześcijańską i stać się sojusznikiem w walce z Turkami.
- 1512 – Ogłoszono Prawa z Burgos (hiszp. Leyes de Burgos), pierwszy skodyfikowany zbiór praw regulujący postępowanie Hiszpanów w Ameryce.
- 1594 – Student Jean Châtel usiłował zasztyletować króla Francji Henryka IV.
- 1703 – Zawarto traktat Methuena, brytyjsko-portugalskie porozumienie handlowe.
- 1726 – Kanonizacja św. Peregryna Laziosi przez papieża Benedykta XIII.
- 1741 – Wojny śląskie: wojska pruskie zajęły Ołomuniec.
- 1831 – Charles Darwin rozpoczął podróż dookoła świata na okręcie HMS Beagle.
- 1897 – W Paryżu odbyła się premiera sztuki Cyrano de Bergerac Edmonda Rostanda.
- 1904:
- W Dublinie zainaugurował działalność Abbey Theatre.
- W londyńskim Duke of York's Theatre odbyła się premiera sztuki Piotruś Pan.
- 1911 – Po raz pierwszy wykonano pieśń Jana Gana Mana skomponowaną przez Rabindranatha Tagore’a, której pierwsza zwrotka w 1950 roku została ustanowiona hymnem Indii.
- 1916 – Francja i Wielka Brytania dokonały podziału byłej niemieckiej kolonii Togoland.
- 1917 – W Rosji ogłoszono dekret o nacjonalizacji banków.
- 1919 – Powstała szwedzka wytwórnia filmowa Svensk Filmindustri.
- 1923 – Przeprowadzono nieudany zamach na japońskiego następcę tronu, księcia Hirohito.
- 1926 – Papież Pius XI potępił działalność skrajnie prawicowej Akcji Francuskiej.
- 1929 – W ZSRR zakończono program nowej polityki ekonomicznej NEP.
- 1934 – Persja zmieniła nazwę na Iran.
- 1941 – II wojna światowa: brytyjskie i norweskie oddziały dokonały rajdu na Vågsøy, niszcząc niemieckie baterie dział morskich oraz fabryki konserw i tranu (Operacja Archery).
- 1942 – Przebywający w niemieckiej niewoli gen. Andriej Własow wydał tzw. Deklarację Smoleńską, głoszącą konieczność zbudowania nowej Rosji poprzez obalenie reżimu stalinowskiego. W tym celu miała powstać kolaboracyjna Rosyjska Armia Wyzwoleńcza podporządkowana komitetowi rosyjskiemu z Własowem na czele.
- 1945 – Weszły w życie postanowienia konferencji z Bretton Woods w USA. Powstały Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy.
- 1947 – Włochy uchwaliły konstytucję republikańską.
- 1949 – Królowa holenderska Juliana przyznała suwerenność Indonezji.
- 1956 – W Leningradzie odbyła się premiera baletu Spartakus z muzyką Arama Chaczaturiana.
- 1968 – Zakończyła się załogowa misja Apollo 8.
- 1972 – Weszła w życie nowa konstytucja Korei Północnej.
- 1975:
- 372 górników zginęło w katastrofie w kopalni węgla kamiennego w Chasnala w indyjskim stanie Jharkhand.
- Papież Paweł VI wezwał Izrael do uznania praw Palestyńczyków.
- 1976 – Anton Buttigieg został prezydentem Malty.
- 1978:
- Król Juan Carlos podpisał pierwszą demokratyczną Konstytucję Hiszpanii.
- Rabah Bitat został prezydentem Algierii.
- 1979:
- Radzieckie oddziały specjalne opanowały pałac prezydencki w Kabulu (operacja "Sztorm-333").
- W niemieckim Oberstdorfie odbył się pierwszy w historii konkurs Pucharu Świata w skokach narciarskich.
- 1983 – Papież Jan Paweł II spotkał się w więzieniu z Ali Ağcą.
- 1985 – W atakach terrorystycznych organizacji Abu Nidala na lotniska w Rzymie i Wiedniu zginęło 18 osób, a 100 zostało rannych.
- 1989 – Egipt i Syria po 12 latach przywróciły stosunki dyplomatyczne.
- 1991:
- 25 sekund po starcie ze sztokholmskiego lotniska Arlanda zapaliły się i wyłączyły oba silniki samolotu McDonnell Douglas MD-81, należącego do Scandinavian Airlines. Maszyna rozbiła się na leśnej polanie 15 km od lotniska. Nikt ze 129 osób na pokładzie nie zginął.
- Premiera filmu Smażone zielone pomidory.
- 1995:
- Marek Kamiński jako pierwszy Polak zdobył biegun południowy.
