9 grudnia jest 343. (w latach przestępnych 344.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 22 dni.

Święta

• imieniny obchodzą: Chwalimira, Delfina, Gorgonia, Jan, Leokadia, Liboriusz, Naczęmir, Piotr, Prokul, Waleria, Wielisława, Wiesław, Wiesława i Wrocisław.
• Mariany Północne – Święto Konstytucji
• międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Korupcji (ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 31 października 2003)^[1]
• Peru – Dzień Armii
• Tanzania – Święto Niepodległości
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[2][3], obchodzą:
  • św. Juan Diego (Jan Diego Cuahtlatoatzin)
  • św. Leokadia z Toledo (męczennica)
  • bł. Liboriusz Wagner (†1631, kapłan i męczennik)
  • św. Piotr Fourrier (zakonnik)
  • św. Restytut (†360, biskup i męczennik)
  • św. Syrus z Pawii (biskup)
  • św. Waleria z Limoges (męczennica)

Wydarzenia w Polsce

• 1410 – Zawarto polsko-krzyżacki rozejm w Nieszawie.
• 1788 – Sejm Czteroletni powołał Niezależną Deputację Spraw Zagranicznych.
• 1916 – Weszła do obiegu marka polska.
• 1919 – Ustąpił rząd Ignacego Jana Paderewskiego.
• 1921 – Założono Polski Związek Łyżwiarski.
• 1922 – Gabriel Narutowicz został wybrany pierwszym prezydentem RP.
• 1930 – W Katowicach wznowił obrady Sejm Śląski.
• 1931 – Przeprowadzono Drugi Powszechny Spis Ludności.
• 1933 – Premiera filmu Zabawka.
• 1948 – Powstały Zakłady Wytwórcze Lamp Elektrycznych im. Róży Luksemburg w Warszawie.
• 1956 – Istniejąca od 4 lutego 1951 Sekcja Piłki Nożnej Głównego Komitetu Kultury Fizycznej powróciła do nazwy Polski Związek Piłki Nożnej.
• 1957 – Po 11 latach od daty produkcji odbyła się premiera filmu Dwie godziny.
• 1970 – Założono grupę muzyczną Bemibek.
• 1973 – Odbyły się wybory do rad narodowych.
• 1980 – W Krzywopłotach pod Karlinem podczas prac przy odwiertach poszukiwawczych doszło do erupcji i pożaru ropy naftowej.
• 1982 – Tadeusz Salwa został prezydentem Krakowa.
• 1990 – W II turze wyborów prezydenckich Lech Wałęsa pokonał Stanisława Tymińskiego.
• 1991 – W Toruniu rozpoczęło nadawanie Radio Maryja.
• 1993 – Premiera filmu Dwa księżyce.
• 1994 – Na stacji w Bednarach (województwo łódzkie) pociąg osobowy najechał na tył pociągu towarowego; zginęła 1 osoba, a 66 zostało rannych.
• 1997 – Rada Języka Polskiego przyjęła uchwałę, zgodnie z którą imiesłowy przymiotnikowe z partykułą "nie" piszemy zawsze łącznie.
• 2001 – Zlikwidowano KWK "1 Maja" w Wodzisławiu Śląskim.
• 2006:
  • W Katowicach otwarto tunel na Rondzie Jerzego Ziętka.
  • W rozegranym na stadionie chorzowskiego Ruchu meczu towarzyskim reprezentacja Śląska w piłce nożnej zremisowała 1:1 z reprezentacją Polski.

