Black Sabbath – brytyjska grupa z Birmingham, grająca hard rock i heavy metal, główny prekursor gatunku heavy metal^[5][6].

Biogram

Grupa powstała w roku 1968 jako kwartet założony przez nastoletnich przyjaciół. Jego pierwotny skład tworzyli: Anthony "Tony" Iommi, William "Bill" Ward, John "Ozzy" Osbourne i Terence "Geezer" Butler. Tony Iommi, gitarzysta prowadzący zespołu, uległ wypadkowi, w którym stracił opuszki palców prawej ręki. By grać dalej, skonstruował plastikowe wkładki na palce. Mimo tego gra na gitarze wciąż sprawiała mu zbyt wiele bólu i Iommi zmniejszył napięcie strun strojąc gitarę niżej. W ten sposób zrodziło się charakterystyczne dla zespołu, oryginalne brzmienie. Nisko grająca gitara, na której powtarzano ciężkie riffy, także ciężko brzmiąca sekcja rytmiczna w połączeniu z dramatycznym, niekiedy histerycznie brzmiącym śpiewem Osbourne'a, nadała muzyce Black Sabbath pesymistyczny nastrój. Dopełniały go ponure teksty, utrzymane zazwyczaj w stylu makabreski, czasem o tematyce okultystycznej. Większość utworów grupy z pierwszego okresu jej działalności ma regularną strukturę pieśni trzyczęściowej. Otwierająca część zawiera krótki pasaż instrumentalny i dłuższą partię wokalną. Część druga jest wyłącznie instrumentalna, niekiedy rozbudowana. Część trzecia, zakończona krótką codą jest zwykle wiernym powtórzeniem pierwszej części.

W ciągu pierwszych dziesięciu lat swej działalności grupa stała się jednym z najbardziej znaczących i rozpoznawalnych zespołów hardrockowych^{potrzebne źródło}. W 1979 z grupy odszedł Ozzy Osbourne, który rozpoczął karierę solową. Po jego odejściu Black Sabbath kontynuował działalność ze zmiennym szczęściem, starając się zachować swoje oryginalne brzmienie mimo dalszych zmian personalnych. Jedynym muzykiem, który pozostał w niej na przestrzeni lat z pierwotnego składu był Tony Iommi. Grupa odrodziła się, aby zagrać kilka koncertów w 1998 roku w pierwotnym składzie.

Historia

Pierwszy album grupy, Black Sabbath odniósł sukces w Wielkiej Brytanii w 1970 roku. Zespół zaprezentował na nim surową i ciężką jak na początek lat 70 odmianę rocka. Następny, Paranoid (też 1970), był już wielkim sukcesem w USA i Wielkiej Brytanii.

W 1971 powstał Master of Reality. Nowością było zastosowanie akustycznych brzmień (Solitude,Orchid).

Nowością na w wydanym w 1973 albumie Sabbath Bloody Sabbath było zastosowanie syntezatorów w utworze "Who Are You?".

Członkowie Black Sabbath w międzyczasie zmagali się z nasilającymi się kłopotami. Uzależnienie od narkotyków, problemy z zarządzaniem zespołem i początki wewnętrznych sporów wpłynęły destruktywnie na prace nad kolejnym albumem. Mimo trudności, w 1975 pojawiała się płyta Sabotage odnosząca dość szybko sukces na rynku. Muzyka na albumie jest bardziej rozbudowana i wielowątkowa niż do tej pory.

Jednak kolejna płyta Technical Ecstasy (1976) stała się już komercyjnym niepowodzeniem. Muzyka zespołu w tym czasie obfitowała w syntezatorowe a nawet orkiestrowe efekty a pozbawiona jest dawnej spontaniczności i ciężaru. Co prawda niektórzy uznali tę płytę jako ambitny eksperyment, ale ortodoksyjni fani czuli się zawiedzeni poczynaniami formacji^{potrzebne źródło}. Never Say Die! (1978) to powrót grupy do cięższego grania. Album sprzedawał się trochę lepiej od poprzednika.

Ozzy Osbourne odszedł z zespołu w 1979 i w 1980 roku zaczął solową karierę; jego miejsce zajął były wokalista zespołu Rainbow, Ronnie James Dio. Nowy album Heaven and Hell to tym razem duży sukces komercyjny^{potrzebne źródło}.

Razem z Ronniem Jamesem Dio zespół nagrał takie płyty jak Heaven and Hell, Mob Rules, koncertową Live Evil. Po nagraniu tych dzieł wokalista opuścił zespół, a zastąpił go Ian Gillan z Deep Purple. Black Sabbath razem z nowym wokalistą nagrali album Born Again. Po wydaniu płyty i niedługiej trasie koncertowej wokalista odszedł do macierzystej formacji.

Od tego czasu grupa jeszcze długo szukała stabilizacji, następowały liczne zmiany personalne.

Dnia 13 maja 2006 roku zespół został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame^[7]. W tym samym roku zespół zawiesił działalność.

