Aleksander Dumas (ojciec)

Skocz do: nawigacji, szukaj

Aleksander Dumas, fr. Alexandre Dumas (ur. 24 lipca 1802, zm. 5 grudnia 1870) – pisarz francuski.

Aleksander Dumas urodził się w posiadłości Dumas Davy de la Pailleterie w Villers-Cotterêts, Aisne, około 80 km na północny wschód od Paryża. Był wnukiem markiza Antoniego Aleksandra Davy de la Pailleterie.

Biografia

Pochodzenie i młodość

Dziadek Aleksandra, szlachcic normandzki markiz Antoni Aleksander Davy de la Pailleterie, dawny pułkownik i generalny komisarz artylerii, kupił w 1760 plantację na San Domingo (obecnie Dominikana) i osiadł na wyspie. W dniu 27 marca 1762 czarna niewolnica Marie-Céssette Dumas urodziła syna, Tomasza Aleksandra. Cessette Dumas zmarła w 1772. W 1780 markiz de la Pailleterier wrócił z synem do Francji. W 1786 Tomasz Aleksander zaciągnął się do armii. Posługiwał się nazwiskiem matki – Dumas. W służbie w dragonach został brygadierem (w 1792); w październiku tegoż roku został mianowany podpułkownikiem kawalerii w Wolnym Legionie Amerykanów kawalera de Saint-Georges'a. W listopadzie 1792 Dumas ożenił się z Marie-Louise Elizabeth Labouret, która urodziła córkę Aimée i syna Aleksandra. Podczas wojen w obronie rewolucji ojciec przyszłego pisarza okazał się doskonałym dowódcą, dzięki czemu w wieku 31 lat został mianowany generałem.

Ojcem chrzestnym Aleksandra został towarzysz broni generała Dumasa, generał Brune. Rodzina zamieszkała we wsi Haramont pod Villers-Cotterêts. W 1806 generał Dumas zmarł, popadłszy wcześniej w niełaskę u Napoleona. Czteroletnim Aleksandrem opiekowała się matka, a o utrzymanie wdowy troszczyli się Labouretowie. Młody Dumas uczył się, choć niezbyt pilnie, u księdza Gregoire'a w Villers-Cotterêts. W 1816 Dumas został kancelistą u notariusza w Villers-Cotterêts. W tym czasie spotkał kilka osób, które miały wpływ na wybór jego sposobu życia: Adolfa de Leuvena, Karolinę Collard, Amadeusza de la Ponce. Dumas założył amatorski teatr, na którego potrzeby wspólnie z de Leuvenem napisali kilka sztuk. Dwudziestoletni Aleksander postanowił przenieść się do Paryża i dzięki protekcji generała Foy znalazł pracę w sekretariacie księcia Orleańskiego (przyszłego króla Ludwika Filipa I) w Palais-Royal.

Kariera literacka

Dumas – poza swoim głównym zajęciem – pisywał artykuły do prasy. Jednak przede wszystkim fascynował go teatr. Napisał kilka sztuk teatralnych; w 1829 pierwsza z nich została wystawiona i dobrze przyjęta. W następnym roku inna jego sztuka odniosła sukces, co pozwoliło mu na traktowanie pisania jako głównego źródła dochodu.

W 1830 we Francji wybuchła kolejna rewolucja. Do połowy lat trzydziestych XIX stulecia we Francji było niespokojnie, jednak w końcu kraj zaczął się rozwijać. Dla Dumasa najcenniejszym osiągnięciem rewolucji było położenie kresu cenzurze.

Dumas zaczął pisać dla prasy powieści w odcinkach; pierwszą była powieść pt. Kapitan Paul, która była przeróbką wcześniejszej sztuki teatralnej.

W 1840 poślubił Idę Ferrier. Małżeństwo nie przeszkodziło mu w spłodzeniu trojga nieślubnych dzieci z kochankami. Jednym z nich był jego imiennik, który miał w przyszłości również zostać pisarzem.

Dumas pisał przede wszystkim powieści przygodowe związane z historią Francji. Jego książki pełne były romansów, pojedynków na broń białą, spisków i podstępów.

Wybrane książki

Dzięki swoim książkom Dumas sporo zarabiał, co nie uchroniło go od kilkakrotnego bankructwa. Udział w tym miały jego liczne kochanki. Victor Hugo powiedział o Dumasie, że dziesięć razy robił fortunę, by ją natychmiast przefrymarczyć. Po abdykacji króla i przejęciu władzy przez Napoleona III Dumas w 1851 przeniósł się do Brukseli.

Następnie pojechał do Rosji, gdzie spędził dwa lata. W marcu 1861 proklamowano królestwo Włoch. Przez trzy lata Dumas zaangażowany był w walkę o zjednoczenie Italii, po czym w 1864 wrócił do Paryża. Przed śmiercią zajmował się czytaniem własnych prac; jak twierdził – wcześniej nie miał na to czasu.

Powieść Hrabia Monte Christo zainspirowała François Taillandiera do napisania jej kontynuacji – Pamiętników hrabiego Monte Christo i Juliusza Verne'a do napisania powieści Mateusz Sandorf.

Ekranizacje

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Aleksandra Dumasa ojca.

Pośmiertne przenosiny

Dumas został pochowany tam, gdzie się urodził – w Villers-Cotterêts. W 2002 na wniosek prezydenta Francji jego ciało przeniesiono do Panteonu w Paryżu. Książki Dumasa zostały przetłumaczone na prawie dwieście języków, a na ich podstawie powstało więcej niż 200 filmów.

Dom Aleksandra Dumasa, Château Monte Cristo, został odrestaurowany i otwarty dla zwiedzających.

Ciekawostki

  • Dyrektor teatru Variétés obiecał Dumasowi 1 000 franków, jeżeli pierwsze 25 przedstawień jego sztuki przyniesie dochód co najmniej 60 tys. franków. Gdy po ostatnim spektaklu pisarz zgłosił się po premię, usłyszał, że sztuka zarobiła "tylko" 59 997 franków. Pożyczył więc od dyrektora 20 franków, zszedł do kasy, zakupił bilet na zakończone przedstawienie i zażądał wypłaty premii.
  • Jedną z głównych bohaterów książki "Opowieści o duchach" A. Dumasa jest Polka, Joanna z Sandomierza, która ucieka przed Rosjanami w góry Karpackie, gdzie zostaje napadnięta i pojmana przez Kostakiego Brankowana, który upatrzył w niej swoją własność. Przed nieszczęśliwym związkiem małżeńskim ratuje Joannę brat Kostakiego, który przypadkowo zabija nadgorliwego kochanka. Ten jednak nawet po śmierci nie daje za wygraną...