Wydarzenia na świecie

•   536 – Wojska wodza bizantyjskiego Belizariusza zajęły bez walki opuszczony przez Ostrogotów Rzym.
•   656 – Kalif Ali ibn Abi Talib pokonał buntowników w tzw. bitwie wielbłądziej pod Basrą.
• 1165 – Wilhelm I Lew został królem Szkocji.
• 1212 – W Moguncji Fryderyk II został koronowany na króla niemieckiego.
• 1315 – Po odparciu w bitwie pod Morgarten inwazji wojsk habsburskich, szwajcarskie kantony Uri, Schwyz i Unterwalden odnowiły podpisany w roku 1291 sojusz związkowy.
• 1531 – W Meksyku miało miejsce pierwsze objawienie Matki Bożej z Guadalupe.
• 1582 – Francja przeszła na kalendarz gregoriański.
• 1687 – Józef I w wieku 9 lat został koronowany na króla Węgier, które stały się w ten sposób lennem Habsburgów.
• 1688 – Chwalebna rewolucja: bitwa pod Reading.
• 1710 – Wojna o sukcesję hiszpańską: zakończyła się bitwa pod Birhuegą.
• 1824 – Zwycięstwo gen. Antonio José de Sucre nad Hiszpanami pod Ayacucho zadecydowało o niepodległości kolonii hiszpańskich w Ameryce Południowej.
• 1892 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę Dembowska.
• 1893 – Anarchista Auguste Vaillant dokonał zamachu bombowego we francuskim Zgromadzeniu Narodowym. Rannych zostało około 50 osób.
• 1895 – Auguste Charlois odkrył planetoidę Aspasia.
• 1898 – Powstała Republika Krety, autonomiczne państwo pod protektoratem osmańskim.
• 1905:
  • W Dreźnie odbyła się premiera opery Salome Richarda Straussa.
  • We Francji przyjęto ustawę o rozdziale kościoła od państwa.
• 1906 – Założono luksemburski klub piłkarski Fola Esch.
• 1909 – W stanie Pensylwania ukończono budowę Zapory Austin.
• 1911 – Khalifa ibn-Kharub został sułtanem Zanzibaru.
• 1913 – Gaston Doumergue został po raz pierwszy premierem Francji.
• 1917 – I wojna światowa:
  • Jerozolima została zajęta przez wojska brytyjskie.
  • Rumunia podpisała zawieszenie broni z Austro-Węgrami i Niemcami.
• 1920 – Michael Hainisch został prezydentem Austrii.
• 1931 – Uchwalono Konstytucję Republiki Hiszpańskiej.
• 1934 – W Amsterdamie otwarto De Meer Stadion.
• 1936 – Krótko po stracie z Londynu rozbił się lecący do Amsterdamu holenderski samolot pasażerski Douglas DC-2. Zginęło 15 spośród 17 osób na pokładzie, w tym były premier Szwecji Arvid Lindman i hiszpański pilot, wynalazca i konstruktor lotniczy Juan de la Cierva.
• 1939 – Prezydent Władysław Raczkiewicz powołał we Francji Radę Narodową Rzeczypospolitej Polskiej.
• 1940 – Chiny wypowiedziały wojnę Japonii, Niemcom i Włochom.
• 1946 – Przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze rozpoczął się proces lekarzy.
• 1947 – Wojna o niepodległość Indonezji: holenderscy żołnierze dokonali masakry 431 mieszkańców wsi Rawagede w prowincji Jawa Zachodnia.
• 1948 – Podpisana została Konwencja ONZ w sprawie Zapobiegania i Karania Zbrodni Ludobójstwa.
