Bronisław Ferdynand Trentowski

Skocz do: nawigacji, szukaj

Bronisław Ferdynand Trentowski (ur. 21 stycznia 1808 we wsi Opole, powiat chełmski, zm. 16 czerwca 1869) – jeden z najwybitniejszych polskich filozofów i pedagogów XIX wieku, mesjanista, wolnomularz.

Był wychowankiem Kolegium Pijarów w Łukowie. Po klęsce powstania listopadowego, w którym uczestniczył, przebywał na emigracji w Niemczech. Tam powstało jedno z najważniejszych dzieł jego życia pt. Chowanna, czyli system pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży. Pierwsze wydanie tego dwutomowego dzieła ukazało się w 1842 roku. Jako pierwszy autor w języku polskim w książce Stosunek filozofii do cybernetyki, czyli sztuki rządzenia narodem z 1843 roku, użył terminu cybernetyka. W latach 1847-1848 opracował pracę pt. Wiara słowiańska, czyli etyka piastująca wszechświat, gdzie wykazywał, że bogowie słowiańscy są postacią tego samego boga, którego czczą chrześcijanie.

Na jego cześć nazwano ulicę w bydgoskim Miedzyniu, wrocławskim Oporowie, a także w Szczecinie, Świnoujściu, Przemyślu i na warszawskim Żoliborzu.

Twórca koncepcji filozoficznej zwanej - różnojednią: świat materialny - świat rozumu (rozum to całokształt wiedzy uzyskanej za pomocą zmysłów); wiedza o świecie duchowym pochodzi od umysłu (spekulacja); rzeczywisty świat (Boski) dostępny jest jedynie zmysłowi. Umysł to osobna kategoria poznawcza stanowiąca syntezę (różnojednię) rozumu i umysłu.

Niektóre dzieła

  • 1842 - Chowanna, czyli system pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży
  • 1843 - Stosunek filozofii do cybernetyki, czyli sztuki rządzenia narodem
  • 1844 - Myślini, czyli Całokształt loiki narodowej
  • 1847 - Wizerunki duszy narodowej z końca ostatniego stulecia
  • 1847-48 - Wiara słowiańska, czyli etyka piastująca wszechświat
  • 1873 - Die Freimaurerei in ihrem Wesen und Unwesen

Wznowienia dzieł Trentowskiego

  • 1970 - Trentowski Bronisław, "Chowanna" czyli System pedagogiki narodowej jako umiejętności wychowania, nauki i oświaty, słowem wykształcenia naszej młodzieży.", Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1970

Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Bronisława Trentowskiego