- Premiera filmu 12 małp.
- 2000 – Premiera filmu Traffic.
- 2002:
- 5 osadników zginęło, a 5 zostało rannych w ataku terrorystycznym na szkołę rabinacką w osiedlu Otniel pod Hebronem w Izraelu.
- 72 osoby zginęły, a ponad 200 zostało rannych w zamachu bombowym dokonanym na siedzibę rosyjskiej administracji w stolicy Czeczenii Groznym.
- Brigitte Boisselier w imieniu sekty raelian poinformowała o rzekomych narodzinach pierwszego sklonowanego człowieka – dziewczynki o imieniu Eve.
- Mwai Kibaki wygrał w I turze wybory prezydenckie w Kenii.
- 2004 – Do Ziemi dotarło promieniowanie pochodzące z ogromnej eksplozji na powierzchni gwiazdy neutronowej SGR 1806-20, oddalonej o 50 tys. lat świetlnych.
- 2006 – Z kosmodromu w Bajkonurze wystrzelono europejskiego satelitę COROT, przeznaczonego do wyszukiwania planet pozasłonecznych.
- 2007:
- Urzędujący prezydent Kenii Mwai Kibaki został wybrany na II kadencję.
- W Rawalpindi zginęła w zamachu była dwukrotna (12. i 18.) premier Pakistanu i ponowna kandydatka na to stanowisko Benazir Bhutto.
- 2008 – Izrael rozpoczął serię nalotów w ramach operacji pod kryptonimem Płynny Ołów na Strefę Gazy; zginęło co najmniej 271 osób, a ok. 600 zostało rannych.
Urodzili się
- 1350 – Jan I Myśliwy, król Aragonii (zm. 1396)
- 1459 – Jan I Olbracht, król Polski (zm. 1501)
- 1525 – Giovanni da Palestrina, włoski kompozytor (zm. 1594)
- 1571 – Johannes Kepler, niemiecki astronom, matematyk (zm. 1630)
- 1595 – Bohdan Chmielnicki, hetman kozacki, przywódca powstania kozackiego (zm. 1657)
- 1654 – Jakob Bernoulli, szwajcarski matematyk (zm. 1705)
- 1822 – Ludwik Pasteur, francuski mikrobiolog, chemik (zm. 1895)
- 1824 – Mackenzie Bowell, kanadyjski polityk, premier Kanady (zm. 1917)
- 1832 – Paweł Trietiakow, rosyjski kolekcjoner, mecenas sztuki (zm. 1898)
- 1851 – Jan Ligoń, śląski poeta (zm. 1917)
- 1859 – Vicente March, hiszpański malarz (zm. 1927)
- 1868 – Edward Flatau, polski lekarz, neurolog (zm. 1932)
- 1879 – Sydney Greenstreet, angielski aktor (zm. 1954)
- 1888 – Tito Schipa, włoski tenor (zm. 1965)
- 1891 – Aleksander Ładoś, polski dyplomata, minister (zm. 1963)
- 1894 – Mieczysław Grydzewski, polski historyk, felietonista (zm. 1970)
- 1896 – Carl Zuckmayer, niemiecki pisarz (zm. 1977)
- 1898 – Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski, polski dowódca wojskowy, pułkownik, komendant główny NSZ (zm. 1944)
- 1899 – Jewgienij Czerwiakow, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1942)
- 1901:
- Marlene Dietrich, niemiecka aktorka (zm. 1992)
- Władysław Wolski, polski polityk, minister (zm. 1976)
- 1903 – Bogdan Suchodolski, polski pedagog, historyk (zm. 1992)
- 1906 – Erwin Geschonneck, niemiecki aktor (zm. 2008)
- 1908 – Zdzisław Goliński, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1963)
- 1909 – Henryk Jabłoński, polski historyk, polityk, minister oświaty i szkolnictwa wyższego,przewodniczący Rady Państwa (zm. 2003)
- 1913:
- Szczepan Pieniążek, polski sadownik, profesor SGGW (zm. 2008)
- Serafim Żeleźniakowicz, polski duchowny prawosławny, rektor Warszawskiego Seminarium Duchownego (zm. 2004)
- 1915 – William Masters, amerykański seksuolog (zm. 2001)
- 1918:
- Willy Breinholst, duński pisarz (zm. 2009)
- Witalij Fiedorczuk, radziecki generał i polityk, przewodniczący KGB (zm. 2008)
- 1919 – Charles Sweeney, amerykański pilot bombowca, który zrzucił bombę atomową na Nagasaki (zm. 2004)