• 1950 – Szpieg atomowy Harry Gold został skazany przez amerykański sąd na 30 lat pozbawienia wolności.
• 1952 – Utrzymujący się od 5 do 9 grudnia tzw. wielki smog londyński przyczynił się do śmierci około 12 tys. osób.
• 1955 – Założono chilijski klub piłkarski Deportes La Serena.
• 1956 – W katastrofie lotniczej w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska zginęły 62 osoby.
• 1960 – Wyemitowano premierowy odcinek brytyjskiej opery mydlanej Coronation Street.
• 1961:
  • Adolf Eichmann został uznany przez izraelski sąd za winnego zbrodni wojennych podczas II wojny światowej.
  • Tanganika uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1962:
  • Francuski ksiądz Piotr Julian Eymard został kanonizowany przez papieża Jana XXIII.
  • Utworzono Park Narodowy Skamieniałego Lasu w Arizonie.
• 1963 – Zanzibar uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
• 1965 – Nikołaj Podgorny został przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.
• 1966 – Barbados został członkiem ONZ.
• 1967 – Nicolae Ceauşescu został przewodniczącym Rady Państwa Rumunii.
• 1971 – Zjednoczone Emiraty Arabskie zostały członkiem ONZ.
• 1974:
  • Premiera filmu Alicja już tu nie mieszka.
  • Takeo Miki został premierem Japonii.
• 1978 – Próbniki amerykańskiej sondy Pioneer Venus 2 wylądowały na Wenus.
• 1981 – Dziennikarz i działacz polityczny Mumia Abu-Jamal zastrzelił podczas kontroli drogowej w Filadelfii policjanta Daniela Faulknera, za co został skazany na karę śmierci.
• 1987:
  • Premiera filmu Imperium Słońca.
  • Na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy Palestyńczycy rozpoczęli I intifadę.
• 1988:
  • Dokonano oblotu szwedzkiego myśliwca wielozadaniowego Saab JAS 39 Gripen.
  • Francuz Jean-Loup Chrétien jako pierwszy astronauta spoza USA i ZSRR odbył spacer kosmiczny
  • Premiera filmu Mississippi w ogniu.
• 1991 – W Rzymie odbyła się prezentacja Fiata Cinquecento.
• 1992:
  • Amerykańscy marines wylądowali na plażach Somalii (operacja ONZ "Przywrócić Nadzieję").
  • Premier John Major ogłosił w Izbie Gmin separację księżnej Diany i księcia Karola.
• 2002:
  • Premiera filmu Gangi Nowego Jorku.
  • Walcząca o niepodległość prowincji Aceh partyzantka podpisała z władzami Indonezji porozumienie o zawieszeniu broni.
• 2003 – 6 osób zginęło, a 13 zostało rannych w samobójczym zamachu dokonanym przez dwie Czeczenki w Moskwie.
• 2005:
  • Rozpoczęto budowę Gazociągu Północnego.
  • W Londynie zakończono eksploatację piętrowych autobusów Routemaster.
• 2006:
  • Christer Fuglesang został pierwszym Szwedem w kosmosie jako członek załogi wahadłowca Discovery.
  • W pożarze szpitalnego oddziału dla uzależnionych w Moskwie zginęło 45 pacjentek, a ponad 200 zostało rannych.
• 2008 – Gubernator stanu Illinois, Rod Blagojevich, został aresztowany pod zarzutem korupcji.
• 2011 – Został podpisany traktat akcesyjny Chorwacji z Unią Europejską^[4]

