Przydomek: The First State
Pierwszy stan Dewiza: Liberty and Independence Państwo  Stany Zjednoczone Stolica Dover Język urzędowy angielski Mieszkańcy Delawarean Gubernator Jack Markell (D) Największe miasto Wilmington Powierzchnia

 • ogółem
 • lądowa
 • wodna
 • % wodna

na 49. miejscu

6452 km²
5068 km²
1387 km²
21,5 %

Szerokość

Długość
Wzniesienie
 • najwyższe
 • średnie
 • najniższe

48 km

161 km
 
137 m
18 m
0 m

Szerokość geograficzna 38°27'N – 39°50'N Długość geograficzna 75°2'W – 75°47'W Populacja (2000)
na 45. miejscu

783 600

Gęstość (2000)
na 7. miejscu

154,87 os./km²

Piramida wieku
Wejście do Unii

 • kolejność
 • data

1
7 grudnia 1787

Strefa czasowa
Czas letni UTC-5:00
UTC-4:00 ISO 3166-2 US-DE Multimedia w Wikimedia Commons Strona internetowa

Delaware (wymowa:/ˈdɛləwɛər/ DEL-ə-wair ^?/i) – stan w USA, na wschodnim wybrzeżu, na Nizinie Atlantyckiej, nad Zatoką Delaware.

Na zachodzie i południu graniczy ze stanem Maryland, na północy ze stanem Pensylwania, a na wschodzie z New Jersey. Jeden z trzynastu stanów pierwotnych. Leży na obszarze Niziny Nadbrzeżnej i obok Florydy jest najniżej położonym stanem USA.

Duża część ziem uprawnych leży poniżej 18 m n.p.m. Na południu tereny bardziej piaszczyste i mniej urodzajne.

Drugi najmniejszy stan USA po Rhode Island. Pierwszy, który ratyfikował Konstytucję Stanów Zjednoczonych. Stąd przydomek: First State.

Historia

• 1609 – na teren zajmowany dzisiaj przez stan dotarła ekspedycja Henry'ego Hudsona, angielskiego żeglarza i odkrywcy
• po 1638 – powstało pierwsze osiedle (zbudowane przez Szwedów) – Fort Christine (obecnie Wilmington)
• 1655 – kolonia przeszła na własność Holendrów z Nowego Amsterdamu (dziś Nowy Jork)
• 1664 – obszar Delaware został przyłączony do Prowincji Pensylwanii (kolonia stała się własnością Wielkiej Brytanii)
• 1703 – kolonia Delaware otrzymał ograniczoną autonomię
• 1776 – kolonia została przekształcona w stan po uzyskaniu niepodległości przez Stany Zjednoczone
• 1787 – na terenie stanu został wprowadzony zakaz sprowadzania murzyńskich niewolników
• 7 grudnia 1787 – zgromadzenie stanowe ratyfikowało Konstytucję Stanów Zjednoczonych (kolonia stała się pierwszym stanem USA)
• 1861-1865 – wojna secesyjna. Mimo, że był to stan niewolniczy Delaware walczył po stronie Unii

Geografia

Delaware jest drugim najmniejszym stanem USA.

Granice Delaware są wyznaczone przez granicę ze stanem Pensylwania od północy, rzekę Delaware i Ocean Atlantycki od wschodu, a od zachodu i południa przez stan Maryland. Niewielkie obszary stanu są też usytuowane za wschodnią stroną estuarium rzeki Delaware, i te obszary graniczą na lądzie z New Jersey. Określenie północnej granicy stanu jest nietypowe. Większość z niego to łuk o okręgu o promieniu 12 mil (19 km) i środku w kopule budynku sądu w New Castle i jest znany jako Twelve Mile Circle.

Stan Delaware, razem z hrabstwami wschodniego wybrzeża należącymi do Maryland i dwoma hrabstwami Wirginii, tworzą Półwysep Delmarva.

Demografia

Delaware ma 767 303 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:

• język angielski – 89,07%,
• język hiszpański – 6,25%^[1].

Hrabstwa Delaware

Edukacja i nauka

Uniwersytety

• University of Delaware (Newark, oddziały w: Dover, Wilmington, Lewes, Georgetown)
• Delaware State University (Dover, oddziały w: Wilmington, Georgetown)
• Wesley College (Dover)
• Drexel University (oddział w Wilmington)
• Widener University (szkoła prawa, zlokalizowana w Wilmington)
• Goldey-Beacom College (Pike Creek Valley, przedmieście Wilmington)
• Wilmington College (New Castle, oddziały w: Dover, Georgetown, Rehoboth Beach)
• Delaware Technical and Community College

Inne informacje

• Klimat: umiarkowany ciepły, na pograniczu z podzwrotnikowym morskim; opady roczne ok. 1140 mm, średnia dobowa temperatura powietrza (na północy stanu) od 30 st.C w lipcu do -5 st.C w zimie.
• Główne rzeki: Delaware, Brandywine, Christiana
• Roślinność:
• Liczba parków stanowych: 13
• 5 największych miast: Wilmington, Dover, Newark, Milford, Seaford (rok 2000)
• Dewiza: Liberty and Independence (Wolność i niepodległość)
• Symbole: kurak błękitny, ostrokrzew amerykański, kwiat brzoskwini
• Przemysł i bogactwa naturalne:
  • chemiczny (barwniki, nylon, wyroby petrochemiczne)
  • rolnictwo: hodowla drobiu, uprawa soi, kukurydzy, fasoli i szparagów
  • turystyka (liczne zabytki)
  • Kanał Chesapeake i Delaware – główna arteria komunikacyjna, dostępna nawet dla statków oceanicznych
• Sławni ludzie: Joe Biden, Annie Jump Cannon, Howard Pyle, Oliver Evans

Przypisy