- 1920:
- Jiří Sovák, czeski aktor (zm. 2000)
- Robert Whittaker, amerykański botanik (zm. 1980)
- 1922 – Edward Duda, polski polityk (zm. 1993)
- 1923 – Wojciech Bartel, polski historyk prawa (zm. 1992)
- 1925 – Michel Piccoli, francuski aktor
- 1930 – Meg Greenfield, amerykańska dziennikarka
- 1931:
- John Charles, walijski piłkarz (zm. 2004)
- Yosef Lapid, izraelski dziennikarz, polityk (zm. 2008)
- Scotty Moore, amerykański gitarzysta rock'n'rollowy
- 1932 – Jerzy Woźniak, polski piłkarz, reprezentant Polski (zm. 2011)
- 1934 – Juan Romero, paragwajski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2009)
- 1938 – Jan Chłosta polski publicysta, krytyk literacki
- 1939 – John Amos, amerykański aktor
- 1941 – Mike Pinder, brytyjski muzyk zespołu The Moody Blues
- 1943 – Peter Sinfield, brytyjski poeta, autor tekstów piosenek, producent muzyczny
- 1944 – Mick Jones, brytyjski muzyk zespołu Foreigner
- 1946 – Maciej Parowski, polski pisarz fantastyki naukowej
- 1948 – Gérard Depardieu, francuski aktor
- 1950 – Roberto Bettega, włoski piłkarz
- 1951:
- Ernesto Zedillo Ponce de León, meksykański polityk, prezydent Meksyku
- Henryk Halkowski, polski historyk, publicysta i tłumacz (zm. 2009)
- 1952 – David Knopfler, brytyjski gitarzysta i wokalista zespołu Dire Straits
- 1959 – Jarosław Szlagowski, polski perkusista zespołów: Oddział Zamknięty i Lady Pank
- 1960:
- Maryam d'Abo, brytyjska aktorka
- Anton Rop, słoweński polityk, premier Słowenii
- 1961:
- Tomi Poikolainen, fiński łucznik
- Guido Westerwelle, niemiecki polityk
- 1963 – Gaspar Noé, francuski reżyser filmowy
- 1965 – Salman Khan, indyjski aktor
- 1966:
- Rafał Królikowski, polski aktor
- Rafał Sisicki, polski aktor, reżyser
- 1970:
- Wadim Bogijew, rosyjski zapaśnik
- Naoko Yamazaki, japońska astronautka
- 1971:
- Artur Andrus, polski satyryk, prezenter radiowy
- Siergiej Bodrow, rosyjski aktor, reżyser filmowy (zm. 2002)
- Sabine Spitz, niemiecka kolarka górska
- Falko Zandstra, holenderski panczenista
- 1973:
- Steve Allen, australijski windsurfer
- Dean Bernardini, amerykański basista grupy Chevelle
- Wilson Cruz, amerykański aktor
- Jelizawieta Kożewnikowa, rosyjska narciarka dowolna
- 1974 – Karolina Muszalak, polska aktorka
- 1975:
- Aigars Fadejevs, łotewski chodziarz
- Heather O'Rourke, amerykańska aktorka (zm. 1988)
- Patrick Paauwe, holenderski piłkarz
- Kjartan Sturluson, islandzki piłkarz, bramkarz
- 1976:
- Rafał Dobrucki, polski żużlowiec
- Piotr Morawski, polski himalaista (zm. 2009)
- Aaron Stanford, amerykański aktor
- Abbas Suan, izraelski piłkarz
- 1977 – Joanna Banasik, polska aktorka
- 1978 – Antje Buschschulte, niemiecka pływaczka
- 1982 – Terji Skibenæs, farerski muzyk
- 1983 – Merab Kwirikaszwili, gruziński rugbysta
- 1984:
- Mateusz Jachlewski, polski piłkarz ręczny
- Gilles Simon, francuski tenisista
- 1985:
- Jérôme d'Ambrosio, belgijski kierowca wyścigowy
- Logan Bailly, belgijski piłkarz, bramkarz
- Paweł Buzała, polski piłkarz
- Daiki Itō, japoński skoczek narciarski
- Telma Monteiro, portugalska judoczka
- 1986:
- Torah Bright, australijska snowboardzistka
- Shelly-Ann Fraser, jamajska sprinterka
- 1988 – Hayley Williams, amerykańska wokalistka zespołu Paramore
Zmarli
- 1065 – Ferdynand I Wielki, król Kastylii i Leónu (ur. ok. 1017)
- 1076 – Światosław II, wielki książę kijowski (ur. 1027)
