Grupa Akrobacyjna "ŻELAZNY" – pierwszy cywilny zespół akrobacyjny Aeroklubu Ziemi Lubuskiej i Aeroklubu Poznańskiego powstał w 2000 roku, często występujący podczas pokazów lotniczych w Polsce i za granicą. Grupa korzysta z czerwono-białych samolotów Zlin Z-526, Z-50 i Extra-330LC. Od 2008 roku oficjalna nazwa zespołu brzmi: Grupa Akrobacyjna „ŻELAZNY” Aeroklubu Ziemi Lubuskiej i Aeroklubu Poznańskiego. Nazwa "ŻELAZNY" pochodzi od nazwy jej pierwszego sponsora. W sezonie 2012 Grupa dysponuje dodatkowo szybowcem wyczynowym MDM-1 Fox.

Dawny Skład zespołu

1. Lech Marchelewski – Lider – Zlin-526F †ś.p.
2. Piotr Banachowicz – Lewoskrzydłowy – Zlin-526 AFS †ś.p.
3. Krzysztof Kossiński – Prawoskrzydłowy – Zlin-526 AFS
4. Piotr Haberland – Lewoskrzydłowy – Zlin-50
5. Tadeusz Kołaszewski – Prawoskrzydłowy – Zlin-50
6. Wojciech Krupa – Prowadzący – Zlin-50
7. Tomasz Grabowski – Co-pilot – Zlin-526F

numery przy nazwiskach odpowiadają numerom maszyn umieszczonym na skrzydłach samolotów

Wypadki

2 czerwca 2003

2 czerwca 2003 roku w czasie lotu treningowego samolotem Let L-200 Morava w okolicach Zielonej Góry doszło do tragicznego wypadku, w którym zginęło dwóch pilotów grupy Marek Dubkiewicz i Sebastian Chrząszcz^[1]. Michał Wiśniewski z zespołu Ich Troje złożył hołd pilotom, nagrywając dla uczczenia ich pamięci utwór pt. Requiem.

1 września 2007

1 września 2007 roku o godzinie 15.51 (czasu lokalnego) podczas Radom Air Show doszło do wypadku w trakcie wykonywania akrobacji, podczas którego zginęło dwóch pilotów należących do zespołu: Lech Marchelewski (60 lat, nalot ponad 3352 godziny)^[2]., płk rezerwy, dyrektor Aeroklubu Ziemi Lubuskiej, doświadczony pilot i twórca tej grupy akrobacyjnej, oraz Piotr Banachowicz (25 lat, wylatał ponad 540 godzin), inżynier pilot.

Kolizja nastąpiła w trakcie wykonywania na trzech maszynach pętli z rozejściem u szczytu – tzw. "rozety". Samoloty miały minąć się w najniższym punkcie manewru w bardzo małej odległości od siebie, jednak samolot Lecha Marchelewskiego zderzył się z samolotem Piotra Banachowicza. Oba samoloty uległy niemal całkowitemu zniszczeniu, a piloci zginęli w momencie kolizji. Na ziemię spadły już tylko szczątki obu maszyn.

Przyczyny tragedii badały prokuratura i Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych. Jako najbardziej prawdopodobną przyjęły hipotezę o błędzie pilota, Lecha Marchelewskiego^[3].

W związku z tragedią w Radomiu i Zielonej Górze wprowadzono trzydniową żałobę. Pożegnanie pilotów miało miejsce 7 września na lotnisku AZL w Przylepie koło Zielonej Góry. W ceremonii uczestniczyli gen. Gromosław Czempiński, a także dowódca Sił Powietrznych gen. Andrzej Błasik, zmarłych lotników pożegnali także członkowie grupy "Biało-Czerwone Iskry" z Dęblina. Piloci zostali pośmiertnie oznaczeni Złotą odznaką pilota.

30 czerwca 2008 Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych opublikowała raport końcowy dotyczący wypadku, w którym stwierdza, że decydujący wpływ na błąd pilota i katastrofę mogło mieć słabe zdrowie lidera grupy, Lecha Marchelewskiego, który przyjmował leki na obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, o czym nie informował w czasie obowiązkowych okresowych badań dla pilotów^[4]. Stwierdzono również, że drugi z uczestników kolizji, Piotr Banachowicz, mimo iż był dobrze przygotowany do wykonywanych zadań i nie popełnił błędów, nie posiadał upoważnienia do wykonywania pokazów lotniczych^[5].

We wrześniu 2008 Prokuratura Okręgowa w Radomiu umorzyła śledztwo w sprawie katastrofy z powodu śmierci Lecha Marchelewskiego, który zdaniem prokuratury nieumyślnie spowodował zderzenie dwóch samolotów^[6].

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Nagranie wypadku podczas Air Show Radom 2007
• "Los ściga lotnika" – reportaż prasowy (Duży Format, Gazeta Wyborcza)
• Raport końcowy Państwowej Komisji Wypadków Lotniczych dotyczący wypadku z września 2007