30 grudnia
30 grudnia jest 364. (w latach przestępnych 365.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 1 dzień.
Święta
- Imieniny obchodzą: Anizja, Anizjusz, Dionizy, Egwin, Eksuperancjusz, Eugeniusz, Irmina, Liberiusz, Łazarz, Małgorzata, Marceli, Perpetuus, Rajner, Sewer i Uniedrog.
- Filipiny – Dzień Jose Rizala
- Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[1][2]
- św. Anizja (†300, męczennica)
- św. Anizjusz (†407, biskup Salonik
- św. Egwin (†717, biskup Worcester do 711, później, do śmierci – opat w Evesham)
- św. Feliks I (papież)
- bł. Jan Maria Boccardo (duszpasterz)
- św. Perpet z Tours (biskup) (również 8 kwietnia)
Wydarzenia w Polsce
- 1459 – Chrzest Jana Olbrachta.
- 1658 – Po półrocznym oblężeniu skapitulował szwedzki garnizon w Toruniu.
- 1748 – Końskie otrzymały prawa miejskie.
- 1850 – Otwarto Most Podgórski w Krakowie.
- 1889 – Antoni Franciszek Audziewicz został mianowany na biskupa Wilna.
- 1900 – W Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się polska premiera baletu Piotra Czajkowskiego Jezioro łabędzie.
- 1907 – Jerzy Maślanka dokonał pierwszego zimowego wejścia na Świnicę w Tatrach Wysokich.
- 1918 – Poznań znalazł się w rękach powstańców wielkopolskich.
- 1945 – W nocy z 29/30 grudnia w trakcie napadu grupy powstańców UPA na Nowosielce (powiat sanocki) zamordowano 17 osób i spalono 152 domy.
- 1963 – Karol Wojtyła został mianowany na arcybiskupa metropolitę krakowskiego.
- 1970 – Podwyższono najniższe pensje, emerytury i zasiłki rodzinne.
- 1978 – Franciszek Macharski został nominowany na arcybiskupa metropolitę krakowskiego.
- 1980 – Opuszczono banderę na parowcu SS Sołdek, pierwszym polskim statku wybudowanym po wojnie.
- 1986 – W katastrofie kolejowej pod Modlinem zginęło 6 osób, a 10 zostało rannych.
- 1988 – Premiera 1. odcinka telenoweli W labiryncie.
- 1994 – Bodzentyn, Imielin, Krasnobród, Lubniewice, Miasteczko Śląskie, Nowy Wiśnicz i Pszów otrzymały prawa miejskie.
- 2005 – Na Dworcu Centralnym w Warszawie bezdomny Hubert H. z Kłody znieważył prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego.
- 2010 – Ukończono budowę odcinka drogi ekspresowej S3 o długości 81,6 km Szczecin – Gorzów Wielkopolski.
Wydarzenia na świecie
- 1066 – Muzułmanie dokonali masakry żydowskich mieszkańców Grenady.
- 1230 – W kościele św. Ambrożego we Florencji miał miejsce tzw. cud eucharystyczny.
- 1370 – Grzegorz XI został wybrany na papieża.
- 1460 – Wojna Dwóch Róż: Lancasterowie pokonali Yorków w bitwie pod Wakefield.
- 1661 – Spłonął zamek Drottningholm pod Sztokholmem.
- 1745 – II powstanie jakobickie: kapitulacja szkockich powstańców podczas drugiego oblężenia Carlisle.
- 1797 – Papież Pius VI wydał encyklikę Christi Ecclesiae regendae mundus, dotyczącą sposobu wyboru jego następcy.
- 1806 – Imperium osmańskie wypowiedziało wojnę Rosji.
- 1813 – Wojna amerykańsko-brytyjska: wojska brytyjskie spaliły Buffalo.
- 1849 – W Opawie utworzono Sejm Ziemi Śląskiej.
- 1853 – Stany Zjednoczone kupiły od Meksyku południową część Arizony i Nowego Meksyku (tzw. zakup Gadsdena).
- 1855 – Z Konstantynopola do Marsylii wypłynął francuski statek z trumną ze zwłokami zmarłego 26 listopada Adama Mickiewicza.
- 1880:
- Francja anektowała Tahiti.
- Paul Kruger został wybrany na pierwszego prezydenta Transwalu.
- 1885 – W bitwie pod Gennis w Sudanie brytyjscy żołnierze po raz ostatni walczyli w czerwonych uniformach.
