Dobre Miasto

Skocz do: nawigacji, szukaj
Państwo  Polska Województwo warmińsko-mazurskie Powiat olsztyński Gmina Dobre Miasto
gmina miejsko-wiejska Aglomeracja olsztyńska Założono 1326 Prawa miejskie 1329 Burmistrz Stanisław Grzegorz Trzaskowski Powierzchnia 4,86 km² Ludność (2009)
• liczba
• gęstość
10 440[1]
2153,3 os./km² Strefa numeracyjna
(+48) 89 Kod pocztowy 11-040 Tablice rejestracyjne NOL
Położenie na mapie Polski

Dobre Miasto
53°59′15″N 20°23′45″E / 53.9875, 20.39583Na mapach: 53°59′15″N 20°23′45″E / 53.9875, 20.39583 TERC
(TERYT) 6283614034
Urząd miejski
ul. Warszawska 14
11-040 Dobre Miasto Multimedia w Wikimedia Commons Hasło Dobre Miasto w Wikisłowniku Strona internetowa
Baszta Bociania

Dobre Miasto (dawniej niem. Guttstadt) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dobre Miasto. Ośrodek usługowy i przemysłowy na Pojezierzu Olsztyńskim nad Łyną, ok. 25 km na północ od Olsztyna. Jedno z miast aglomeracji olsztyńskiej.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 miasto miało 10 440 mieszkańców.

Historia

Dobre Miasto powstało w miejscu grodu pruskiego, położonego pośród bagien i rozlewisk, nad brzegiem rzeki Łyny, na sztucznej wyspie powstałej po przekopaniu kanału, tzw. Dużej Łyny dla potrzeb obronnych i potrzeb młyna. Nazwa miasta najprawdopodobniej wywodzi się od pruskiego słowa gudde oznaczającego krzak, zarośla. W dniu 26 grudnia 1329 biskup warmiński Henryk II Wogenap nadał osadzie prawa miejskie. Z 1336 pochodzi łaciński zapis miasta – Bona Civitas.

Herbem miasta był jeleń trzymający w pysku gałązkę dębu z dwoma żołędziami, stojący na zielonej trawie. Patronką miasta jest święta Katarzyna Aleksandryjska.

Dobre Miasto było ośrodkiem dóbr biskupich, siedzibą kapituły kolegiackiej (do 1811), a także ośrodkiem handlu i rzemiosła. W 1466, na mocy postanowień pokoju toruńskiego wraz z całą Warmią, znalazło się w granicach inkorporowanych do Polski Prus Królewskich. W 1627 zostało zniszczone przez Szwedów, którzy zrabowali również cenną bibliotekę kapituły.

Do rozbiorów Dobre Miasto znajdowało się na autonomicznym obszarze podległym władzy biskupów warmińskich – Dominium Warmińskim. W 1772 dostało się pod zabór pruski. W latach 1865-1896 było siedzibą władz powiatu lidzbarskiego. W październiku 1810 dekretem króla Prus zlikwidowano kolegiatę, a w latach 1830-1834 wybudowano w mieście kościół ewangelicki, którego fundatorem był Fryderyk Wilhelm III, a projektantem Karl Friedrich Schinkel.

W 1939 liczyło 5931 mieszkańców. Formy nazewnicze do 1945 roku: niem. Guttstadt – inne nazwy: Guddestat, Godenstat, Gudinstat, Gutberg, Gutenstat, Guthenstadt, Guthinstadt)

Po wojnie miasto zostało odbudowane i rozbudowane. 14 maja 1960 prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński przywrócił do życia kapitułę kolegiacką w Dobrym Mieście.

Zabytki

Wspólnoty wyznaniowe

Miasta partnerskie

Lista miast partnerskich Dobrego Miasta[2]:

Współpraca krajowa

Dobre Miasto – Radzionków – Boguszów Gorce 2003

Transport

Droga krajowa nr 51 przebiegająca przez Dobre Miasto

Miasto jest znaczącym węzłem drogowym, jest też połączenie kolejowe.

W mieście krzyżują się: droga krajowa oraz trzy wojewódzkie:

Linia kolejowa:

Osoby pochodzące z Dobrego Miasta

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym – stan na 31 grudnia 2010 (strona 101.)
  2. ↑ Współpraca samorządowa. Urząd Miejski w Dobrym Mieście. [dostęp 2011-06-21].

Linki zewnętrzne