Czingiz Ajtmatow

Skocz do: nawigacji, szukaj
Czingiz Ajtmatow

Czingiz Torekulowicz Ajtmatow, ros. Чингиз Торекулович Айтматов; kirg. Чыңгыз Айтматов, Czyngyz Ajtmatow (ur. 12 grudnia 1928 w Szeker, zm. 10 czerwca 2008 w Norymberdze) – kirgiski pisarz, tworzący po kirgisku i rosyjsku, jeden z animatorów pieriestrojki, zapoczątkował też otwarcie Kirgistanu na zachód. Ponadto dramaturg i scenarzysta filmowy.

Jego pierwszą znaną w Europie powieścią była, przetłumaczona na język francuski, Dżamila (Джамиля, 1958), którą nazwano "najpiękniejszą historią miłosną". Od tego właśnie momentu wszystkie jego powieści cieszyły się sporym zainteresowaniem. Wkrótce wydano: Pierwszego nauczyciela (Первый учитель, 1963), Żegnaj, Gulsary! (Прощай, Гульсары, 1966), Biały statek (Белый пароход, 1970), Żurawie przyleciały wcześnie...(1975), Dzień dłuższy niż stulecie (И дольше века длится день, 1980) i Golgotę (1986), opowiadającą historię Abdiasza Kallistratowa, młodego dziennikarza, zabitego w stepie.

W swoich utworach literackich często posługuje się przypowieścią i metaforą, zajmuje się tematyką obyczajową i społeczną. Często sięga też do folkloru.

Został odznaczony m.in. Złotym Medalem '"Sierp i Młot" Bohatera Pracy Socjalistycznej (31 lipca 1978), dwukrotnie Orderem Lenina, Orderem Rewolucji Październikowej, dwukrotnie Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy, Orderem Przyjaźni Narodów oraz rosyjskim Orderem Przyjażni (1998) i Orderem Uśmiechu. Trzykrotny laureat Nagrody Państwowej ZSRR (1968, 1977, 1983) oraz Nagrody Leninowskiej (1963).

Bibliografia