Dom Podrzutków w Warszawie
Dom Podrzutków w Warszawie - instytucja charytatywna w Warszawie założona ok. 1732 r. przez księdza Gabriela Baudouina. Jej pierwowzorem był Dom Podrzutków św. Wincentego á Paulo w Paryżu[1]. Jest to najstarszy w Polsce dom dziecka (obecnie Dom Dziecka nr 15 im. ks. G. P. Baudouina, ul. Nowogrodzka 75[2]).
Na początku dom znajdował się przy ul. Krakowskie Przedmieście w dwupiętrowej kamienicy na wprost kościoła św. Krzyża. W 1736 r. przebywało w nim 88 dzieci i do drugiej połowy XIX wieku były one przyjmowane głównie anonimowo. Dzieci spoza związków małżeńskich nie miały wówczas prawa m.in. do nazwiska i pracy. Zmienić to mógł jedynie król lub instytucja posiadająca taki przywilej nadany przez niego. Dom Podrzutków posiadał takie prawo od 1746 r.[1].
W 1757 r. został przeniesiony na plac Warecki (obecnie pl. Powstańców Warszawy) . Następnie połączono go ze Szpitalem Generalnym (powstałym w 1758 r.). Połączonym placówkom nadano wspólną nazwę - Szpital Dzieciątka Jezus.
Instytucja zajmowała się opieką nad porzuconymi niemowlętami. W bramie budynku znajdował się otwór z korytkiem. Gdy pociągnęło się sznur owe korytko wysuwało się z bramy, a następnie umieszczano w nim dziecko. Po wsunięciu go ponownie do bramy dzwonił dzwonek. Wówczas osoba pracująca w placówce odbierała dziecko[3]. Następnie niemowlęta oddawane były kobietom wiejskim, które za opłatą karmiły je. Wymogi jakie im stawiano to: łagodność w obejściu, świeży oddech i pokarm. Jednak z powodu złych warunków higienicznych, mieszkalnych i braku kobiet do karmienia śmiertelność niemowląt wynosiła tam od 50 do 100%. Dom Podrzutków sprawował również opiekę nad starszymi dziećmi.
Placówka najpierw znajdowała się pod opieką księży misjonarzy, a następnie zarząd nad nią przejęły władze świeckie (1838). W drugiej połowie XIX wieku ponownie zaczęła funkcjonować jako samodzielna instytucja, wydzielona ze Szpitala Dzieciątka Jezus. Otrzymała wówczas nazwę Dom Wychowawczy. Na przełomie XIX i XX wieku postanowiono wyburzyć budynek przy pl. Wareckim. W 1901 r. szpital i placówkę wychowawczą przeniesiono na teren byłego Folwarku Świętokrzyskiego. Została ona umieszczona pomiędzy ulicami: Koszykowa, Nowogrodzka i pl. Starynkiewicza w kompleksie budynków powstałym w latach 1897-1901[1].
Od 1918 r. zakład wychowawczy pod nazwą Dom ks. Baudouina znajdował się a rekach Zarządu Miejskiego. Przed II wojną światową został przekształcony w Dom Matki i Dziecka, gdzie razem z dziećmi trafiały do niego również bezdomne matki. Przyjmowano tam również dzieci na pobyt czasowy.
Podczas wojny do placówki trafiały dzieci zagubione i sieroty. Przez pewien czas działał w niej szpital. W sierpniu 1944 r. dom został przeniesiony do Milanówka, a następnie do Kowieńca. Po zakończeniu wojny dom powrócił do budynku przy ul Nowogrodzkiej. Od lat 50. XX wieku przebywały w nim dzieci w wieku do trzech lat. Na początku XXI wieku przebywały w nim również małoletnie matki, dzieci niepełnosprawne, chore i upośledzone. Placówka zatrudniała ok. 200 osób[1].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Michał Drelich, Dawanie nadziei, Warszawski informator Rzeczpospolitej [dostęp: 27 września 2008]
- ↑ Dom Dziecka nr 15 im. Ks. G. P. Baudouina, Baza danych organizacji pozarządowych i instytucji [dostęp: 27 września 2008]
- ↑ Wszystkie nasze dzienne sprawy, Niedziela Ogólnopolska 38/2007, s. 36 [dostęp: 27 września 2008]
Źródła
- Encyklopedia Warszawy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975, s. 123.