Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski – obecnie największy kościół w Polsce, znajdujący się w województwie wielkopolskim w miejscowości Licheń Stary niedaleko Konina. Położony jest na terenie sanktuarium maryjnego, ważnego katolickiego ośrodka religijnego w kraju. Budowlę wzniesiono dla upamiętnienia objawień z lat 1813 i 1850-1852, których świadkami byli Tomasz Kłossowski i Mikołaj Sikatka.

Świątynia

Monumentalna pięcionawowa bazylika z centralną kopułą zbudowana jest na planie krzyża. Składa się z części głównej, dzwonnicy, wieży oraz trzech okazałych portyków. Powstała z inicjatywy ks. Eugeniusza Makulskiego MIC według projektu mgr inż. Barbary Bieleckiej. Głównymi konstruktorami byli Ryszard Wojdak i Marek Kin. Wzniesiona została w latach 1994-2004. Generalnym wykonawcą robót budowlanych była firma Budimex S.A. Powstanie świątyni zostało sfinansowane z datków pielgrzymów.

Jest to obecnie największa świątynia w Polsce i jedna z największych na świecie. Na placu przed bazyliką może zgromadzić się ok. 250 000 wiernych^[1].

12 czerwca 2004 roku odbyła się konsekracja bazyliki, jako Wotum Kościoła Katolickiego na Wielki Jubileusz Narodzenia Chrystusa. Pierwszym kustoszem Sanktuarium i proboszczem tamtejszej parafii został ks. Eugeniusz Makulski MIC. Obecnie funkcję kustosza pełni ks. Wiktor Gumienny MIC, zaś proboszczem jest ks. Stanisław Kosiorowski MIC.

Wymiary^[2]

Kalendarium budowy bazyliki

• 29 maja 1994 – nuncjusz papieski ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił plac pod budowę nowej świątyni
• 22 czerwca 1994 – ks. proboszcz Eugeniusz Makulski MIC na tym placu odprawił mszę świętą, poświęcił narzędzia pracy i rozpoczął budowę "pierwszą łopatą"
• 25 maja 1995 – ks. prymas Józef Glemp wmurował kamień węgielny przywieziony z Watykanu z grobu św. Piotra Apostoła (kamień ten poświęcił osobiście w grudniu 1994 roku Jan Paweł II)
• 29 czerwca 1996 – ks. biskup Bronisław Dembowski poświęcił Złotą Kaplicę Trójcy Świętej
• 20 czerwca 1998 – ks. biskup Roman Andrzejewski poświęcił Kaplicę Narodzenia Pańskiego
• 7 czerwca 1999 – Jan Paweł II odwiedził Licheń i poświęcił budowę świątyni
• 26 czerwca 2000 – ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił Dzwon Maryja Bogurodzica – największy w Polsce
• 6 listopada 2001 – zakończenie budowy wieży
• 12 czerwca 2004 – konsekracja bazyliki
• 2 lutego 2005 – nadanie świątyni tytułu bazyliki mniejszej
• 2 lipca 2006 – przeniesienie Cudownego Obrazu Matki Bożej Licheńskiej z kościoła św. Doroty do bazyliki
• 2 lipca 2007 – poświęcenie i oficjalne przekazanie do użytkowania organów

Podziemia kościoła

W dolnej części świątyni znajdują się kaplice:

• Kaplica św. Trójcy – najstarsza z kaplic i zarazem pierwsze w całym kościele miejsce, w którym odbywały się nabożeństwa. Została oddana do użytku w czerwcu 1996 roku.
• Kaplica bł. 108 Męczenników – duża kaplica z obrazem Pana Jezusa wśród bł. 108 Męczenników w głównym ołtarzu, który był zawieszony w centralnym miejscu podczas beatyfikacji ofiar II wojny światowej 13 czerwca 1999 roku w Warszawie. Została uroczyście poświęcona 9 czerwca 2001 roku przez biskupa włocławskiego Bronisława Dembowskiego.

• Kaplica Piety – centralne miejsce zajmuje rzeźba bolejącej Matki, trzymającą swego syna Jezusa Chrystusa (autorstwa Marcina Ziemnickiego).