- 1896 – W Manili został rozstrzelany przez Hiszpanów filipiński bohater narodowy José Rizal.
- 1903 – Ponad 600 osób zginęło w pożarze Iroquois Theatre w Chicago.
- 1905 – W Wiedniu odbyła się prapremiera operetki Wesoła wdówka Ferenca Lehára.
- 1906 – W Dakce została założona indyjska Liga Muzułmańska.
- 1913 – Odzyskany przez włoską policję obraz Leonarda da Vinciego Mona Lisa powrócił do paryskiego Luwru.
- 1915:
- 1916:
- Grupa szlachciców zamordowała w Sankt Petersburgu Grigorija Rasputina.
- Koronacja Karola I na króla Węgier.
- 1920 – Utworzono Wolne Miasto Rijeka.
- 1922 – Utworzono Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
- 1924 – Amerykański astronom Edwin Hubble ogłosił odkrycie istnienia innych niż Droga Mleczna galaktyk.
- 1927 – W Tokio otwarto pierwszą w Azji linię metra.
- 1928 – W hiszpańskim Vigo otwarto stadion Balaídos.
- 1942 – Bitwa o Atlantyk: u wybrzeży Trynidadu po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny U-214 zatonął polski statek SS Paderewski.
- 1944 – Arcybiskup Aten Damaskin został mianowany regentem do czasu powrotu króla Grecji Jerzego II.
- 1947:
- Abdykował król Rumunii Michał I.
- Dokonano oblotu myśliwca MiG-15.
- W Hajfie terroryści z żydowskiej organizacji zbrojnej Irgun Cwai Leumi rzucili dwie bomby w tłum Arabów stojących przed miejscową rafinerią, zabijając 6 osób i raniąc 42. W odwecie zostało zabitych 39 żydowskich robotników rafinerii.
- 1949 – Indie uznały Chińską Republikę Ludową.
- 1961 – Wojska Demokratycznej Republiki Kongo zajęły zbuntowaną prowincję Kasai Południowe.
- 1964 – Utworzono UNCTAD.
- 1965 – Ferdinand Marcos został prezydentem Filipin.
- 1976 – Powstała rumuńsko-francuska firma motoryzacyjna Oltcit.
- 1977:
- Kardynał František Tomášek został mianowany 34. arcybiskupem Pragi.
- Seryjny morderca Ted Bundy uciekł z więzienia w Kolorado, dokonując następnie kolejnych morderstw i gwałtów.
- 1985:
- Na zdjęciach dostarczonych przez Voyagera 2 został odkryty Puk, jeden z księżyców Urana.
- Prezydent Muhammad Zia ul-Haq zniósł obowiązujący od 8 lat stan wojenny w Pakistanie.
- 1987 – Papież Jan Paweł II wydał encyklikę Sollicitudo rei socialis.
- 1988 – Jan Paweł II podpisał adhortację Christifideles Laici.
- 1991 – Powołano Międzypaństwowy Komitet Lotniczy (MAK) z siedzibą w Moskwie.
- 1993 – Izrael i Watykan nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1994 – 102 osoby zginęły w wyniku runięcia do przepaści pociągu ekspresowego na linii Mandalaj-Myitkyina (Birma).
- 1996 – 26 osób zginęło w zamachu bombowym na pociąg pasażerski w indyjskim stanie Assam, dokonanym przez separatystów z ludu Bodo.
- 1997 – W dokonanych przez islamskich fundamentalistów masakrach 4 wiosek w prowincji Ghulajzan w północnej Algierii zginęło wg nieoficjalnych danych 412 osób.
- 1999 – George Harrison został zraniony nożem w swej rezydencji przez włamywacza.
- 2000 – W serii zamachów bombowych w stolicy Filipin Manili zginęły 22 osoby, a ponad 100 zostało rannych.
- 2002 – Mwai Kibaki został prezydentem Kenii.
- 2004:
- Władze Senegalu zawarły w Dakarze porozumienie pokojowe z separatystami z prowincji Casamance.
- W pożarze klubu nocnego República Cromagnon w Buenos Aires zginęły 194 osoby, a ponad 700 zostało rannych.
- 2006:
- Egzekucja Saddama Husajna.
- ETA dokonała zamachu na lotnisku w Madrycie, w którym zginęły 2 osoby, a ponad 20 zostało rannych.
- Ponad 400 osób zginęło na Morzu Jawajskim po zatonięciu indonezyjskiego promu pasażerskiego MV Senopati Nusantara.
