Anton Bruckner (ur. 4 września 1824 w Ansfelden, zm. 11 października 1896 w Wiedniu^[1]) – austriacki kompozytor i organista, neoromantyk, przedstawiciel klasycznego romantyzmu.

Rola historyczna Brucknera sprowadza się głównie do osiągnięć na polu symfoniki. Fascynacja tym gatunkiem wywodzi się z dwóch źródeł:

• nurt klasyczny Beethovena i Schuberta - widoczne jest to w monumentalizmie, ogromnych rozmiarach i koncepcji formy symfonicznej

• dramat muzyczny Wagnera - wpływ mistrza z Bayreuth zaznacza się w harmonii i instrumentacji

Obok wyżej wymienionych wpływów w muzyce Brucknera zauważyć można oddziaływanie austriackiej muzyki ludowej i faktury polifonicznej. Mimo iż Bruckner należy do entuzjastów muzyki Wagnera, to sam reprezentuje nurt muzyki absolutnej. Zauroczenie Wagnerem niejednokrotnie budziło sprzeciw konserwatywnej krytyki - między innymi Edwarda Hanslicka.

Oprócz muzyki symfonicznej Bruckner uprawia twórczość religijną, która łączy mistrzostwo sztuki symfonicznej z kunsztem polifonii. Głos ludzki w tych utworach jest traktowany podobnie jak u Wagnera - jako jeden z instrumentów orkiestry.

Najważniejsze dzieła:

• 11 symfonii- między innymi III Wagnerowska d-moll, IV Romantyczna Es-dur, VII E-dur, IX d-moll - niedokończona - Bruckner pozostawił 3 części, jako czwarta wykonywane jest Te Deum. Symfonie Brucknera numerowane są w specyficzny sposób - 1-9 oraz symfonia O (Nullte,The Zeroth) napisana przed symfonią I ale nazwana po niej - stąd numer 0, oraz symfonia 00 (matematycznie -1) - symfonia szkolna - napisana jeszcze przed symfonią nullte.

• 3 msze (nr 1 d-moll, nr 2 e-moll, nr 3 f-moll) , psalmy, motety

• Te Deum - na sopran, chór, orkiestrę i organy.

• Requiem d-moll (1849)

Symfonie

Przypisy