Elizabeth Taylor
Elizabeth Rosemond Taylor (ur. 27 lutego 1932 w Hampstead, zm. 23 marca 2011 w Los Angeles[1]) – hollywoodzka aktorka urodzona w Wielkiej Brytanii, wyróżniona wieloma nagrodami, w tym dwoma Oscarami: w 1961 za rolę Glorii Wondrous (BUtterfield 8) i w 1967 za rolę Marthy (Kto się boi Virginii Woolf?).
Biografia
Dzieciństwo
Elizabeth Taylor urodziła się w Hampstead. Jej rodzice byli Amerykanami zamieszkałymi w Anglii. Jej starszy brat Howard urodził się w 1929. Ojciec aktorki był handlarzem sztuki, a matka aktorką. W wieku 3 lat zaczęła brać lekcje baletowe. Rok przed wybuchem II wojny światowej rodzice wrócili do Stanów Zjednoczonych.
Kariera
Zadebiutowała w 1942 mając 10 lat w There's One Born Every Minute, a nakręcony rok później kultowy Lassie wróć (Lassie Come Home) przyniósł jej prawdziwą popularność. Pierwszą wielką rolę otrzymała w melodramacie Miejsce pod słońcem (A Place in the Sun). Szczytowy okres jej kariery przypadł na koniec lat 50., kiedy to w za udział w trzech kolejnych filmach otrzymała nominacje do Oscara, a w 1960 za BUtterfield 8 statuetkę. Jej najwybitniejsze kreacje to bohaterki filmów Kto się boi Virginii Woolf? (Who's Afraid of Virginia Woolf?) i Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew) (obydwa z 1966)[2]. Jej najsłynniejszą rolą była tytułowa Kleopatra z filmu Josepha L. Mankiewicza z 1963 roku.
Ostatnie lata
W listopadzie 2004 Taylor przyznała, że miała niewydolność sercapotrzebne źródło. Przeżyła operacje guza mózgu[3] i raka skórypotrzebne źródło, a także zmagała się z zapaleniem płucpotrzebne źródło. Pod koniec życia była samotniczkąpotrzebne źródło. W 2005 opowiedziała się po stronie Michaela Jacksona w jego procesie w Kalifornii pod zarzutem seksualnego wykorzystania dziecka. Piosenkarz został uniewinniony.
Życie prywatne
Aktorka była mężatką ośmiokrotnie, raz owdowiała (jej mąż Michael Todd zginął w katastrofie lotniczej), zaś pozostałe małżeństwa zakończyły się rozwodem.
- 1950-51 – Conrad Hilton Jr.
- 1952-57 – Michael Wilding (dwoje dzieci: Michael i Christopher)
- 1957-58 – Michael Todd (córka Liza)
- 1959-64 – Eddie Fisher
- 1964-74 – Richard Burton (adoptowana córka)
- 1975-76 – Richard Burton (adoptowana córka)
- 1976-82 – John Warner
- 1991-96 – Larry Fortensky
W kwietniu 1959 przeszła konwersję na judaizm i przyjęła imiona Elisheba Rachel[4].
Śmierć
Taylor miała problemy zdrowotne przez wiele lat. W 2004 oficjalnie ogłosiła, że cierpi na przewlekłą niewydolność serca, a w 2009 przeszła operację zastawki serca. W lutym 2011 trafiła na leczenie do szpitala w Los Angeles z objawami niewydolności serca. Aktorka zmarła w otoczeniu rodziny w szpitalu w Los Angeles w wieku 79 lat[5]. Została pochowana 25 marca 2011 w obrządku żydowskim na cmentarzu Forest Lawn w Glendale. Uroczystości pogrzebowe prowadził rabin Jerry Cutler.
Filmografia
- Filmy fabularne
- 2001: Wieczny blask gwiazd (These Old Broads) jako Beryl Mason
- 1994: Flintstonowie (The Flintstones) jako Pearl Slaghoople
- 1989: Słodki ptak młodości (Sweet Bird of Youth) jako Alexandra Del Lago
- 1988: Młody Toscanini (Il Giovane Toscanini) jako Nadina Bulichoff
- 1987: Poker Alice jako Alice Moffit
- 1986: There Must Be a Pony jako Marguerite Sydney
- 1985: Malice in Wonderland jako Louella Parsons
- 1983: Między przyjaciółmi (Between Friends) jako Deborah Shapiro
- 1980: Pęknięte lustro (The Mirror Crack'd) jako Marina Rudd
- 1979: Zimowe zabójstwa (The Winter Kills) jako Lola Comante (niewymieniona w czołówce)
- 1978: Return Engagement jako Dr Emily Loomis
- 1977: A Little Night Music jako Desiree Armfeldt
- 1976
- Błękitny ptak (The Blue Bird) jako Królowa Światła/Matka/Wiedźma
- Zwycięstwo nad Entebbe (Victory at Entebbe) jako Edra Vilnofsky
- 1974: Identikit jako Lise
- 1973
- Środa popielcowa (Ash Wednesday) jako Barbara Sawyer
- Nocne widma (Night Watch) jako Ellen Wheeler
- Jego rozwód, jej rozwód (Divorce His – Divorce Hers) jako Jane Reynolds
- 1972
- Pod mlecznym lasem (Under Milk Wood) jako Rosie Probert
- Hammersmith Is Out jako Jimmie Jean Jackson
