Akcja Wyborcza Solidarność

Skocz do: nawigacji, szukaj

Akcja Wyborcza Solidarność to koalicyjne ugrupowanie polityczne, powstałe 8 czerwca 1996, sprawujące władzę w Polsce w latach 1997–2001, którego założycielem był Marian Krzaklewski.

Akcja Wyborcza Solidarność

Wyniki AWS i AWSP w wyborach

Przewodniczącym AWS (a później także Klubu Parlamentarnego AWS) był Marian Krzaklewski. W okresie od 10 listopada 1997 do 6 czerwca 2000 AWS tworzyła wraz z Unią Wolności koalicję rządową, a po wystąpieniu UW z koalicji – rząd mniejszościowy. Premierem został Jerzy Buzek (jego rząd otrzymał wotum zaufania 11 listopada 1997).

W skład AWS wchodziło wiele ugrupowań, które stopniowo się łączyły:

Program polityczny

Program AWS zawierał m.in.:

Wybory parlamentarne w 1997

 Osobny artykuł: Wybory parlamentarne w Polsce w 1997 roku.

Komitet Wyborczy Akcja Wyborcza Solidarność (komitet wyborczy wyborców) zwyciężył w wyborach parlamentarnych w 1997, uzyskując 4 427 373 głosy, tj. 33,83% głosów ważnych, co dawało 201 mandatów poselskich. AWS zdobyła także 51 mandatów senatorskich, co oznaczało bezwzględną większość w drugiej izbie parlamentu. Zwycięstwo pozwoliło utworzyć koalicyjny rząd Jerzego Buzka z Leszkiem Balcerowiczem (UW) jako wicepremierem.

Rozłamy w 1998

AWS opuściły następujące ugrupowania polityczne:

Bezpośrednią przyczyną wystąpienia tych ugrupowań z koalicji stało się wykluczenie z Klubu Parlamentarnego AWS przywódców tych ugrupowań: Adama Słomki i Jana Łopuszańskiego. Zostali oni usunięci z AWS z powodu oprotestowywania przez nich tych działań koalicji AWS-UW, które były sprzeczne z programem wyborczym AWS.

Wybory samorządowe w 1998

AWS uzyskała w wyborach samorządowych w 1998 10 613 mandatów radnych (342 radnych wojewódzkich, 3130 radnych powiatowych i 7141 radnych gminnych). Spośród ugrupowań prawicowych obok AWS w wyborach tych uczestniczyły: Ruch Patriotyczny "Ojczyzna" (tworzony m.in. przez KPN-OP) i Stowarzyszenie "Rodzina Polska" (popierane m.in. przez Porozumienie Polskie).

Realizacja programu AWS

Obok wprowadzania własnego programu AWS podjęła się realizacji, w koalicji z Unią Wolności, czterech reform:

  • administracji,
  • szkolnictwa,
  • służby zdrowia,
  • ubezpieczeń emerytalnych.

Wszystkie reformy zostały wprowadzone w życie w dniu 1 stycznia 1999. Ich wprowadzenie przyniosło zdecydowany spadek poparcia dla koalicji rządowej AWS-UW. Jednocześnie postulaty wyborcze AWS w większości nie zostały zrealizowane.

Cztery reformy – zdaniem krytyków – były odstąpieniem od realizacji programu politycznego, społecznego i gospodarczego AWS głoszonego w kampanii wyborczej do parlamentu w 1997 i w efekcie doprowadziły do porażki wyborczej, polegającej na utraceniu przez AWS reprezentacji w Sejmie w wyborach parlamentarnych z 2001.

Wybory prezydenckie w 2000

 Osobny artykuł: Wybory prezydenckie w Polsce w 2000 roku.

Kandydatem AWS w wyborach prezydenckich w 2000 został przewodniczący AWS Marian Krzaklewski. Zdobył on 2 739 621 głosów, tj. 15,57% głosów ważnych, zajmując trzecie miejsce (spośród 12 kandydatów). W efekcie tej porażki Marian Krzaklewski zrezygnował 23 grudnia 2000 z funkcji przewodniczącego AWS na rzecz Jerzego Buzka (formalnie nastąpiło to 10 stycznia 2001).

Federacja Akcja Wyborcza Solidarność

Od 23 grudnia 2000 do 23 września 2001 AWS funkcjonowała jako Federacja Akcja Wyborcza Solidarność w składzie ugrupowań (w nawiasie przewodniczący):

18 marca 2001 SKL wystąpiło z Federacji AWS i brało udział w tworzeniu Platformy Obywatelskiej.

15 maja 2001 Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" podjęła decyzję o wycofaniu związku zawodowego z Federacji AWS i nieuczestniczeniu w żadnej strukturze politycznej.

Rozłamy w 2001

AWS opuściły następujące ugrupowania polityczne:

SKL wystąpiło z AWS, gdyż chciało realizować bardziej liberalny program gospodarczy niż czynił to rząd Jerzego Buzka. Politycy nowo powstałego PiS natomiast wystąpili z AWS w proteście przeciwko odwołaniu 4 lipca 2001 ze stanowiska Ministra Sprawiedliwości Lecha Kaczyńskiego. Wewnątrz klubu AWS powstał zespoł parlamentarny nowej partii Przymierze Prawicy, do której przystąpili secesjoniści z SKL i ZChN. Po podjęciu współpracy z PiS działacze tej partii opuścili klub i współtworzyli Klub Parlamentarny PiS.

Klub Parlamentarny AWS liczył na koniec kadencji 134 posłów.

Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy

 Osobny artykuł: Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy.

Akcja Wyborcza Solidarność Prawicy to koalicja wyborcza powołana 24 maja 2001 i startująca w wyborach parlamentarnych 23 września 2001.

W jej skład wchodziły:

Przywódcy partii:

AWSP wystawiła także 38 kandydatów do Senatu RP w ramach szerszej koalicji Blok Senat 2001.

W okresie od 24 maja 2001 do 19 lipca 2001 w skład Koalicyjnego Komitetu Wyborczego AWSP wchodził również Ruch Odbudowy Polski, Jana Olszewskiego, który wystąpił z koalicji AWSP i ostatecznie wystartował do Sejmu RP z list Ligi Polskich Rodzin, pozostając jednak w Bloku Senat 2001.

Wybory parlamentarne w 2001

 Osobny artykuł: Wybory parlamentarne w Polsce w 2001 roku.

W wyniku wyborów parlamentarnych w 2001 lista AWSP uzyskała 729 207 głosów, tj. 5,60% głosów ważnych i nie uzyskała mandatów poselskich w związku z nieprzekroczeniem progu wyborczego wynoszącego 8% w przypadku koalicji wyborczych. AWSP uzyskała jedynie 7 mandatów senatorskich w ramach koalicji Blok Senat 2001. Po przegranych wyborach część polityków przeszła do Platformy Obywatelskiej (m.in. Andrzej Smirnow i Marek Biernacki), wielu wsparło Prawo i Sprawiedliwość (m.in. Stanisław Zając i inni działacze ZChN oraz byli posłowie-związkowcy).

Poparcie w wyborach

Zobacz też