Urodzili się

• 1447 – Chenghua, cesarz Chin (zm. 1487)
• 1592 – Krzysztof Arciszewski, polski generał Holandii, Brazylii i Polski, admirał floty Brazylii (zm. 1656)
• 1594 – Gustaw II Adolf, król Szwecji (zm. 1632)
• 1608 – John Milton, angielski pisarz (zm. 1674)
• 1773 – Armand Caulaincourt, francuski generał, dyplomata (zm. 1827)
• 1842 – Piotr Kropotkin, rosyjski uczony, rewolucjonista (zm. 1921)
• 1857 – Czesław Jankowski, polski poeta, publicysta, historyk (zm. 1929)
• 1868 – Fritz Haber, niemiecki chemik (zm. 1934)
• 1883 – Nikołaj Łuzin, rosyjski matematyk (zm. 1950)
• 1888 – Stanisław Rostworowski, polski dowódca wojskowy, generał, pisarz (zm. 1944)
• 1894 – Adam Królikiewicz, polski jeździec sportowy (zm. 1966)
• 1895 – Dolores Ibárruri Gómez, hiszpański polityk, organizatorka Komunistycznej Partii Hiszpanii (zm. 1989)
• 1897 – Borys Ten, ukraiński duchowny prawosławny, pisarz, tłumacz (zm. 1983)
• 1901 – Ödön von Horváth, austriacki pisarz (zm. 1938)
• 1905 – Dalton Trumbo, amerykański pisarz, scenarzysta i reżyser filmowy (zm. 1976)
• 1906:
  • Grace Hopper, amerykańska informatyk (zm. 1992)
  • Bolesław Kon, polski pianista (zm. 1936)
• 1909 – Douglas Fairbanks Jr., amerykański aktor (zm. 2000)
• 1910:
  • Henry Lee Giclas, amerykański astronom (zm. 2007)
  • Zofia Wasilkowska, polska polityk, minister sprawiedliwości (zm. 1996)
• 1911:
  • Broderick Crawford, amerykański aktor (zm. 1986)
  • Stefan Żółkiewski, polski eseista, krytyk i historyk literatury (zm. 1991)
• 1915 – Elisabeth Schwarzkopf, niemiecka śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 2006)
• 1916 – Kirk Douglas, amerykański aktor
• 1917:
  • James Jesus Angleton, amerykański funkcjonariusz CIA (zm. 1987)
  • James Rainwater, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1986)
• 1919 – William Lipscomb, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2011)
• 1920:
  • Carlo Azeglio Ciampi, włoski polityk, premier i prezydent Włoch
  • Bruno Ruffo, włoski motocyklista (zm. 2007)
• 1923 – Bror Mellberg, szwedzki piłkarz (zm. 2004)
• 1924 – Henryk Ostach, polski duchowny katolicki, teolog, pszczelarz, prezes honorowy Polskiego Związku Pszczelarskiego (zm. 2011)
• 1925:
  • Armand Guidolin, kanadyjski hokeista (zm. 2008)
  • Maria Joanna Radomska, polska genetyk, rektor SGGW
• 1926:
  • Ed Elisian, amerykański kierowca wyścigowy (zm. 1959)
  • Henry Kendall, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1999)
  • Jan Křesadlo, czeski pisarz (zm. 1995)
  • Peter Rees, brytyjski polityk, minister (zm. 2008)
  • Lucien Sève, francuski filozof
• 1928:
  • Gerard Batliner, liechtensteiński polityk, premier Liechtensteinu (zm. 2008)
  • Dick Van Patten, amerykański aktor
• 1929:
  • John Cassavetes, amerykański aktor, reżyser filmowy (zm. 1989)
  • Bob Hawke, australijski polityk, premier Australii
• 1930:
  • Buck Henry, amerykański aktor, reżyser filmowy
  • Francesco Maseli, włoski reżyser filmowy
• 1931 – Ladislav Smoljak, czeski reżyser filmowy i teatralny (zm. 2010)
• 1934:
  • Judi Dench, brytyjska aktorka
  • Kazimierz Godłowski, polski archeolog (zm. 1995)
  • Irena Santor, polska piosenkarka
  • Mirosław Skurzewski, polski dziennikarz sportowy (zm. 2005)
  • Junior Wells, amerykański muzyk bluesowy, wokalista i harmonijkarz (zm. 1998)
• 1941 – Beau Bridges, amerykański aktor, reżyser filmowy
• 1942:
  • Stefan Danaiłow, bułgarski aktor, polityk, minister
