Familiada – polski teleturniej, emitowany w TVP2 od 17 września 1994 roku w weekendy i święta o godz. 14.00, prowadzony przez Karola Strasburgera. Producentem teleturnieju jest Ryszard Krajewski. Program jest oparty na amerykańskim formacie Family Feud.

Zasady programu

W programie uczestniczą przedstawiciele dwóch drużyn, z których każda liczy 5 osób. Zespoły stanowią członkowie rodziny, od 2007 roku mogą to być również grupy znajomych lub osób o wspólnych zainteresowaniach. Każda z drużyn ma wyznaczonego kapitana – głowę drużyny (w przypadku rodzin – głowę rodziny). Gra polega na odgadywaniu odpowiedzi ankietowanych ludzi. Teleturniej dzieli się na etap pierwszy (dzielący się na dowolną ilość rund) i finał. Drużyna, która dostanie się do finału, bierze udział w następnym programie. Każdy zespół może uczestniczyć maksymalnie w 3 odcinkach z kolei. Każda drużyna ma swój kolor - niebieski, bądź czerwony.

Etap pierwszy

• Głowy rodzin podchodzą do pulpitu, prowadzący czyta pytanie, następnie po jego wysłuchaniu gracze, którzy sądzą, że znają odpowiedź, naciskają, jak najszybciej, przycisk. Jako pierwszy odpowiada gracz, który zgłosił się wcześniej. Do gry w danej rundzie wchodzi rodzina, której przedstawiciel poda wyżej punktowaną odpowiedź. Jeżeli żaden z zawodników nie odpowie na zadane pytanie, prowadzący pyta naprzemiennie uczestników drużyn. Jako pierwszą pyta drużynę, do której należy uczestnik, który zgłosił się pierwszy.
• Prowadzący kolejno pyta członków rodziny, często także rozmawiając z nimi na temat ich życia osobistego. Za dobrą odpowiedź na pytanie otrzymują tyle punktów, ile osób ankietowanych odpowiedziało wcześniej na to pytanie w ten sam sposób. Członkowie rodziny odpowiadają indywidualnie i nie mogą sobie nawzajem podpowiadać. Każda drużyna posiada trzy szanse - rodzina ma prawo dwukrotnie podać złą (niepunktowaną) odpowiedź, a po trzeciej złej odpowiedzi pytanie przechodzi na drużynę przeciwną, według zasad podanych poniżej.
• Jeśli rodzina wypowie wszystkie punktowane odpowiedzi, wygrywa daną rundę i otrzymuje całość punktów z tablicy wyników.
• Gdy rodzina poda dwa razy złą odpowiedź, drużyna przeciwna ma prawo się wspólnie naradzić.
• Jeśli rodzina po raz trzeci poda złą odpowiedź, do gry wchodzą przeciwnicy. Jeśli w jednej odpowiedzi (wybieranej przez głowę rodziny po naradzie) uda im się podać punktowaną odpowiedź, to oni wygrywają daną rundę, przejmując wszystkie punkty zdobyte w niej przez przeciwników oraz dostają punkty za swoją odpowiedź. Jeśli odpowiedź jest błędna, to rundę wygrywają ich przeciwnicy.
• Po wygraniu rundy o kolejność w następnej starają się kolejni członkowie rodzin. Trzy pierwsze rundy punktowane są normalnie, w następnych liczbę punktów mnoży się najpierw przez 2, następnie przez 3 - wysokość czynników symbolizują rzepy.
• Do rundy finałowej dostaje się ta rodzina, która jako pierwsza zdobędzie 300 punktów.

Finał

• W finale uczestniczą 2 osoby z wygranej grupy, wyznaczone przez głowę drużyny.
• Pierwsza osoba odpowiada na pytania podczas gdy druga słucha muzyki, aby nie słyszeć pytań ani odpowiedzi. Zawodnik ma 15 sekund, aby odpowiedzieć na 5 pytań, czytanych szybko przez prowadzącego. Przy kłopotach z pytaniem zadanym przez prowadzącego zarówno pierwszy jak i drugi finalista mówi "dalej".
• Po udzieleniu odpowiedzi, wszyscy oprócz drugiego finalisty dowiadują się, jak punktowane były te odpowiedzi.
• Następnie wchodzi do gry drugi finalista, który nie widzi odpowiedzi, podanych przez poprzednika. Słyszy te same pytania i na odpowiedzi ma 20 sekund. Zwiększona ilość czasu wynika z tego, że jeśli poda taką samą odpowiedź jak poprzednik, wtedy usłyszy sygnał i musi wskazać inną.
• Jeśli drużyna łącznie zdobędzie przynajmniej 200 punktów, wygrywa finał.

