Edward Dziewoński, Dudek (ur. 16 grudnia 1916 w Moskwie, zm. 17 sierpnia 2002 w Warszawie) – polski aktor, reżyser, satyryk, syn aktora Janusza Dziewońskiego.

Życiorys

Przed wojną ukończył Wydział Aktorski w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej (PIST). Dyplom otrzymał po wojnie w 1945 (Łódź). Zadebiutował w łódzkim Teatrze Syrena (1945). W 1947 zagrał w drugiej wersji filmu Zakazane piosenki. Był twórcą i szefem działającego w latach 1965-1975 kabaretu Dudek. Występował również w telewizyjnym Kabarecie Starszych Panów (kreował m.in. postać Dosmucacza, operatywnego Kuszelasa, czy frywolnego sędziego Kocia), w Kabarecie Szpak i w Kabarecie Wagabunda.

W swym dorobku aktorskim zgromadził 31 ról filmowych. W filmie zagrał po raz ostatni w Strasznym śnie Dzidziusia Górkiewicza (1993). Jako aktor dramatyczny występował w Warszawie w teatrach: Narodowym, Ateneum, Współczesnym, Komedia, Ludowym oraz w Teatrze Kwadrat, którego był założycielem i dyrektorem artystycznym.

Filmografia

• 1946: Zakazane piosenki - gestapowiec przeprowadzający rewizję u Tokarskich
• 1947: Ostatni etap - Lagerarzt
• 1948: Powrót - Edward Winiarski
• 1948: Ulica Graniczna - feldfebel
• 1949: Dom na pustkowiu - Jurek, narzeczony Hanki
• 1953: Przygoda na Mariensztacie - przewodnik po Warszawie
• 1953: Sprawa do załatwienia - dyrektor w fabryce fortepianów
• 1954: Autobus odjeżdża 6.20 - Stefański, kumpel Wiktora Poradzkiego
• 1954: Opowieść atlantycka - sierżant Wehrmachtu werbujący Schmidta do Legii Cudzoziemskiej
• 1956: Nikodem Dyzma - Jan Ulanicki, wiceminister rolnictwa
• 1957: Eroica - Dzidziuś Górkiewicz
• 1959: Tysiąc talarów - Hilary Melasa, narzeczony Kasi
• 1960: Powrót - Pudel, wspólnik Andrzeja
• 1960: Zezowate szczęście - Jelonek
• 1962: Jutro premiera - aktor Edward Szafrankiewicz
• 1963: Żona dla Australijczyka - redaktor Michał Żelazkiewicz
• 1966: Wojna domowa - właściciel "Korka (odc. 14)
• 1969: Nowy - kierownik działu personalnego
• 1970: Dzięcioł - Ratajczak, kolega Stefana z pracy
• 1971: Kłopotliwy gość - kierownik wydziały kadr PZMC
• 1971: Niebieskie jak Morze Czarne
• 1973: Wielka miłość Balzaka - wydawca Balzaca (odc. 6)
• 1975: Czterdziestolatek - adwokat Beka
• 1979: Drogi pośród nocy - niemiecki zarządca
• 1982: Dolina Issy - Kazimierz Surkont, dziadek Tomaszka
• 1984: Pięć dni z życia emeryta - Adam Bzowski
• 1985: C.K. Dezerterzy - lekarz
• 1989: Paziowie - doktor Johannes Karabatius
• 1993: Czterdziestolatek. 20 lat później - starszy pan w parku (odc. 15)
• 1993: Straszny sen Dzidziusia Górkiewicza - Dzidziuś Górkiewicz

Odznaczenia

• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1997)
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Złoty Krzyż Zasługi
• Złota Oznaka Honorowa Towarzystwa Polonia (1987)
• Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1968)

Autobiografia

• Edward Dziewoński, "W życiu jak w teatrze", Wyd. Czytelnik, Warszawa 1987 (wyd. I) / 1989 (wyd. II), ISBN 83-07-02306-8.

Bibliografia

• Roman Dziewoński, "Sęk z Dudkiem", Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, ISBN 83-7255-390-4
• Roman Dziewoński, Piotr Dziewoński, Dożylnie o Dudku – Edwardzie Dziewońskim, Wyd. Świat Książki, Warszawa 2007, ISBN 9788324707492

Linki zewnętrzne

• Edward Dziewoński w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Edward Dziewoński w bazie filmweb.pl
• Edward Dziewoński w bazie filmpolski.pl
• Edward Dziewoński w bazie e-teatr.pl
• Edward Dziewoński w bazie stopklatka.pl
• Wspomnienie Wojciecha Młynarskiego o E. Dziewońskim (fragment książki Dożylnie o Dudku)