- Został pochowany James Brown.
- 2008 – Herman Van Rompuy został premierem Belgii.
- 2009:
- 2011 – Na Samoa i Tokelau nastąpiła zmiana strefy czasowej poprzez pominięcie daty 30 grudnia. W ten sposób znalazły się one po zachodniej stronie międzynarodowej linii zmiany daty.
Urodzili się
- 39 – Tytus, cesarz rzymski (zm. 81)
- 1552 – Simon Forman, angielski astrolog (zm. 1611)
- 1642 – Vicenzo da Filicaja, włoski poeta (zm. 1707)
- 1673 – Ahmed III, sułtan Turcji (zm. 1736)
- 1678 – William Croft, angielski kompozytor (zm. 1727)
- 1819 – Theodor Fontane, niemiecki pisarz (zm. 1898)
- 1832 – Stanisław Brzóska, polski duchowny katolicki, generał, uczestnik powstania styczniowego (zm. 1865)
- 1838 – Émile François Loubet, francuski polityk, prezydent Francji (zm. 1929)
- 1858 – Zygmunt Balicki, polski socjolog, publicysta, polityk (zm. 1916)
- 1865 – Rudyard Kipling, angielski pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1936)
- 1867 – Wanda Siemaszkowa, polski reżyserka teatralna, aktorka (zm. 1947)
- 1869 – Stephen Leacock, kanadyjski pisarz, ekonomista (zm. 1944)
- 1872 – William Larned, amerykański tenisista (zm. 1926)
- 1873 – Al Smith, amerykański polityk (zm. 1944)
- 1879 – Ramana Maharishi, święty Południowych Indii, mistyk-poeta nauczający drogi poszukiwania jaźni (zm. 1950)
- 1884 – Hideki Tōjō, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1948)
- 1888 – Eugeniusz Kwiatkowski, polski polityk, wicepremier, minister skarbu (zm. 1974)
- 1891 – Antoine Pinay, francuski polityk, premier Francji (zm. 1994)
- 1895:
- Leslie Poles Hartley, brytyjski pisarz (zm. 1972)
- Halina Łuszczewska, polska aktorka, reżyserka teatralna (zm. 1970)
- 1896 – Eugeniusz Eibisch, polski malarz, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i w Krakowie (zm. 1987)
- 1897 – Alfredo Bracchi, włoski pisarz (zm. 1976)
- 1899 – Helge Ingstad, norweski archeolog, odkrywca (zm. 2001)
- 1904 – Dymitr Kabalewski, rosyjski kompozytor, pianista (zm. 1987)
- 1905 – Hiroshi Inagaki, japoński reżyser filmowy (zm. 1980)
- 1906:
- Eugeniusz Cękalski, polski reżyser filmowy (ur. 1952)
- Sir Carol Reed, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1976)
- 1908 – Abdon Stryszak, polski lekarz weterynarii, epizootiolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i SGGW (zm. 1995)
- 1910 – Paul Bowles, amerykański kompozytor, pisarz (zm. 1999)
- 1911 – Jeanette Nolan, amerykańska aktorka (zm. 1998)
- 1918 – Eugeniusz Romański, polski żołnierz AK, kapitan, uczestnik powstania warszawskiego (zm. 1944)
- 1919 – Tomasz Jodełka-Burzecki, polski eseista, krytyk literacki (zm. 1989)
- 1920 – Jack Lord, amerykański aktor (zm. 1998)
- 1922 – Zdzisław Wałaszewski, polski dziennikarz
- 1925 – Lew Allen, amerykański generał Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych (zm. 2010)
- 1927 – Robert Hossein, francuski aktor, reżyser filmowy
- 1928 – Bo Diddley, amerykański piosenkarz (zm. 2008)
- 1931:
- Charles Bassett, amerykański astronauta (zm. 1966)
- Qenan Toro, albański aktor (zm. 1989)
- 1934:
- John Bahcall, amerykański astrofizyk (zm. 2005)
- Del Shannon, amerykański piosenkarz (zm. 1990)
- Russ Tamblyn, amerykański aktor, tancerz, piosenkarz
- 1935 – Omar Bongo, gaboński polityk, prezydent Gabonu (zm. 2009)
- 1936 – Mike Spence, brytyjski kierowca wyścigowy (zm. 1968)
- 1937:
- Gordon Banks, angielski piłkarz, bramkarz