  • Henryk Zomerski, polski muzyk, gitarzysta basowy, współzałożyciel formacji Niebiesko-Czarni (zm. 2011)
• 1943:
  • Michael Krüger, niemiecki pisarz
  • Joanna Trollope, brytyjska pisarka
• 1944 – Neil Innes, brytyjski aktor, kompozytor
• 1945 – Michael Nouri, amerykański aktor
• 1946 – Sonia Gandhi, indyjska polityk
• 1948 – Aleksander Bem, polski perkusista zespołów: Bemibek i Bemibem
• 1949 – Eugenio Alliata, włoski duchowny katolicki, franciszkanin, archeolog
• 1950 – Joan Armatrading, brytyjska piosenkarka
• 1952 – Michael Dorn, amerykański aktor
• 1953:
  • Jean-Louis Gasset, francuski piłkarz, trener piłkarski
  • Guillermo García González, kubański szachista (zm. 1990)
  • Janusz Kraszek, polski gracz w go
  • John Malkovich, amerykański aktor
• 1954:
  • Jean-Claude Juncker, luksemburski polityk, premier
  • Steve Rodby, amerykański kontrabasista jazzowy
  • Ute Rührold, niemiecka saneczkarka
  • Jack Sonni, amerykański gitarzysta
  • Renáta Tomanová, czeska tenisistka
  • Krzysztof Woliński, polski kompozytor, gitarzysta jazzowy
• 1955 – Janusz Kupcewicz, polski piłkarz
• 1956:
  • Antony Alda, amerykański aktor, scenarzysta, reżyser filmowy
  • Kari Bremnes, norweska piosenkarka, autorka tekstów
  • Oscar Garré, argentyński piłkarz
  • Krzysztof Wesołowski, polski lekkoatleta, biegacz przez płotki
• 1957:
  • Alex Giorgi, włoski narciarz alpejski
  • Donny Osmond, amerykański piosenkarz, aktor
• 1958:
  • Aleksander Cichoń, polski zapaśnik stylu wolnego
  • Nick Seymour, australijski muzyk grupy Crowded House
• 1959 – Mario Cantone, amerykański aktor
• 1960:
  • Caroline Lucas, brytyjska polityk
  • Jeff Marsh, amerykański twórca filmów animowanych
  • Dobroslav Paraga, chorwacki polityk
  • Tomasz Sianecki, polski dziennikarz
• 1961:
  • Paul Davis, angielski piłkarz
  • Joe Lando, amerykański aktor
  • Luděk Mikloško, czeski piłkarz, bramkarz, trener piłkarski
• 1963:
  • Masako Owada, małżonka japońskiego następcy tronu księcia Naruhito
  • Zurab Żwania, gruziński polityk, premier Gruzji (zm. 2005)
• 1964 – Paul Landers, niemiecki gitarzysta zespołu Rammstein
• 1968 – Kurt Angle, amerykański wrestler
• 1969:
  • Bixente Lizarazu, francuski piłkarz
  • Allison Smith, amerykańska aktorka
• 1970:
  • Anna Gavalda, francuska dziennikarka, pisarka
  • War-N Harrison, angielski muzyk, założyciel zespołu Hungry Lucy
• 1971 – Nick Hysong, amerykański lekkoatleta, tyczkarz
• 1972:
  • Tré Cool, amerykański perkusista zespołu Green Day
  • Maikro Romero, kubański bokser
  • Fabrice Santoro, francuski tenisista
• 1973 – Wojciech Staroń, polski operator filmowy
• 1974 – Canibus, amerykański raper
• 1975:
  • Sonia Bohosiewicz, polska aktorka
  • Damhnait Doyle, kanadyjska piosenkarka i autorka tekstów
  • Ondřej Sosenka, czeski kolarz szosowy
• 1977:
  • Imogen Heap, brytyjska muzyk, piosenkarka
  • Edyta Kucharska, polska siatkarka
• 1978:
  • Gastón Gaudio, argentyński tenisista
  • Aneta Todorczuk-Perchuć, polska aktorka
  • Sisqó, amerykański raper, aktor
• 1981:
  • Mardy Fish, amerykański tenisista
  • Barbara Matera, włoska aktorka, prezenterka telewizyjna, posłanka do Parlamentu Europejskiego
• 1982 – Margalita Czachnaszwili, gruzińska tenisistka
• 1983:
  • Dariusz Dudka, polski piłkarz
  • Dorota Gawron, polska modelka, I vice Miss Polonia
• 1985 – Joanna Jabłczyńska, polska aktorka
• 1987 – Keri-Anne Payne, brytyjska pływaczka
• 1990 – LaFee, niemiecka piosenkarka
• 1992 – Kajetan Lewandowski, polski aktor dubbingowy