Od marca 2007 do maja 2010 Anthony "Tony" Iommi, Vinny Appice, Ronnie James Dio i Terence "Geezer" Butler koncertowali jako Heaven and Hell (pierwotnie grupa miała reaktywować się w składzie Ronnie James Dio, Tony Iommi, Geezer Butler, Bill Ward, jednak ostatni szybko wycofał się z projektu, i jego miejsce zajął Vinny Appice)^[8]. 11 listopada 2011 r. poinformowano o reaktywacji zespołu^[9].

Muzycy

Obecny skład zespołu

• Tony Iommi – gitara (1969–2006, od 2011)
• Ozzy Osbourne – śpiew (1969–1977, 1978–1979, 1985, 1997–2006, od 2011)
• Geezer Butler – gitara basowa (1969–1985, 1987, 1990–1994, 1997–2006, od 2011)
• Tommy Clufetos – perkusja (od 2012)

Byli członkowie zespołu

• Bill Ward – perkusja (1969–1980, 1982–1983, 1985, 1994, 1997–2006, 2011–2012)
• Dave Walker – śpiew (1977)
• Ronnie James Dio (zmarły) – śpiew (1979–1982, 1991–1992, 2006)
• Geoff Nicholls – instrumenty klawiszowe, gitara basowa (1980–2004)
• Vinny Appice – perkusja (1980–1982, 1991–1992, 1998, 2006)
• Ian Gillan – śpiew (1982–1984)
• Bev Bevan – perkusja (1983–1984, 1987)
• David Donato – śpiew (1984–1985)
• Eric Singer – perkusja (1985–1987)
• Dave Spitz – gitara basowa (1985–1986, 1987)
• Glenn Hughes – śpiew (1985–1986)
• Ray Gillen (zmarły) – śpiew (1986–1987)
• Bob Daisley – gitara basowa (1986)
• Tony Martin – śpiew (1987–1991, 1993–1997)
• Terry Chimes – perkusja (1987)
• Jo Burt – gitara basowa (1987)
• Cozy Powell (zmarły) – perkusja (1988–1991, 1994–1995)
• Laurence Cottle – gitara basowa (1988–1989)
• Neil Murray – gitara basowa (1989–1991, 1994–1995)
• Bobby Rondinelli – perkusja (1993–1994, 1995)
• Mike Bordin – perkusja (1997)

Dyskografia

Albumy studyjne

Albumy koncertowe

Kompilacje

Single

Wideografia

Nieoficjalna dyskografia

Poniższe albumy nie są oficjalne, nie zostały wydane z pomocą zespołu.

• 1970 – Come To The Sabbath. Zapis koncertu z tego samego roku.
• 1980 – Live at Last (Na żywo z 1973 roku – Iommi, Osbourne, Butler, Ward); #5 UK. Zremasterowane i oficjalne wydany jako jeden z dwóch dysków Past Lives.
• 1977 – Greatest Hits. Not to be confused with the official release Greatest Hits 1970-1978, this 10-track compilation only spans the first five albums and used a section of Pieter Brueghel the Elder's "El triunfo de la muerte" for the front cover.
• 1974 – Bagdad (nagranie na żywo z California Jam, Niemcy)
• 1976 – The Original (kompilacja, Niemcy)
• 1978 – Rock Heavies (kompilacja, Niemcy)
• 1978 – Rock Legends (kompilacja)
• 1983 – The Best (kompilacja, Australia)
• 1983 – The Very Best of Black Sabbath (kompilacja, RPA)
• 1984, 1987 – The Kings of Hell (kompilacja, Brazylia)
• 1985 – The Sabbath Collection (kompilacja, UK)
• 1989 – Black Sabbath (kompilacja, ZSRR). Wydany przez państwową radziecką wytwórnię Melodija. Zawiera piosenki z pierwszego i drugiego albumu.
• 1991 – Backtrackin (kompilacja, Australia)
• 1991 – Children of the Grave (piosenki z Vol. 4 plus koncertowa wersja "Children of the Grave")
• 1994 – The Ozzy Osbourne Years (3 dyski z Japonii, zawierające wszystkie utwory z pierwszych sześciu albumów, prócz utworów instrumentalnych i umieszczając "Evil Woman" w miejsce "Wicked World")
• 1995 – Best Ballads
• 1995 – Between Heaven And Hell [1970-1983]
• 1996 – Under Wheels of Confusion (4 dyskowa kompilacja z lat 1970-1987, lata spędzone w wytwórni Warner Bros. Records)
• 1999 – Black Mass
• 2000 – The Best of Black Sabbath (dwie inne kompilacje o tym tytule zostały wydane w latach 1973 i 1976)
• 2006 – Paranoid (DVD)

Nagrody i wyróżnienia

• 1999 Iron Man (SP) Grammy za Best Metal Performance^[24]

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Black Sabbath On-line (ang.)