Ali Abdullah Salih

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ali Abdullah Salih, علي عبد الله صالح (ur. 21 marca 1942 w Al-Ahmarze) – jemeński polityk, prezydent Jemenu Północnego w latach 1978-1990, a następnie prezydent Jemenu od 1990 do 2012.

Biografia

Sprawował urząd prezydenta Jemeńskiej Republiki Arabskiej (Jemen Północny) od 1978 do 1990 i został w 1990 prezydentem nowo powstałego państwa Jemen. Został pierwszym prezydentem Jemenu wybranym bezpośrednio w wyborach prezydenckich w 1999, otrzymując 96% głosów; pozostali kontrkandydaci byli członkami Generalnego Kongresu Ludowego (GKL), któremu przewodniczy Salih, chociaż wystartowali jako kandydaci niezależni. W referendum w 2001 przedłużono kadencję prezydenta do siedmiu lat.

20 września 2006 Salih został wybrany z poparciem 77,2% na kolejną siedmioletnią kadencję.

 Osobny artykuł: Powstanie w Jemenie (2011-2012).

W styczniu 2011 przeciwko władzy prezydenta Saliha wybuchło powstanie ludowe. Próbę zakończenia konfliktu podjęła Rada Współpracy Zatoki Perskiej, która prowadziła negocjacje między stroną rządową i opozycją. Pomimo wynegocjowania porozumienia o transferze władzy, Salih dwukrotnie odmawiał jego podpisania. 3 czerwca 2011 prezydent został ranny w czasie ataku bombowego na pałac prezydencki. Następnego dnia udał się na leczenie do Arabii Saudyjskiej, a jego obowiązki w kraju przejął wiceprezydent Abd Rabu Mansur Hadi. W ciągu miesiąca przeszedł ponad osiem operacji. Salih do kraju powrócił 23 września 2011, przejmując ponownie pełną władzę[1]. Oświadczył 8 października, iż zamierza dobrowolnie zrzec się władzy. Salih powiedział Odrzucam władzę (...) i zrzeknę się jej w nadchodzących dniach[2]. W wywiadzie z 14 listopada 2011 prezydent Salih ogłosił, iż jest gotowy ustąpić w ciągu 90 dni na warunkach dyktowanych przez GCC. Poinformował, iż armia nadal będzie zwalczać ekstremistów islamskich i wyraził zaniepokojenie, opozycja działa z Al-Kaidą na co są niezbite dowody[3]. 21 listopada opozycja parafowała plan GCC i potwierdziła, że prezydent Salih jest gotów podpisać porozumienie[4].

23 listopada 2011 Salih przybył do stolicy Arabii Saudyjskiej, Rijadu, aby podpisać porozumienie o przekazaniu władzy na mocy warunków przedstawionych przez Radę Współpracy Zatoki Perskiej (GCC)[5]. Dokument, który został podpisany przez Saliha, gwarantował mu immunitet w kraju przed sądzeniem za czyny popełnione podczas powstania w Jemenie. Dokument podpisali w obecności króla Arabii Saudyjskiej Abdullaha al Sauda także przedstawiciele jemeńskiej opozycji. Na mocy porozumienia władza wykonawcza przeszła w ręce wiceprezydenta Abd Rabu Mansura Hadiego na okres 90 dni. Salih zachował w tym czasie honorowy tytuł prezydenta. W ciągu 90 dni w kraju przeprowadzone miały zostać wybory prezydenckie z Hadim jako jedynym kandydatem, potwierdzające jego mandat społeczny, a także miał zostać utworzony nowy rząd na czele z premierem wywodzącym się z szeregów opozycji. Data wyborów została później wyznaczona na 21 lutego 2012. W ciągu kolejnych 2 lat przejściowe władze miały opracować projekt nowej konstytucji i zorganizować wybory parlamentarne i prezydenckie[6][7][8][9].

4 grudnia 2011 powołano w Jemenie 14-osobową Radę Wojskową. 10 grudnia 2011 zaprzysiężono nowy rząd pod kierownictwem Mohammeda Basindawy do którego weszli opozycjoniści jak i stronnicy Saliha. 21 stycznia 2012 parlament uchwalił ustawę, dającą prezydentowi Salihowi immunitet, dzięki któremu nie odpowie za śmierć setek ludzi podczas powstania[10]. Salih poprosił naród o przebaczenie za błędy podczas jego rządów. Stało się to podczas jego wylotu z kraju. Poleciał do Omanu, skąd przygotowana została jego podróż na rekonwalescencje do Stanów Zjednoczonych[11]. Do kraju powrócił 25 lutego 2012. Tego dnia na prezydenta zaprzysiężony został jedyny kandydat z wyborów, które odbyły się cztery dni wcześniej, dotychczasowy wiceprezydent Abd Rabu Mansur Hadi[12]. 27 lutego 2012 uroczyście przekazał władzę Hadiemu podczas uroczystej ceremonii w Sanie. Zapowiedział, iż zamierza udać się z rodziną na emigrację do Etiopii[13].

Przypisy

  1. ↑ Wielkie zaskoczenie w Jemenie – prezydent wrócił do kraju (pol.). wp.pl, 2011-09-23. [dostęp 2011-09-24].
  2. ↑ Na to wszyscy czekali - prezydent chce odejść (pol.). wp.pl, 2011-10-08. [dostęp 2011-10-08].
  3. ↑ EXCLUSIVE: Yemen's Saleh 'to step down within 90 days' (ang.). France 24, 2011-11-15. [dostęp 2011-11-15].
  4. ↑ Yemen's Saleh 'agrees' to transfer power (ang.). France 24, 2011-11-22. [dostęp 2011-11-22].
  5. ↑ Yemen leader set to sign power-transfer deal (ang.). France 24, 2011-11-23. [dostęp 2011-11-23].
  6. ↑ Yemen's leader signs power-transfer deal (ang.). Al Jazeera, 2011-11-23. [dostęp 2011-11-23].
  7. ↑ Yemen to hold presidential vote on Feb 21 (ang.). emirates247.com, 27 listopada 2011. [dostęp 2011-11-27].
  8. ↑ Yemeni vice president sets early presidential elections for Feb. 21, 2012 (ang.). english.cntv.cn, 27 listopada 2011. [dostęp 2011-11-27].
  9. ↑ Prezydent przekaże władzę. Wybory w lutym (pol.). rp.pl, 26 lutego 2011. [dostęp 2011-11-27].
  10. ↑ "Prezydent musi zostać stracony" - wielka demonstracja (pol.). wp.pl, 22 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-22].
  11. ↑ Yemen's Saleh leaves for Oman (ang.). Al Jazeera, 22 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-22].
  12. ↑ Dostał prawie 100% głosów. Był... jedynym kandydatem (pol.). wp.pl, 25 lutego 2012. [dostęp 2012-02-25].
  13. ↑ Po 33 latach oddał władzę - "Osądzić mordercę" (pol.). wp.pl, 27 lutego 2012. [dostęp 2012-02-27].

Linki zewnętrzne