- Gabriel Nehrebecki, polski aktor (zm. 1991)
- 1938 – Gavino Ledda, włoski pisarz
- 1939 – János Kajdi, węgierski bokser (zm. 1992)
- 1941 – John McPherson, amerykański reżyser filmowy (zm. 2007)
- 1942:
- Władimir Bukowski, rosyjski publicysta, dysydent
- Fred Ward, amerykański aktor
- 1945:
- Enrique Borja, meksykański piłkarz
- Davy Jones, brytyjski aktor, piosenkarz (zm. 2012)
- Paola Pigni-Cacchi, włoska lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa
- Lloyd Kaufman, amerykański reżyser, producent, scenarzysta
- 1946:
- Marek Przybylik, polski dziennikarz
- Patti Smith, amerykańska wokalistka
- Berti Vogts, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
- 1947:
- Jeff Lynne, angielski muzyk zespołu Electric Light Orchestra
- Iwan Zafirow, bułgarski piłkarz
- 1948:
- Mieczysław Broniszewski, polski piłkarz, bramkarz, trener piłkarski
- Horace Engdahl, szwedzki historyk, krytyk literacki
- 1950:
- Andrzej Fedorowicz, polski polityk, poseł na Sejm RP
- Roman Moravec, słowacki lekkoatleta, skoczek wzwyż (zm. 2009)
- 1951 – Dariusz Kozakiewicz, polski gitarzysta zespołów: Breakout, Test i Perfect
- 1953 – Urszula Benka, polska pisarka, tłumaczka
- 1954 – Barry Greenstein, amerykański pokerzysta
- 1956:
- Sheryl Lee Ralph, amerykańska aktorka
- Jacek Wszoła, polski lekkoatleta, skoczek wzwyż
- 1958 – Piotr Cielesz, polski poeta
- 1959 – Tracey Ullman, brytyjska piosenkarka, aktorka
- 1961 – Ben Johnson, kanadyjski lekkoatleta, sprinter
- 1962 – Alessandra Mussolini, włoska aktorka, polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego
- 1964 – Bogusław Chrabota, polski dziennikarz, wokalista zespołu Yeednoo
- 1965:
- Łukasz Karwowski, polski reżyser filmowy
- Tomasz Strahl, polski wiolonczelista
- 1966 – Bennett Miller, amerykański reżyser filmowy
- 1968:
- Artur Cieślak, polski pianista, kompozytor
- Fabrice Guy, francuski narciarz, specjalista kombinacji norweskiej
- Meredith Monroe, amerykańska aktorka
- 1969 – Jay Kay, angielski wokalista zespołu Jamiroquai
- 1970 – Traa Daniels, amerykański basista zespołu P.O.D.
- 1971:
- Bartosz Arłukowicz, polski lekarz pediatra, polityk, poseł na Sejm, minister zdrowia
- Marco Heggen, niemiecki muzyk zespołu Marquess
- Piotr Skierski, polski tenisista stołowy
- 1972 – Daniel Amokachi, nigeryjski piłkarz
- 1973:
- Swietłana Kriwenczewa, bułgarska tenisistka
- Sławomir Zamuszko, polski kompozytor
- 1975 – Tiger Woods, amerykański golfista
- 1976:
- Dagmara Kowalska, polska piłkarka ręczna
- Wilson Oruma, nigeryjski piłkarz
- Pawał Siewiaryniec, białoruski pisarz, polityk
- 1977 – Laila Ali, amerykańska bokserka
- 1978 – Zbigniew Robert Promiński, polski muzyk metalowy
- 1979:
- Flávio Amado, angolski piłkarz
- Tommy Clufetos, amerykański perkusista
- Gloria Kemasuode, nigeryjska lekkoatletka, sprinterka
- 1980 – Eliza Dushku, amerykańska aktorka
- 1981:
- Dorota Gardias, polska prezenterka telewizyjna
- Marius Moga, rumuński muzyk, członek zespołu Morandi
- 1982:
- Jukka Backlund, fiński muzyk zespołu Sunrise Avenue
- Kristin Kreuk, kanadyjska aktorka
- Ana Timotić, serbska tenisistka
- Maciej Wasilenko, polski piłkarz ręczny
- 1984:
- Randall Azofeifa, kostarykański piłkarz
- LeBron James, amerykański koszykarz
- Bartosz Konitz, polski piłkarz ręczny, reprezentant Holandii
- 1985:
- Lars Boom, holenderski kolarz przełajowy i szosowy