Zmarli

• 1165 – Malcolm IV, król Szkocji (ur. 1142)
• 1309 – Henryk III Głogowczyk, książę głogowski i wielkopolski (ur. 1251/1260)
• 1437 – Zygmunt Luksemburski, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1368)
• 1565 – Pius IV, papież (ur. 1499)
• 1636 – Fabian Birkowski, polski pisarz, kaznodzieja, dominikanin (ur. 1566)
• 1641 – Antoon van Dyck, flamandzki malarz (ur. 1599)
• 1669 – Klemens IX, papież (ur. 1600)
• 1706 – Piotr II, król Portugalii (ur. 1648)
• 1806 – Franciszek Fryderyk, książę Sachsen-Coburg-Saalfeld (ur. 1750)
• 1847 – Ludwik Adam Dmuszewski, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1777)
• 1858 – Robert Baldwin, kanadyjski polityk (ur. 1804)
• 1875 – Aleksander Stryjeński, polski kartograf, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1803)
• 1919 – Władysław Kulczyński, polski zoolog (ur. 1854)
• 1925 – Eugène Gigout, francuski organista i kompozytor muzyki organowej (ur. 1844)
• 1937:
  • Nils Gustaf Dalén, szwedzki wynalazca, laureat Nagrody Nobla (ur. 1869)
  • Andrzej Strug, polski pisarz, działacz PPS (ur. 1871)
• 1939 – Konstanty Krzeczkowski, polski działacz socjalistyczny (ur. 1879)
• 1943 – Georges Dufrénoy, francuski malarz (ur. 1870)
• 1944 – Witold Dzierżykraj-Morawski, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1895)
• 1962 – Wacław Kowalewski, polski architekt, działacz krajoznawczy i turysta (ur. 1891)
• 1967 – Karol Kuryluk, polski polityk, minister kultury i sztuki (ur. 1910)
• 1971 – Ralph Bunche, amerykański politolog, dyplomata, laureat Nagrody Nobla (ur. 1904)
• 1975 – William Wellman, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
• 1984 – Leszek Prorok, polski pisarz (ur. 1919)
• 1985 – Ireneusz Iredyński, polski pisarz (ur. 1939)
• 1989 – Marian Piechal, polski pisarz, tłumacz (ur. 1905)
• 1993:
  • Jan Flis, polski geograf (ur. 1912)
  • Ryszard Trenkler, polski duchowny luterański (ur. 1912)
• 1996 – Mary Leakey, brytyjska archeolog, paleoantropolog (ur. 1913)
• 1998 – Włodzimierz Saar, polski aktor (ur. 1930)
• 2000 – Stanley Kronenberg, amerykański fizyk, filatelista pochodzenia polskiego (ur. 1927)
• 2001 – Józefina Pellegrini, polska aktorka, piosenkarka (ur. 1921)
• 2004 – Philippe Gigantès, kanadyjski dziennikarz, korespondent wojenny (ur. 1923)
• 2005:
  • Helmut Sakowski, niemiecki pisarz (ur. 1924)
  • György Sándor, amerykański pianista pochodzenia węgierskiego (ur. 1912)
  • Robert Sheckley, amerykański pisarz science fiction (ur. 1928)
• 2005 – Boris Taslitzky, francuski malarz (ur. 1911)
• 2006 – Ernesto Gutiérrez, argentyński piłkarz (ur. 1925)
• 2007:
  • Ryszard Reiff, polski polityk, publicysta (ur. 1923)
  • Kurt Schmied, austriacki piłkarz (ur. 1926)
• 2008:
  • Jurij Głazkow, rosyjski kosmonauta (ur. 1939)
  • Dražan Jerković, chorwacki piłkarz (ur. 1936)
  • Władysław Ślesicki, polski reżyser filmowy (ur. 1927)
• 2009:
  • Piotr Krzywicki, polski polityk, poseł na Sejm RP (ur. 1964)
  • Kjell Eugenio Laugerud García, gwatemalski polityk prezydent Gwatemali (ur. 1930)
  • Rodrigo Carazo Odio, kostarykański polityk prezydent Kostaryki (ur. 1926)
• 2010:
  • Thorvald Strömberg, fiński kajakarz (ur. 1931)
  • Jerzy Tumaniszwili, polski wojskowy, kontradmirał (ur. 1916)
  • Mieczysław Tyczka, polski profesor nauk prawnych, prezes Trybunału Konstytucyjnego (ur. 1925)
• 2011:
  • Karol Mrowiec, polski duchowny katolicki, członek zgromadzenia misjonarzy, muzykolog, profesor KUL-u (ur. 1919)
  • Stanisław Podemski, polski dziennikarz (ur. 1929)

Przypisy