Chanty-Mansyjsk
cerkiew Zmartwychwstania w Chanty-Mansyjsku
• liczba ludności
• gęstość
81 485▲
240 os./km²
Chanty-Mansyjsk (ros. Ха́нты-Манси́йск) – miasto w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego, często nazywane "Bramą Syberii".
Położenie
Miasto położone jest na zachodniej Syberii, w centrum Chatny-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego - Jugry. Chanty-Mansyjsk stanowi także ośrodek administracyjny Rejonu chanty-mansyjskiego, sam jednak w skład tego rejonu nie wchodzi, stanowiąc miasto wydzielone Chanty-Mansyjskiego OA - Jugry.
Miasto leży nad rzeką Irtysz, 15 km od jej ujścia do Obu. Od stolicy kraju - Moskwy dzieli je odległość 2.759 km (licząc odległość lotniczą).
Nazwa miasta
Nazwa miasta nawiązuje do dwu rdzennych narodowości zamieszkujących ten rejon Syberii - Chantów i Mansów. Poprzednia nazwa Chanty-Mansyjska - Ostiako-Wogulsk także dotyczyła tych samych narodów, jednak zastosowane nazwy - Ostiacy i Wogułowie, były określeniami tych nacji w języku rosyjskim, a nie we własnych językach obu ugrofińskich ludów.
Historia
Miasto zostało założone w 1930 r. jako osiedle robotnicze pod nazwą Ostiako-Wogulsk i stało się stolicą utworzonego właśnie Ostiako-Wogulskiego Okręgu Narodowościowego. W 1940 r. wraz ze zmianą nazwy okręgu na Chanty-Mansyjski Okręg Narodowościowy miasto przemianowane na Chanty-Mansyjsk. Prawa miejskie przyznano mu w 1950. Wraz z przyznaniem praw miejskich w obręb Chanty-Mansyjska włączono istniejącą od XVI w osadę Samarowo, stanowiącą dotąd ośrodek administracyjny Rejonu Samarowskiego. Po przyłączeniu Samarowa do Chanty-Mansyjska miasto to stało się centrum Rejonu, który przemianowano na Rejon chanty-mansyjski.
Gospodarka
Podstawę gospodarki Chanty-Mansyjska stanowi przemysł naftowy. Generuje on 88,6% wartości całej produkcji przemysłowej miasta. Poza tym w mieście istnieje przemysł elektroenergetyczny (6,8% wartości) i poligraficzny (1,2%). Inne gałęzie produkcji - przemysł rybny, leśny i spożywczy- nie odgrywają istotniejszej roli, produkując jedynie na potrzeby rynku lokalnego.
Edukacja i sport
Chanty-Mansyjsk, jako stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego - Jugry posiada większą liczbę instytucji kulturalno-oświatowych, niżby wynikało to z wielkości niespełna 60-tysięcznego miasta, m.in. 9 wyższych uczelni, a ponadto kina, biblioteki i muzea.
Chanty-Mansyjsk jest także ośrodkiem sportów łyżwiarskich, w mieście znajduje się znane centrum biathlonowe.
W mieście istnieje również klub hokejowy Jugra Chanty-Mansyjsk, założony w 2006, zaś od sezonu 2010/2011 klub przyjęto do rozgrywek Kontinientalnaja Hokkiejnaja Liga (KHL).