Dżibuti
Ismail Omar Guelleh
Dileita Mohamed Dileita
• całkowita
• wody śródlądowe
23 200[1] km²
20 km² (~0,1%)
• całkowita
• gęstość zaludnienia
506 221▲[2]
21 osób/km²
• całkowite
• na osobę
0,973 mld. USD▲[3]
1240 USD▲
• całkowite
• na osobę
1,883 mld. USD▲[3]
2400 USD▲
27 czerwca 1977
Dżibuti (fr. Djibouti, arab. جيبوتي), Republika Dżibuti (fr. République de Djibouti, arab. جمهورية جيبوتي) – państwo we wschodniej Afryce, nad Zatoką Adeńską i cieśniną Bab al-Mandab. Graniczy z Somalią (a dokładniej z Somalilandem), Etiopią i Erytreą.
Dawne nazwy Dżibuti: Somali Francuskie, Francuskie Terytorium Afarów i Issów
Polityka
Ustrój polityczny
Według konstytucji z 1992 roku, Dżibuti jest republiką, w której głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 6-letnią kadencję. Władze wykonawczą sprawują premier i rząd, powoływani przez prezydenta. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament - Izba Deputowanych z 65 deputowanymi, wybieranymi w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję.
Powszechnie uważa się, że w Dżibuti standardy demokracji nie są spełniane.
Partie polityczne
- RPP – Ludowy Ruch na rzecz Postępu (Ludowe Zgromadzenie na rzecz Postępu)
- FRUD – Front na rzecz Przywrócenia Jedności i Demokracji
- UMP – Unia na rzecz Większości Prezydenckiej (koalicja w składzie: RPP – Ludowy Ruch na rzecz Postępu, NDP – Narodowa Partia Demokratyczna, PPSD – Socjaldemokratyczna Partia Ludowa)
Zobacz też artykuł: Wybory prezydenckie w Dżibuti w 2005 roku
Podział administracyjny
Dżibuti jest podzielone na 6 jednostek administracyjnych pierwszego rzędu (5 regionów i 1 miasto), które dzielą się następnie na 15 dystryktów.
Siły zbrojne
Siły powietrzne kraju nie posiadają własnych samolotów.
W Dżibuti stacjonuje 13 Półbrygada Legii Cudzoziemskiej.
Historia
Tereny obecnego Dżibuti zamieszkiwały od wielu wieków plemiona Afarów i Issów, które prowadziły stałe kontakty handlowe z Arabami. Doprowadziło to do przyjęcia przez nich islamu jako własnej religii.
W 2. połowie XIX wieku Francuzi zainteresowali się terenami Rogu Afryki, położonymi nad Zatoką Adeńską. W latach 80. XIX wieku Francuzi utworzyli w tym regionie protektorat Somali Francuskie z gubernatorem Léoncem Lagardem. Somali Francuskie stało się jedną z francuskich kolonii w Afryce.
W roku 1947 kolonia zyskała status terytorium zamorskiego Francji, a w roku 1967 nazwa została zmieniona na Francuskie Terytorium Afarów i Issów. 27 czerwca 1977 roku Terytorium uzyskało niepodległość pod nazwą Dżibuti. Na czele Republiki Dżibuti stanął Hassan Gouled Aptidon.
W okresie od uzyskania niepodległości Dżibuti doświadczyło klęski głodu oraz wojny domowej. W roku 1994 walki zakończyły się porozumieniem pokojowym.
Obecnym prezydentem Dżibuti jest Ismail Omar Guelleh.
Geografia
Państwo położone we wschodniej Afryce na Półwyspie Somalijskim. Leży nad Morzem Czerwonym, Zatoką Adeńska i cieśniną Bab al-Mandab. Graniczy z Somalią, Etiopią i Erytreą.
Dżibuti zajmuje obszary o charakterze pustynnym i półpustynnym. Powierzchnia górzysto-wyżynna, charakterystycznym krajobrazem są pasma gór zrębowych (na północy góry Mabla i Goda), które stanowią przedłużenie Gór Danakilskich, położonych w Erytrei. Topografia kraju ukształtowana jest głównie przez działalność wulkaniczną. Na terenie Dżibuti znajduje się najniższy punkt Afryki - Jezioro Asal - 150 m p. p. m..[4]
Klimat podrównikowy suchy, gorący, pustynny.
