Fauna Polski
Fauna Polski – gatunki zwierząt (Animalia) występujące w stanie dzikim na terenie Polski, gatunki rodzime występujące w granicach swojego naturalnego obszaru występowania oraz gatunki obce występujące w środowisku naturalnym. Według danych Muzeum i Instytutu Zoologii Polskiej Akademii Nauk na obszarze Polski stwierdzono występowanie około 36 000 gatunków zwierząt[1].
Symbolem oznaczono gatunki objęte na terenie Polski ochroną gatunkową (ścisłą lub częściową)[2].
Brzuchorzęski (Gastrotricha)
W polskich wodach śródlądowych stwierdzono 94 gatunki brzuchorzęsków (Gastrotricha) z trzech rodzin[3]:
- Chaetonotidae (84 gatunki)
- Dasydytidae (8 gatunków)
- Neogosseidae
Gąbki (Porifera)
W Polsce występuje 7 gatunków gąbek z rodziny nadecznikowatych (Spongillidae), spotykanych w wodach słodkich i słonawych[4]:
- nadecznica drżąca (Trochospongilla horrida)
- nadecznik łamliwy (Spongilla fragilis syn. Eunapius fragilis)
- nadecznik stawowy (Spongilla lacustris syn. Euspongilla lacustris)
- nawodnik Müllera (Ephydatia mülleri syn. Meyenia mülleri)
- nawodnik rzeczny (Ephydatia fluviatilis)
- strzępoczka rozesłana (Heteromeyenia baileyi)
- strzępoczka zielonawa (Heteromeyenia stepanowii)
Kielichowate (Entoprocta)
Mięczaki (Mollusca)
Liczba gatunków mięczaków występujących w Polsce wynosi 282[3].
Mszywioły (Bryozoa)
W polskich wodach słonych i słonawych stwierdzono występowanie 12 gatunków mszywiołów[3].
- Cristatella mucedo
- Fredericella sultana
- Hyalinella punctata
- Lophopus crystallinus
- Paludicella articulata
- Pectinatella magnifica
- Plumatella casmina
- Plumatella emarginata
- Plumatella fruticosa
- Plumatella fungosa
- Plumatella repens
- Victorella pavida
Nitnikowce (Nematomorpha)
Występowanie 11 gatunków nitnikowców stwierdzono na obszarze Polski do 2008 roku[3]:
Parzydełkowce (Cnidaria)
Gatunki parzydełkowców zaliczonych do fauny Polski[3]:
- Hydra attenuata (=Hydra vulgaris) – stułbia pospolita
- Hydra circumcincta
- Hydra oligactis (=Pelmatohydra oligactis) – stułbia szara
- Hydra oxycnida
- Hydra viridissima (=Chlorohydra viridissima) – stułbia zielona
- Cordylophora caspia
- Craspedacusta sowerbii (=C. sowerbyi) – hederyka Rydera
Kaźmierski i Błaszak (2009)[5] wymieniają jeszcze Hydra stellata.
Pierścienice (Annelida)
W Polsce występuje ponad 300 gatunków pierścienic (Annelida)[6], m.in.:
Aphanoneura
Pijawczaki
Pijawki
- Glossiphoniidae
- Alboglossiphonia heteroclita – odlepka mała
- Alboglossiphonia hyalina
- Alboglossiphonia papillosa
- Batracobdelloides moogi
- Glossiphonia complanata – odlepka ślimacza
- Glossiphonia concolor
- Glossiphonia nebulosa
- Glossiphonia paludosa
- Glossiphonia verrucata
- Helobdella stagnalis
- Hemiclepsis marginata
- Placobdella costata
- Theromyzon maculosum
- Theromyzon tessulatum – pijawka kacza
- Piscicolidae
- Calliobdella mammillata
- Caspiobdella fadejewi
- Caspiobdella volgensis
- Cystobranchus fasciatus
- Cystobranchus respirans
- Italobdella epshteini
- Pawlowskiella stenosa
- Piscicola annae
- Piscicola borowieci
- Piscicola elishebae
- Piscicola geometra – pijawka rybia
- Piscicola jarai
- Piscicola kusznierzi
- Piscicola margaritae
- Piscicola niewiadomskae
- Piscicola pojmanskae
- Piscicola pomorskii
- Piscicola wiktori
- Piscicola witkowskii
Skąposzczety
- Enchytraeidae – wazonkowcowate – 94 gatunki[6], m.in.:
(...)