- 1428 – Jan Ziębicki, książę ziębicki (ur. ok. 1370)
- 1585 – Pierre de Ronsard, francuski poeta (ur. 1524)
- 1614 – Bartosz Paprocki, polski heraldyk (ur. ok. 1543)
- 1633 – Melecjusz Smotrycki, polski i ukraiński pisarz (ur. ok. 1578)
- 1838 – Kazimierz Deczyński, polski pamiętnikarz (ur. 1800)
- 1873 – Edward Blyth, angielski ornitolog (ur. 1810)
- 1891 – Aleksander Chodźko, polski poeta, orientalista, slawista (ur. 1804)
- 1894 – Franciszek II, król Obojga Sycylii (ur. 1836)
- 1906 – Cyprian Lachnicki, polski kolekcjoner sztuki (ur. 1824)
- 1914 – Ottó Herman, węgierski ornitolog, entomolog i polityk (ur. 1835)
- 1923:
- Gustave Eiffel, francuski architekt, inżynier, projektant wieży Eiffla (ur. 1832)
- Lluís Domènech i Montaner, kataloński architekt (ur. 1850)
- 1936 – Leon Wyczółkowski, polski malarz (ur. 1852)
- 1938 – Osip Mandelsztam, rosyjski pisarz pochodzenia żydowskiego (ur. 1891)
- 1947 – Piotr Milewski, polski dyrygent, muzyk, kompozytor (ur. 1871)
- 1949 – Antoni Ponikowski, polski polityk, premier Polski (ur. 1878)
- 1950 – Max Beckmann, niemiecki malarz (ur. 1884)
- 1953 – Julian Tuwim, polski poeta (ur. 1894)
- 1964 – Władysław Kucharski, polski inżynier, ekonomista, polityk, minister (ur. 1884)
- 1971 – Ernst Kozub, niemiecki śpiewak, tenor (ur. 1924)
- 1972 – Lester Pearson, kanadyjski polityk, premier Kanady, laureat Nagrody Nobla (ur. 1897)
- 1978 – Huari Bumedien, algierski polityk, prezydent Algierii (ur. 1927)
- 1979 – Hafizullah Amin, afgański polityk, prezydent Afganistanu (ur. 1929)
- 1982 – John Swigert, amerykański astronauta (ur. 1931)
- 1987 – Ludwik Straszewicz, polski geograf (ur. 1916)
- 1988 – Hal Ashby, amerykański reżyser filmowy (ur. 1929)
- 1993 – Janina Hertz, polska pisarka (ur. 1926)
- 1994 – Hieronim Konieczka, polski aktor (ur. 1920)
- 1995 – Michał Szwejlich, polski aktor żydowskiego pochodzenia (ur. 1910)
- 2002:
- George Roy Hill, amerykański reżyser filmowy (ur. 1921)
- Konstanty Kalinowski, polski historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (ur. 1935)
- 2003 – Alan Bates, angielski aktor (ur. 1934)
- 2004:
- Heorhij Kirpa, ukraiński polityk, minister transportu (ur. 1947)
- Stefan Miecznikowski, polski duchowny katolicki, jezuita, kapelan łódzkiej Solidarności (ur. 1921)
- Janusz Popławski, polski gitarzysta zespołu Niebiesko-Czarni (ur. 1938)
- 2006 – Dhora Leka, albańska kompozytorka (ur. 1923)
- 2007:
- Benazir Bhutto, pakistańska polityk, premier Pakistanu (ur. 1953)
- Janusz Domagalik, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1931)
- Jerzy Kawalerowicz, polski reżyser filmowy (ur. 1922)
- Jaan Kross, estoński pisarz (ur. 1920)
- Mieczysław Künstler, polski sinolog (ur. 1933)
- Czesław Przewoźnik, polski polityk (ur. 1928)
- 2008:
- Delaney Bramlett, amerykański wokalista, muzyk, producent muzyczny (ur. 1939)
- Tuanku Jaafar, malezyjski dyplomata, król Malezji (ur. 1922)
- 2010 – Alojzy Szorc, polski duchowny katolicki, historyk, regionalista (ur. 1935)
- 2011:
- Helen Frankenthaler, amerykańska malarka (ur. 1928)
- Clifford Darling, bahamski polityk, gubernator generalny Bahamów (ur. 1922)
- Michael Dummett, brytyjski filozof, logik (ur. 1925)
- Mykoła Kolcow, ukraiński piłkarz, trener piłkarski (ur. 1936)
- Johnny Wilson, kanadyjski hokeista (ur. 1929)
Przypisy
- ↑ Chronologiczny spis informacji o świętych i błogosławionych. na brewiarz.katolik.pl
- ↑ Żywoty Świętych.