Nagrody

• Przegrana drużyna otrzymuje kwotę pieniężną równą liczbie zdobytych punktów pomnożonej przez 3 (do 1997 roku mnożnikiem było 2,5), symboliczne nagrody od sponsora, np. kuferki ze słodyczami oraz zdjęcie pamiątkowe.
• Nagroda za wygranie części pierwszej, gdy drużyna nie wygrywa finału to kwota pieniężna równa sumie punktów zdobytych w części pierwszej i w finale pomnożonej przez 3.
• Nagroda za wygranie finału wynosi 15 000 zł (do 1997 roku – 10 000 zł) oraz kwota równa liczbie punktów zdobytych w części pierwszej pomnożonej przez 3.

Oprawa teleturnieju

Motyw teleturnieju

Symbolem "Familiady" jest rzepka z wiersza Juliana Tuwima o tym samym tytule. Motyw wyciągania jej przez rodzinę został wykorzystany w rozpoczęciu do przedstawienia rywalizacji drużyn w turnieju - w przeciwieństwie do wiersza, w czołówce teleturnieju rzepę ciągną dwie rodziny, nie jedna. Ta, ponadto, nie zostaje wyciągnięta, a rozpruta, po czym wylatują z niej pieniądze. Przed rundami, ilość rzep na ekranie, symbolizuje czynnik, przez jaki jest mnożona suma punktów w każdej rundzie.

Scenografia

Oprawa graficzna

Aktualna czołówka programu jest emitowana od 17 marca 2012 roku, dawniej była również emitowana w latach 1994 - 2007. Wykonana została przez Studio Miniatur Filmowych w Warszawie, techniką kreskówkową. Nawiązuje ona do wiersza autorstwa Juliana Tuwima pt. Rzepka. Do rzepki podbiega dziadek i próbuje ją wyciągnąć, a gdy nie daje rady, przybiega do niego babcia i po kolei 3 kolejne postaci. Następnie pokazana jest sama nać ciągnięta raz na prawo, raz na lewo, przez dwie rodziny. Kadr rozszerza się, ukazując na środku ekranu rzepkę, ciągniętą w przeciwne strony przez dwie rodziny. Rzepka przepoławia się i wylatują pieniądze, a wraz z nimi złoty napis "Familiada". Po animacji pojawia się studio. Muzyka zaczyna grać od nowa, na tablicy również pojawia się tytułowy napis. Czołówka ta przechodziła lekki lifting graficzny dwukrotnie, w 2005 i 2012 roku, po przywróceniu jej do emisji.

W latach 2007 - 2012 emitowana była podobna czołówka, wykonana jednak w animacji komputerowej. Po 5 latach emisji została wycofana i powrócono do dawnej, kreskówkowej wersji.

Muzyka

Oprawa muzyczna programu od początku jego nadawania jest taka niezmienna. Utwór wykorzystany w czołówce nosi nazwę "Main Street U.S.A." i jest autorstwa Johna Hobbsa. Utwór z tyłówki pt. "Lordy, Lordy!" został skomponowany przez Ala Cappsa. Oba utwory pochodzą z biblioteki muzycznej Killer Tracks.

Konkurs dla telewidzów

W 2006 roku wprowadzony został w "Familiadzie" konkurs SMS-owy, którego zasady wiele razy były zmieniane. Na samym początku prowadzący podawał pytanie i 3 odpowiedzi (wszystkie były poprawne), a zadanie polegało na odgadnięciu, która odpowiedź jest najwyżej punktowana. Do wygrania było 5000 złotych.

