Hymn: Ya Allah lanjutkan la usia Duli tuanku Język urzędowy malajski Stolica Bandar Seri Begawan Ustrój polityczny monarchia absolutna Głowa państwa sułtan Hassanal Bolkiah Szef rządu sułtan Hassanal Bolkiah Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe 164. na świecie
5770 km²
8,6% Liczba ludności (2008)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia 174. na świecie
381 371^[1]▲
66 osób/km² Jednostka monetarna dolar Brunei (BND) Niepodległość od Wielkiej Brytanii
1 stycznia 1984 Strefa czasowa UTC +8 Kod ISO 3166 BN Domena internetowa .bn Kod samochodowy BRU Kod samolotowy V8 Kod telefoniczny +673 ¹  Dane szacunkowe na lipiec 2008 roku, podane za CIA The World Factbook (Źródło:CIA) (ang.)

Brunei (mal. Brunei, Brunei Darussalam), oficjalnie Państwo Brunei Darussalam (mal. Negara Brunei Darussalam) – państwo położone w Południowo-Wschodniej Azji, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.

Ludność

Grupy etniczne

66,3% Malajowie, 11,2% Chińczycy, 3,4% ludność rdzenna, 19,1% inni (szacowane w 2004 r.)^[1]

Religie

• Islam – 65,37%
• Buddyzm – 8,09%
• Chrześcijaństwo – 7,5%
  • protestantyzm – 5,73%, gł.zielonoświątkowcy i anglikanizm
  • katolicyzm – 1,71%

 Osobny artykuł: Wikariat apostolski Brunei.

• • Świadkowie Jehowy - 0,01%

 Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Brunei.

• religie chińskie – 5,31%
• hinduizm – 0,84%
• bahaizm – 0,3%^[2]

Ustrój polityczny

Brunei to monarchia absolutna (sułtanat). Obowiązuje konstytucja z 29 września 1959 (znowelizowana w 1971). Najważniejszą osobą w państwie jest sułtan, który jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu (obecnie jest nim Hassanal Bolkiah od 6 października 1967). Ma on władzę ustawodawczą i wykonawczą. Pomaga mu grono doradców. Jedyną legalną partią jest Zjednoczona Partia Narodowa Brunei (BNUP). Brunei należy do organizacji: APEC, ASEAN, EAS, NAM, OIC, ONZ, WHO, WTO.

Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Brunei.

Państwo jest podzielone na dwie części na północy wyspy Borneo. Jest to teren nizinny o charakterze płaskiej równiny. Tylko na południu rozciągają się góry, gdzie usytuowany jest najwyższy szczyt kraju Pagonprick (1850 m). Na wschodnim wybrzeżu rozciągają się bagna, reszta wybrzeża jest piaszczysta. W Brunei występuje wiele krótkich rzek. Klimat kraju jest równikowy, wilgotny. Od listopada do marca występują duże opady deszczu. 75% powierzchni Brunei zajmują lasy równikowe. Na wybrzeżu występują zarośla mangrowe. W kraju występuje wiele gatunków małp i ptaków.

Najdłuższe rzeki

• Belait
• Sungai Tutong
• Brunei
• Kedayan
• Bakulong
• Teraja
• Peradayan

Największe jezioro

• Marimbun

Najwyższe wzniesienia

• Pagonprick (1 850 m)

Największe miasta

• Seria
• Kuala Belait
• Muara
• Lumut
• Bangar
• Tutong
• Labu

Port lotniczy

• Muara

Warto zobaczyć

• Bandar Seri Begawan (meczet, pałac sułtana)
• Marimbun (jezioro)
• Kuala Belait
• Peradayan
• Kampung Ayer

Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Brunei.

Brunei jest podzielone na 4 dystrykty (daerah).

Historia

Od XIII w. istniało na terytorium dzisiejszego Brunei państewko malajskie, którego władcy w XV w. przyjęli islam, odkryte w 1521 r. przez Portugalczyków z wyprawy Ferdynanda Magellana. W XV w. powstał tu sułtanat, którego największy rozkwit przypada na XVI w. W 1580 r. na krótko opanowują go Hiszpanie, wkrótce wypierają ich Anglicy, których wpływy umacniają się do tego stopnia, że w 1888 r. sułtanat Brunei staje się protektoratem brytyjskim. W XVII oraz XVIII w. Anglicy i Holendrzy rywalizowali w zakładaniu swoich osad. W XVIII w. powstawały tutaj faktorie Kompanii Wschodnioindyjskiej. Później Brunei stało się ośrodkiem handlu niewolnikami i siedliskiem korsarzy, wytępionych w połowie XIX w. przez Anglików. W latach 1942-1945 kraj był okupowany przez Japończyków. W 1959 r. Londyn przyznał Brunei częściową autonomię, a w 1971 r. całkowitą autonomię wewnętrzną. W 1962 r. wybuchło zbrojne powstanie, które Brytyjczycy krwawo stłumili. Brunei uzyskało niepodległość 1 stycznia 1984 roku.

Demografia

Przypisy