David Lynch
David Keith Lynch (ur. 20 stycznia 1946 w Missoula w stanie Montana) - amerykański reżyser, producent i scenarzysta filmowy. Także muzyk.
Twórczość
Jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych i charakterystycznych amerykańskich reżyserów filmowych. Wypracował własny styl, w którym równie istotną rolę odgrywają wszystkie elementy dzieła: postaci, światło, montaż, muzyka. W swoich filmach często odwołuje się do elementów surrealistyczych, chętnie tworzy wariacje na temat ludzkiej podświadomości, marzeń i fobii. Część filmów stara się pokazać ciemną, ukrytą stronę życia prowincjonalnych miasteczek. Światową sławę przyniósł Lynchowi zrealizowany w 1989 serial telewizyjny Miasteczko Twin Peaks, choć już wcześniej był nominowany do Oskara za film Człowiek słoń.
Filmy Lyncha mają także charakter demaskatorski (Mulholland Drive, Dzikość serca, Blue Velvet) dzięki odsłanianiu kurtyny, przedstawianiu zakulisowego życia bohaterów, skrywanych przed zewnętrznym światem intryg. Fabuła jego filmów poprzez to staje się wielopłaszczyznowa, przy czym płaszczyzny te przenikają się wzajemnie. Rzeczywistość snu przenika się z rzeczywistością codzienności, przez co rozmyte wątki trudno jednoznacznie zinterpretować. Widz skazany jest na konieczność samodzielnego rozwiązywania zagadek, surrealistycznych metafor, łączenia przypadkowych zdarzeń w całość.
Ostatni film Lyncha, Inland Empire, powstał częściowo w Łodzi, gdzie reżyser planuje otworzyć studio filmowe. Od 2003 realizowany jest również filmowy projekt o roboczym tytule The Green Room in Lodz (którego epizody wykorzystano w Inland Empire).
David Lynch jest także członkiem Komitetu Honorowego festiwalu Camerimage.
Wybrana filmografia
- Sześć postaci, którym robi się niedobrze (1966)
- The Alphabet (1968)
- Grandmother (1970)
- The Amputee (1974)
- Głowa do wycierania (Eraserhead, 1978)
- Człowiek słoń (Elephant Man, 1980)
- Diuna (Dune, 1984)
- Blue Velvet (1986)
- Dzikość serca (Wild at Heart, 1990)
- Miasteczko Twin Peaks (serial) - reżyser sześciu odcinków i współproducent całej serii
- Twin Peaks: Ogniu krocz ze mną (Twin Peaks: Fire Walk With Me, 1992)
- Na antenie (serial)
- Lumiere i spółka (Lumière et compagnie, 1995)
- Zagubiona autostrada (Lost Highway, 1996)
- Prosta historia (The Straight Story, 1999)
- Mulholland Drive (2001)
- Darkened Room (2002)
- Dumbland (2002)
- Short Films of David Lynch, The (2002)
- Axxon N. (2002)
- Rabbits (2002)
- Inland Empire (2006)
Dokumentacje o Davidzie Lynchu
- 2003 Does That Hurt You? Agnieszki Jurek / O serii „Dumbland“
Teledyski
- Wicked Game - Chris Isaak (wersja filmowa) (1991)
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- David Lynch w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- David Lynch w bazie filmweb.pl
- David Lynch w bazie stopklatka.pl
- David Lynch w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- David Lynch w NNDB (ang.)
- David Lynch: wolę kino europejskie