Gospodarka
Dżibuti jest biednym, słabo rozwiniętym, niesamodzielnym gospodarczo krajem. Jest wspomagany z zagranicy, przede wszystkim przez Francję i Arabię Saudyjską. Podstawą gospodarki są usługi portowe i tranzytowe (przez terytorium tego kraju przechodzi wybudowana w początkach XX wieku na polecenie cesarza Etiopii linia kolejowa łącząca stolicę Etiopii Addis Abebę z portem w Dżibuti - w roku 2008 planowany był jej remont) z których pochodzi znaczna większość dochodów kraju. Priorytetowe znaczenie dla ekonomii kraju ma także rolnictwo, będące źródłem utrzymania dla niemal 4/5 społeczeństwa. Przemysł składa się z kilkunastu małych zakładów produkcyjnych (głównie przemysł spożywczy) oraz elektrowni cieplnej zasilanej ropą znajdującej się w stolicy kraju. Poza tym pozyskuje się także sól w okolicach Jeziora Assal.
Obowiązującą walutą jest frank dżibutyjski który dzieli się na 100 centymów.
W roku 2008 media doniosły, iż istnieje plan budowy największego na świecie mostu pomiędzy Jemenem a Dżibuti, który łączyłby Afrykę z Półwyspem Arabskim. Inwestycję miałaby być finansowana przez firmy z Jemenu, Francji i Arabii Saudyjskiej
Demografia
Ludność Dżibuti składa się z dwóch głównych grup: Issów (Somalijczyków), którzy tworzą ok. 60% społeczeństwa, i Afarów (ok. 35%). Pozostałe 5% przypada na Europejczyków (głównie Francuzów i Włochów), Arabów i Etiopczyków. Na początku lat 90. między Afarami i Issami dochodziło na tle narodowościowym do zamieszek, które przerodziły się nawet w krótkotrwałą wojnę domową.
Dominującą religią jest islam, chrześcijanie tworzą niewielką grupę, reprezentowaną przede wszystkim przez Europejczyków.
Choć oficjalnie językami urzędowymi są arabski i francuski, w użyciu jest także język somalijski i język afar.
Religie (2005):
- islam - 93,9%
- prawosławie - 3,17%
- katolicyzm - 1,4%
- bahaizm - 0,09%
- protestantyzm - 0,07%
- hinduizm - 0,02%
Media
Rząd ma w posiadaniu główne gazety krajowe (La Nation) oraz Radiodiffusion-Television de Djibouti (RTD), która kontroluje krajowe radio i telewizje. W Dżibuti nie ma prywatnych stacji.
Rząd kontroluje prawie wszystkie elektroniczne media. Prywatne gazety i inne publikacje są generalnie udostępnione do wolnego obiegu, ale pod warunkiem że dziennikarze sami się cenzurują. Oficjalne media są bezkrytyczne wobec rządu.
Prasa
- La Nation - dziennik rządowy
- La Republique - periodyk opozycyjny
- Le Renouveau - prowadzony przez opozycje
Radio
- Radio Djibouti - kontrolowana przez RTD
Telewizja
- Djibouti Television - kontrolowana przez RTD
Agencje informacyjne
- Agence Djiboutienne d'Information - państwowa agencja informacyjna
Nauka i oświata
Nauka w szkołach odbywa się na ogół w języku francuskim. Coraz większą popularność zdobywają szkoły koraniczne. W Dżibuti nie ma żadnych uczelni wyższych.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Dane za: CIA The World Factbook: Djibouti. [dostęp 22 grudnia 2008].
- ↑ Dane szacunkowe CIA na lipiec roku 2008: CIA The World Factbook: Djibouti. Według szacunków ONZ, w roku 2007 Dżibuti liczyło ok. 833 tys. mieszkańców: World Population Prospects The 2006 Revision. [dostęp 22 grudnia 2008]. Według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2008, Dżibuti liczyło ok. 784 tys. mieszkańców: Report for Selected Countries and Subjects – Djibouti. [dostęp 22 grudnia 2008].
- ↑ 3,0 3,1 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2008: Report for Selected Countries and Subjects – Djibouti. [dostęp 22 grudnia 2008].
- ↑ Wielka Encyklopedia Świata, t.3, Oxford Educational Sp. z o.o., Polskie Media Amer.Com S.A., 2003, ISBN 83-7325-543-5