(...)
(...)
Wieloszczety
- Hrabeiella periglandulata
- Troglochaetus beranecki - prapierścienica jaskiniowa
Stawonogi (Arthropoda)
Skorupiaki (Crustacea)
Do 2008 roku zarejestrowano w Polsce występowanie około 500 gatunków[3] (według innych źródeł do początku XXI w. stwierdzono 792 gatunki, z czego 17 obcych[7]) skorupiaków, w tym:
- małżoraczki (Ostracoda)
(wymaga uzupełnienia)
- skrzelonogi (Branchiopoda)
(wymaga uzupełnienia)
- pancerzowce (Malacostraca)
- obunogi (Amphipoda)
- zmieraczkowate (Talitridae)
- zmieraczek plażowy (Talitrus saltator)
- zmieraczkowate (Talitridae)
- dziesięcionogi (Decapoda)
- rakowate (Astacidae)
- rak szlachetny (Astacus astacus)
- rak błotny (Pontastacus leptodactylus)
- rak pręgowaty (Orconectes limosus)
- rak sygnałowy (Pacifastacus leniusculus)
- rakowate (Astacidae)
- obunogi (Amphipoda)
(wymaga uzupełnienia)
(wymaga uzupełnienia)
Skrytoszczękie (Entognatha)
Skrytoszczękie (Entognatha) są reprezentowane w Polsce przez 547 gatunków[8].
Owady (Insecta)
Liczbę gatunków owadów występujących w Polsce na podstawie opublikowanych danych można szacować na około 28–30 tysięcy.
Pajęczaki (Arachnida)
W Polsce odnotowano dotąd nieco ponad 800 gatunków pająków[9], z czego 11–20 to gatunki obce dla Europy[10].
- pająki (Araneae)
- gryzielowate (Atypidae)
- gryziel zachodni (Atypus affinis)
- gryziel stepowy (Atypus muralis)
- gryziel tapetnik (Atypus piceus)
- rozsnuwaczowate (Scytodidae)
- rozsnuwacz plujący (Scytodes thoracica)
- nasosznikowate (Pholcidae)
- nasosznik trzęś (Pholcus phalangioides)
- nasosznik drobny (Pholcus opilionoides)
- czyhakowate (Segestriidae)
- czyhak sześciooki (Segestria senoculata)
- komórczakowate (Dysderidae)
- (Harpactea rubicunda)
- Oonopidae
- Oonops spp.
- naśladownikowate (Mimetidae)
- guzoń pajęczarz (Ero furcata)
- (Ero cambridgei)
- poskoczowate (Eresidae)
- poskocz krasny (Eresus cinnaberinus)
- koliściakowate (Uloboridae)
- prząstnik (Hyptiotes paradoxus)
- tkańcowate (Nesticidae)
- tkaniec (Nesticus cellulanus)
- omatnikowate (Theridiidae)
- zyzuś tłuścioch (Steatoda bipunctata)
- zawijak żółtawy (Enoplognatha ovata)
- (Parasteatoda tepidariorum )
- (Steatoda triangulosa)
- omatnik kulisty (Theridion impressum)
- omatnik łąkowy (Theridion sisyphium)
- omatnik jasny (Paidiscura pallens)
- klejnotnikowate (Theridiosomatidae)
- klejnotnik (Theridiosoma gemmosum)
- osnuwikowate (Linyphiidae)
- nasnuwnik (Drapetisca socialis)
- osnuwik pospolity (Linyphia triangularis)
- osnuwik zaroślowy (Linyphia hortensis)
- snówek okazały (Neriene montana)
- plądrak czarny (Erigone atra)
- plądrownik osobliwy (Walckenaeria acuminata)
- kobiernik (Tapinopa longidens)
- Bathyphantes eumenis
- Mughiphantes pulcher
- gryzielowate (Atypidae)
-
- kwadratnikowate (Tetragnathidae)
- sieciarz jaskiniowy (Meta menardi)