- Jakub Czakon, polski szachista
- Arild Haugen, norweski pięściarz, strongman
- 1986:
- Domenico Criscito, włoski piłkarz
- Ellie Goulding, brytyjska wokalistka, gitarzystka
- Dawid Lewicki, polski siatkarz
- Gianni Zuiverloon, holenderski piłkarz
- 1987 – Thomaz Bellucci, brazylijski tenisista
- 1988:
- Jan Mela, polski polarnik, działacz społeczny
- Leon Jackson, szkocki piosenkarz pop-jazzowy
- 1989 – Ryan Sheckler, amerykański skateboarder
- 1991 – Kurumi Nara, japońska tenisistka
Zmarli
- 274 – Feliks I, święty, papież (ur. ok. 210)
- 1591 – Innocenty IX, papież (ur. 1519)
- 1691 – Robert Boyle, angielski chemik, fizyk pochodzenia irlandzkiego (ur. 1627)
- 1883 – Jan Konstanty Żupański, poznański księgarz, wydawca (ur. 1804)
- 1896 – José Rizal, filipiński lekarz, polihistor (ur. 1861)
- 1916 – Grigorij Rasputin, rosyjski mnich, faworyt rodziny cara Mikołaja II (ur. 1869)
- 1938 – Aleksander Kakowski, polski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup warszawski, prymas Polski, członek Rady Regencyjnej (ur. 1862)
- 1942 – Samuel Lew, księgowy, działacz społeczny i oświatowy w Łodzi, ofiara Holocaustu (ur. 1864)
- 1944:
- Romain Rolland, francuski pisarz, muzykolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1866)
- Józef Stachowski, polski poeta (ur. 1913)
- 1947 – Yokomitsu Riichi, japoński pisarz (ur. 1898)
- 1950 – Arthur Davidson, amerykański przedsiębiorca, wspózałożyciel Harley-Davidson (ur. 1881)
- 1952 – Willie Brown, amerykański muzyk bluesowy (ur. 1900)
- 1954 – Tadeusz Trepkowski, polski grafik, plakacista (ur. 1914
- 1957 – Václav Mrázek, czeski seryjny morderca (ur. 1925)
- 1968:
- Trygve Lie, norweski polityk, sekretarz generalny ONZ (ur. 1896)
- Kirył Mierieckow, radziecki polityk, wojskowy, Marszałek ZSRR
- 1969 – Jiří Trnka, czeski reżyser filmowy (ur. 1912)
- 1971 – Zbigniew Burzyński, polski lotnik, baloniarz (ur. 1902)
- 1979 – Richard Rodgers, amerykański kompozytor (ur. 1902)
- 1986 – Jerzy Kwiatkowski, polski literaturoznawca (ur. 1927)
- 1987 – Leslie Arliss, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1901)
- 1995:
- Doris Grau, amerykańska aktorka (ur. 1924)
- Heiner Müller, niemiecki pisarz (ur. 1929)
- 1996 – Lew Ayres, amerykański aktor (ur. 1908)
- 1998:
- Joan Brossa, kataloński poeta (ur. 1919)
- Keisuke Kinoshita, japoński reżyser filmowy (ur. 1912
- 1999 – Sarah Knauss, amerykańska rekordzistka długowieczności
- 2000:
- Stanisław Broniewski, polski ekonomista, harcmistrz, naczelnik Szarych Szeregów (ur. 1915)
- Julius J. Epstein, amerykański scenarzysta filmowy (ur. 1909)
- 2004:
- Salvatore Asta, włoski duchowny katolicki, arcybiskup, dyplomata (ur. 1915)
- Artie Shaw, amerykański klarnecista jazzowy, kompozytor, pisarz (ur. 1910)
- 2006 – Saddam Husajn, iracki polityk, generał, prezydent Iraku (ur. 1937)
- 2009:
- Rowland S. Howard, australijski muzyk rockowy, gitarzysta, kompozytor (ur. 1959)
- Peter Seiichi Shirayanagi, japoński duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Tokio (ur. 1928)
- Abdurrahman Wahid, indonezyjski polityk, prezydent Indonezji (ur. 1940)
- 2010:
- Ellis Clarke, trynidadzki polityk, prezydent Trynidadu i Tobago (ur. 1917)
- Bobby Farrell, arubijski wokalista grupy Boney M. (ur. 1949)
- Paweł Kołczin, rosyjski biegacz narciarski (ur. 1930)
- 2011 – Mirko Tremaglia, włoski prawnik, polityk, minister (ur. 1926)