Czesi w Polsce – mniejszość narodowa, występująca w największych skupiskach w Polsce centralnej (Zelów) i w województwie dolnośląskim (w zachodnim skrawku Kotliny Kłodzkiej w okolicach Kudowy-Zdrój).

Przodkowie obecnej mniejszości czeskiej przybyli na tereny obecnej Polski między XVI a XVIII wiekiem. Należeli do nich przede wszystkim protestanci, którzy uciekali ze swego kraju w wyniku prześladowań religijnych braci czeskich. Natomiast Czesi z okolic Kudowy-Zdrój w ziemi kłodzkiej są autochtonami. Rejon, który Czesi zamieszkiwali nazywali "Czeski kątek" (Český koutek) i składał się on z 11 wsi: Kudowa-Zdrój (Chudoba), Ostra Góra (Ostrá Hora), Słone (Slané), Brzozowie (Březová), Pstrążna (Stroužné), Czermna (Velká Čermná), Bukowina Kłodzka (Bukovina), Zakrze (Žakš), Ostra Góra (Nouzín) i Błażejów (Blažejov). Obszar ten, pod względem geograficznym, nie jest częścią Kotliny Kłodzkiej, lecz jest częścią Kotliny Czeskiej (należy do zlewiska Łaby/Morza Północnego w odróżnieniu od Kotliny Kłodzkiej, która należy do zlewiska Odry/Morza Bałtyckiego). Według niemieckiego spisu ludności z 1902 roku żyło tam 5250 Czechów (natomiast w pozostałych rejonach Kłodzka żyli Niemcy, a czeskie osadnictwo tam nie występowało)^[1]. Po II wojnie światowej część Czechów zamieszkujących "Czeski kątek" wyjechała do Czechosłowacji, część do Niemiec (wszyscy Czesi z okolic Kudowy-Zdrój posiadali obywatelstwo niemieckie), reszta uległa z biegiem czasu asymilacji (do narodowości czeskiej zgłasza się tam niewielu obywateli polskich)^[2].

Liczebność

Podczas narodowego spisu powszechnego ludności w 2002, jako Czesi zadeklarowało się 386 obywateli Polski w tym:

• w województwie łódzkim – 111 (w tym 81 w gminie Zelów),
• w województwie śląskim – 61,
• w województwie dolnośląskim – 47,
• w województwie mazowieckim – 37.

Czesi w Polsce tradycyjnie są protestantami.

Organizacje

Działacze mniejszości czeskiej udzielają się głównie:

• w Klubie Czeskim w Gęsińcu, funkcjonującym na zasadzie członka stowarzyszonego przy Towarzystwie Słowaków w Polsce,
• przy Parafii Ewangelicko-Reformowanej w Zelowie,
• w Centrum Informacji Mniejszości Czeskiej w Polsce.

Polacy czeskiego pochodzenia i Czesi zasłużeni dla Polski

Przypisy

Zobacz też

• Czesi
• Polacy w Czechach
• czeski kątek i Pstrążna
• Parafia Ewangelicko-Reformowana w Zelowie
• Muzeum w Zelowie - Ośrodek Dokumentacji Dziejów Braci Czeskich

Źródła

• Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce - strona MSWiA
• Arno Lubos, Das tschechische Volkstum in der Grafschaft Glatz, [W]: Deutsche und Slawen, Wiedeń 1974, s. 29-53.
• Hlušičková Růžena, Kladsko a Československo v letech 1945-1947, [W]: Kladský sborník - Supplementum 1, Hradec Králové 1999

Linki zewnętrzne

• Centrum Informacji Mniejszości Czeskiej w Polsce