W styczniu 2008 roku zasady zostały zmienione: na ekranie ukazywało się pytanie i odpowiedzi (tak jak w poprzedniej wersji), ale nie było odczytywane przez prowadzącego, ponieważ było to pytanie, które otrzymają finaliści. Po wysłaniu jednego SMS-a z odpowiedzią, telewidz dostawał drugie pytanie, a po nim trzecie (obydwa z finału). Osoba, która zdobyła największą liczbę punktów za wszystkie trzy pytania (podczas finału można było sprawdzić punkty), wygrywała nagrodę: 5000 zł. Osoba, która brała udział w konkursie we wszystkich odcinkach "Familiady" w miesiącu i zdobyła najwięcej punktów, wygrywała 10 000 zł.

Od października 2008 roku zmienione zostały tylko wysokości wygranych. W każdym odcinku można wygrać 3000 złotych (po 1000 zł za pytanie), natomiast nagroda miesiąca wynosi 6000 złotych. Informacja o wygranej dostarczana jest 15 minut po programie.

Od lipca 2009 zasady konkursu wróciły do tych z 2006 roku, z taką różnicą, że nagroda wynosiła 1000 zł. Obecnie w konkursie SMS-owym (od 5 marca 2011 r.) można wygrać 1000 zł, a na koniec miesiąca 40000 zł.

Wydania specjalne

Odcinki świąteczne

W ciągu roku z okazji różnych świąt pojawiają się wydania specjalne "Familiady". Udział biorą specjalnie zaproszone przez organizatorów osoby. Zmienione są wtedy zasady programu:

• Wygrana drużyna honorowo zaprasza do finału osobę z drużyny przeciwnej.
• Wygrana przekazywana jest na cel charytatywny.

Odcinki jubileuszowe

27 września 2009 roku wyemitowano specjalny odcinek z okazji 15. urodzin teleturnieju. Wzięły w nim udział drugie pokolenia rodzin, które wystąpiły w tym teleturnieju jako pierwsze. Na początku programu pokazano krótki fragment 1. odcinka "Familiady" (z 17 września 1994 r.), zawierający czołówkę i przedstawienie rodzin. W studio podczas przedstawiania rodzin obok 5 członków drugiego pokolenia stały jeszcze po dwie osoby z pierwszego pokolenia. Podczas gry tylko pierwsze pytanie było całkiem nowe. Kolejne pochodziły (wraz z tymi samymi odpowiedziami i liczba punktów) z odcinków wyemitowanych w Boże Narodzenia 2002, 2007 i 2008. Do finału przeszli zawodnicy z obu drużyn, a uroczystość zakończył tort i odśpiewanie piosenki "Sto lat".

Z okazji jubileuszowego odcinka zmodyfikowano scenografię w studio: w centralnym punkcie pojawiła się podłoga diodowa, na której widniał napis "15-lecie Familiady" oraz wyświetlane były wizualizacje w barwach: białej, czerwonej i niebieskiej.

Turniej Mistrzów

3 października 2009 r. rozpoczął się w Familiadzie Turniej Mistrzów, w którym walczą najlepsze rodziny i drużyny, które występowały w Familiadzie po 2005 roku. W eliminacjach (3–25 października 2009 r.) walczyło 16 rodzin, z czego najlepsza ósemka grała dalej w ćwierćfinałach (31 października - 8 listopada 2009 r.). 4 zwycięskie drużyny wystąpiły w półfinałach (11 i 14 listopada 2009 r.), a dwie najlepsze drużyny weszły do Finału 15 listopada 2009 roku. Turniej Mistrzów odbywa się metodą pucharową, czyli drużyna, która wejdzie do finału nadal gra w turnieju, nawet jeśli w finale nie wygra głównej nagrody. Mistrzami Familiady 2009 została drużyna Elektroników. Oprócz głównej nagrody wygrali oni w Finale pięć 32-calowych telewizorów LCD oraz nagrodzeni zostali złotymi medalami. Drugie miejsce zajęła rodzina państwa Fronczyków, a trzecie drużyna Służby Zdrowia. Obydwie te drużyny wygrały dodatkowo sprzęt RTV i AGD oraz dostały srebrne i brązowe medale.

Zobacz też

• TVP2
• Teleturniej
• Programy emitowane w TVP2

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona internetowa programu

Przypisy