Symbolika

Do kościoła prowadzą 33 stopnie nawiązujące do lat życia Chrystusa na ziemi. W świątyni znajduje się 365 okien symbolizujących liczbę dni w roku kalendarzowym, 52 otwory drzwiowe symbolizujące liczbę tygodni w roku kalendarzowym oraz 12 kolumn symbolizujących dwunastu apostołów.

Zgodnie z zamysłem architektonicznym bazylika przypomina falujący złoty łan zboża. Przejawia się to w dekoracji roślinnej placu przed świątynią oraz w architekturze samej świątyni. Zauważalne jest to m.in. w oknach wypełnionych szkłem o odcieniu złotawo-bursztynowym, ze ślusarką z anodowanego aluminium w formie kłosów oraz kolumnach w portykach i we wnętrzu świątyni.

Organy

W bazylice licheńskiej znajduje się największy w Polsce, a trzynasty na świecie, zespół organów, posiadający razem 157 głosów i składający się z pięciu instrumentów:

• organów głównych (81 głosów, 4 manuały, pedał)
• organów zachodnich (52 głosy, 2 manuały, pedał)
• organów wschodnich (8 głosów )
• pozytywu prezbiterialnego zachodniego (8 głosów)
• pozytywu prezbiterialnego wschodniego (8 głosów).

Organy wybudowała w latach 2003-2007 polska firma organmistrzowska Dariusza Zycha z Wołomina, zaś projekt dyspozycji opracował prof. Andrzej Chorosiński z Warszawy. Dyspozycja organów głównych w swych założeniach nawiązuje do wielkich francuskich organów symfonicznych.

Największa piszczałka (o dźwięku C) pochodzi z głosu Subkontrabas 32' organów głównych i ma ponad 10 metrów wysokości.

Wszystkie instrumenty połączone są elektronicznie z 6-manuałowym stołem gry, umieszczonym w prezbiterium. Łącznie więc główny kontuar posiada 157 głosów (w sumie ok. 20 000 piszczałek).

Niezależnie od centralnego kontuaru, organy główne i zachodnie posiadają swoje własne kontuary wraz z mechaniczną trakturą gry, zaś pozytywy prezbiterialne i organy wschodnie sterowane są wyłącznie elektronicznie z głównego kontuaru w prezbiterium.

Kopuła

Widoczna z daleka kopuła bazyliki ma 25 m średnicy i 45 m wysokości, wsparta jest na dwukondygnacyjnej żelbetowej kolumnadzie, wspartej na 4 żelbetowych słupach. Od środka widoczna jest dekoracyjna srebrno-złota czasza wykonana ze stali i anodowanego aluminium. Na zewnątrz kopuła pokryta jest płytkami z aluminium anodowanego na złoty kolor.

Dzwonnica

W 68-metrowej dzwonnicy zawieszone są 4 dzwony. Pozostałe 8 dzwonów rozmieszczonych jest w kilku innych punktach licheńskiego Sanktuarium.

Wieża

Na szczycie 141,5-metrowej wieży znajdują się dwa tarasy widokowe – górny na wysokości 130 m i dolny na wysokości 120 m, z których, przy dobrej pogodzie, rozciąga się widok na odległość do 30 km od Lichenia.

Kontrowersje

Architektura kościoła wywołuje kontrowersje. Budynek był podawany przez Małgorzatę Omilanowską (historyka sztuki) jako przykład kiczu i tandety^[3]. Kontrowersje budzą również koszt budowy i rozmiary świątyni, które doczekały się krytyki w utworze muzycznym "Ewakuacja Watykanu"Tymona Tymańskiego^[4]. Utwór ukazał sie na płycie Wesele, wydanej przez zespół Tymon & The Transistors.

Zobacz też

• Dzwon Jerzy - dzwon z 1989 r. znajdujący się na terenie sanktuarium
• Lista najwyższych kościołów na świecie

Bibliografia

• Oficjalna strona Bazyliki w Licheniu

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Galeria zdjęć bazyliki
• Galeria zdjęć sanktuarium
• Organy w bazylice licheńskiej