- X, y i zet (Zee and Co.) jako Zee Blakeley
- 1970: Jedyna gra w mieście (The Only Game in Town) jako Fran Walker
- 1969: Anna tysiąca dni (Anne of the Thousand Days) jako Kurtyzana (niewymieniony w czołówce)
- 1968
- Tajna ceremonia (Secret Ceremony) jako Leonora
- Boom jako Flora 'Sissy' Goforth
- 1967
- Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew) jako Katharina
- Doktor Faust (Doctor Faustus) jako Helena Trojańska
- Haiti – wyspa przeklęta (The Comedians) jako Martha Pineda
- W zwierciadle złotego oka (Reflections in a Golden Eye) jako Leonora Penderton
- 1966
- Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew) jako Katarzyna
- Kto się boi Virginii Woolf? (Who's Afraid of Virginia Woolf?) jako Martha
- 1965: Brodziec (The Sandpiper) jako Laura Reynolds
- 1963
- Z życia VIP'ów (The V.I.P.s) jako Frances Andros
- Kleopatra (Cleopatra) jako Kleopatra
- 1960
- BUtterfield 8 jako Gloria Wondrous
- Scent of Mystery jako Prawdziwa Sally Kennedy (niewymieniona w czołówce)
- 1959: Nagle, zeszłego lata (Suddenly, Last Summer) jako Catherine Holly
- 1958: Kotka na gorącym blaszanym dachu (Cat on a Hot Tin Roof) jako Maggie Pollitt
- 1957: W poszukiwaniu deszczowego drzewa (Raintree County) jako Susanna Drake
- 1956: Olbrzym (Giant) jako Leslie Lynnton Benedict
- 1954
- Ścieżka słoni (Elephant Walk) jako Ruth Wiley
- Rapsodia (Rhapsody) jako Louise Durant
- Kiedy ostatni raz widziałem Paryż (The Last Time I Saw Paris) jako Helen Ellswirth / Wills
- Piękny Brummel (Beau Brummell) jako Lady Patricia
- 1953: The Girl Who Had Everything jako Jean Latimer
- 1952
- Ivanhoe jako Rebecca
- Love is Better Than Ever jako Anastacia Macaboy
- 1951
- Kłopotliwy wnuczek (Father's Little Dividend) jako Kay Dunstan
- Quo vadis jako Chrześcijanka uwięziona na arenie (niewymieniona w czołówce)potrzebne źródło
- Miejsce pod słońcem (A Place in the Sun) jako Angela Vickers
- 1950
- Ojciec panny młodej (Father of the Bride) jako Kay Banks
- The Big Hangover jako Mary Belney
- 1949
- Małe kobietki (Little Women) jako Amy March
- Konspirator (Conspirator) jako Melinda Greyton
- 1948
- Randka z Judy (A Date with Judy) jako Carol Pringle
- Julia Misbehaves jako Susan Packett
- 1947
- Cynthia jako Cynthia Bishop
- Życie z ojcem (Life with Father) jako Mary
- 1946: Odwaga Lassie (Courage of Lassie) jako Kathie Merrick
- 1944
- Wielka nagroda (National Velvet) jako Velvet Brown
- The White Cliffs of Dover jako Betsy Kenney (lat 10)
- Dziwne losy Jane Eyre (Jane Eyre) jako Helen Burns (niewymieniona w czołówce)
- 1943: Lassie wróć (Lassie Come Home) jako Priscilla
- 1942: There's One Born Every Minute jako Gloria Twine
- Seriale telewizyjne
- 2003: God, the Devil and Bob jako Sarah (głos)
- 1996: Pomoc domowa (The Nanny) jako Gwiazda
- 1992
- Simpsonowie The Simpsons jako Maggie Simpson (głos)
- Kapitan Planeta (Captain Planet and the Planeteers) jako Matka Todda (głos)
- 1985: Północ-Południe (North and South) jako Madam Conti
- 1984: Hotel jako Katherine Cole
- 1983: All My Children jako Członkini załogi w pałacu
- 1981: General Hospital jako Helena Cassadine
- Produkcja
- 1967
- Poskromienie złośnicy (The Taming of the Shrew, producent)
- Oz: The Tin Woodman's Dream (producent wykonawczy)
Przypisy
- ↑ Barbara Hollender: Życie jak barwny film. www.rp.pl, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].
- ↑ Jan Słodowski, Andrzej Roman: Gwiazdy światowego kina. Leksykon. Warszawa: Editions Spotkania, 1992, s. 200. ISBN 83-85195-83-1.
- ↑ A&E Television Networks: Elizabeth Taylor Biography (ang.). [dostęp 2011-03-25].
- ↑ Jessica Ravitz: Exploring Elizabeth Taylor's Jewish conversion (ang.). religion.blogs.cnn.com, 2011-03-24. [dostęp 2011-03-25].
- ↑ Sheila Marikar: Hollywood Icon Elizabeth Taylor Dies at 79 (ang.). abcnews.go.com, 2011-03-23. [dostęp 2011-03-23].
Linki zewnętrzne
- Elizabeth Taylor w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Elizabeth Taylor w bazie filmweb.pl
- Elizabeth Taylor w bazie stopklatka.pl
- Elizabeth Taylor w NNDB (ang.)
- Elizabeth Taylor w bazie filmweb.pl