Daleko od szosy

Skocz do: nawigacji, szukaj

Daleko od szosy – polski obyczajowy serial telewizyjny z 1976 roku w reżyserii Zbigniewa Chmielewskiego.

Opis fabuły

Autorem pomysłu fabuły serialu był Henryk Czarnecki, dla którego inspiracją do stworzenia historii stało się wypracowanie jednego z jego uczniów w szkole. Serial podejmuje temat migracji ze wsi do miasta i awansu społecznego. Akcja toczy się w latach 60. XX wieku w Polsce.

Bohaterem jest około 20-letni Leszek Górecki (ur. w 1945), chłopak mieszkający na wsi, który czuje się ograniczony i niespełniony na prowincji. Nie wykazuje zainteresowania pracą na roli w gospodarstwie rodziców ani wikliniarstwem, zamierza wyrwać się z tego świata i dlatego przenosi się na Górny Śląsk, gdzie początkowo podejmuje pracę niewykwalifikowanego robotnika przy budowie drogi w Czeladzi. Następnie kończy kurs zawodowego kierowcy. Na wsi pozostawia dotychczasową sympatię Bronkę - dziewczynę z pobliskiej oddalonej o ok. 6 km wsi. Więź między nimi powoli rozluźnia się.

Podczas kolejnego pobytu w domu Leszek przypadkowo poznaje Anię, świeżo upieczoną studentkę biologii z Łodzi (spędzającą wakacje na wsi Leszka). Oboje są zafascynowani sobą, pomimo istniejących między nimi różnic mentalnych, bazujących na stosunku wieś – miasto. Z czasem Ania powoduje w nim motywację do osobistego rozwoju oraz kontynuacji zaniedbanej nauki w szkole. Leszek przeprowadza się do Łodzi, pracuje jako szofer, uzyskuje prawo jazdy na autobus i jednocześnie zaczyna uczęszczać do szkoły wieczorowej dla pracujących – uczęszcza do technikum dla pracujących mieszczącym się w Technikum Samochodowym im. XX-lecia PRL w Łodzi (dzisiejszy Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 7 w Łodzi przy ul. Prożka 3/5). Pokonuje przy tym przeszkody związane z pracą, zamieszkaniem, meldunkiem.

Równolegle ujawnia się stosunek rodzin Leszka i Ani do ich kiełkującego uczucia i związku. O ile rodzina Leszka oraz ojciec Ani reagują w sposób naturalny zaskoczeniem, niedowierzaniem, sceptycyzmem, ale ostatecznie tolerancją i przyzwoleniem, to wyraźnie przeciwna związkowi obojga jest matka Ani, która nie dopuszcza myśli, że jej córka może związać się na stałe z przedstawicielem warstwy niższej, tym samym popełniając mezalians. Osobną kwestią jest stanowisko znajomych Ani (studentów – przedstawicieli inteligencji), którzy generalnie nie mają nic przeciwko Leszkowi i wprawdzie dostrzegają różnicę pomiędzy sobą a przedstawicielem wsi, lecz z drugiej strony chłopak Ani imponuje im swoją bystrością, humorem i determinacją w dążeniu do celu. Z czasem akceptują go.

Po odbyciu służby wojskowej przez Leszka oboje mogą już żyć razem. Wraz z postępami Leszka w nauce, ukończeniem przez Anię studiów i podjęciem pracy naukowej na uniwersytecie w zakładzie cytologii, sielanka przeplata się ze zwątpieniem, trudnościami codziennymi, kłopotami finansowymi i mieszkaniowymi oraz niegasnącą dezaprobatą matki Ani wobec Leszka. Ostatecznie para zawiera ślub, którego owocem jest syn Przemek, zaś jego problemy zdrowotne stanowią dalszy wątek fabuły.

Finałem serialu jest pomyślne ukończenie technikum dla pracujących przez Leszka, uzyskanie tytułu technika mechanika samochodowego oraz decyzja o kontynuowaniu nauki i podjęciu studiów na politechnice.

Realny przebieg czasu w serialu wynosi ok. 7-8 lat (pomijając reminiscencje do dzieciństwa Leszka). Rzeczywisty pierwowzór Leszka Góreckiego mieszka w Bielsku-Białej i pracuje w tamtejszej fabryce samochodów. Kontakty z nim utrzymuje aktor Krzysztof Stroiński, wcielający się w jego postać.

Lista odcinków

  1. Szpaki (74 min.)
  2. Prawo jazdy (75 min.)
  3. Ania (75 min.)
  4. Oczekiwanie (74 min.)
  5. Pod prąd (72 min.)
  6. Egzamin (71 min.)
  7. We dwoje (85 min.)

Obsada

Postacie pierwszoplanowe:

Role drugoplanowe:

Pozostałe role:

Plenery

Wieś rodzinna Leszka nie zostaje ujawniona z nazwy w fabule serialu, aczkolwiek należy przyjąć że akcja rozgrywa się w niedalekim położeniu od Łodzi (np. siostra Leszka zamieszkuje miejscowość Pajęczno). Jako plenery przy produkcji posłużyły:

Błędy produkcyjne

  • W serialu istnieje sprzeczność co do faktu, jakie formalnie urzędowe imię nosi główny bohater. Generalnie jest on tytułowany jako Leszek - zarówno w napisach poprzedzających odcinki jak i w zdecydowanej większości scen. Dotyczy to także wątków, w których jego imię podawane jest oficjalnie - w wojskowej komisji poborowej i podczas ceremonii ślubu cywilnego jest przedstawiony jako Leszek Górecki. Jednakże w momencie legitymowania go przez milicjanta w Warszawie oraz odbierania świadectwa ukończenia technikum samochodowego jest on tytułowany jako Lech Górecki.
  • Podobna niekonsekwencja producentów dotyczy imienia brata Leszka. W początkowych odcinkach jest on wymieniany jako Włodek, zaś w ostatnim odcinku jest on mianowany jako Władek.

Nagrody

Publikacje

Multimedia

  • W 2005 roku Telewizja Polska wydała cztery płyty (2x2DVD) z odcinkami serialu
  • W 2006 roku Telewizja Polska wydała czteropłytowy box z odcinkami serialu
  • W 2007 roku Telewizja Polska wydała trzypłytowe wydawnictwo z wszystkimi odcinkami serialu (pierwsza płyta – 2 odcinki, druga płyta – 2 odcinki, trzecia płyta – 3 odcinki), które ukazało się jako dodatek do tygodnika Claudia

Nawiązania

Tytuł serialu stał się inspiracją dla nazwania w formie żartobliwej gry słów polskiego serialu komediowego Daleko od noszy.

Źródła

Linki zewnętrzne