- czaik jesienny (Metellina segmentata)
- kwadratnik długonogi (Tetragnatha montana)
- Kwadratnik trzcinowy (Tetragnatha extensa)
- krzyżakowate (Araneidae)
- krzyżaczek ugorowy (Agalenatea redii)
- krzyżak rogaty (Araneus angulatus)
- krzyżak łąkowy (Araneus quadratus)
- krzyżak ogrodowy (Araneus diadematus)
- krzyżak dwubarwny (Araneus marmoreus)
- krzyżak pomarańczowy (Araneus alsine)
- krzyżak zielony (Araniella cucurbitina)
- krzyżak nadwodny (Lariniodes cornutus)
- krzyżak mostowy (Larinioides ixobolus)
- mangora (Mangora acalypha)
- liścianek sektornik (Zygiella x-notata)
- rośliniowiec (Singa hamata)
- Araniella displicata
- Araniella opisthographa
- kołosz stożkowaty (Cyclosa conica)
- kołosz wielobarwny (Aculepeira ceropegia)
- kołosz szczelinowy (Nuctenea umbratica)
- tygrzyk paskowany (Argiope bruennichi)
- pogońcowate (Lycosidae)
- krzeczek naziemnik (Trochosa terricola)
- krzeczek polny (Trochosa ruricola)
- wałęsak zwyczajny (Pardosa amentata)
- wałęsak leśny (Pardosa lugubris)
- wałęsak łąkowy (Pardosa palustris)
- wilkosz sucholub (Alopecosa schmidti)
- wilkosz grubonogi (Alopecosa cuneata)
- wymyk szarawy (Arctosa cinerea)
- korsarz piratnik (Pirata piraticus)
- aulonia sieciarka (Aulonia albimana)
- darownikowate (Pisauridae)
- bagnik przybrzeżny (Dolomedes fimbriatus)
- bagnik nadwodny (Dolomedes plantarius)
- darownik przedziwny (Pisaura mirabilis)
- śpiesznikowate (Oxyopidae)
- śpiesznik rysień (Oxyopes ramosus)
- lejkowcowate (Agelenidae)
- lejkowiec labiryntowy (Agelena labyrinthica)
- kątnik rdzawy (Malthonica ferruginea)
- kątnik większy (Tegenaria atrica)
- kątnik domowy (Tegenaria domestica)
- kątnik ścienny (Tegenaria parietina)
- kątnik wiejski (Tegenaria agrestis)
- kątnik polny (Tegenaria campestris)
- kątnik leśny (Tegenaria silvestris)
- kątnik olbrzymi (Tegenaria gigantea)
- Tegenaria picta
- topikowate (Argyronetidae = Cybaeidae)
- topik (Argyroneta aquatica)
- ciemieńcowate (Dictynidae)
- Dictyna arundinacea
- liściak (Nigma walckenaeri)
- sidliszowate (Amaurobiidae)
- sidlisz piwniczny (Amaurobius ferox)
- sidlisz jaskiniowy (Amaurobius fenestralis)
- norosz ziemny (Coelotes terrestris)
- podkamieniakowate (Titanoecidae)
- podkamieniak czteroplamkowy (Titanoeca quadriguttata)
- zbrojnikowate (Miturgidae)
- kolczak zbrojny (Cheiracanthium punctorium)
- kolczak trawny (Cheiracanthium erraticum)
- motaczowate (Anyphaenidae)
- motacz nadrzewny (Anyphaena accentuata)
- obniżowate (Liocranidae)
- knapiatek brązowy (Agroeca brunnea)
- aksamitnikowate (Clubionidae)
- aksamitnik podkorowy (Clubiona terrestris)
- (Clubiona stagnatilis)
- lenikowate (Zodariidae)
- lenik germański (Zodarion germanicum)
- worczakowate (Gnaphosidae)
- knap podkamiennik (Drassodes lapidosus)
- worczak zagnietek (Gnaphosa lucifuga)
- gładnik mrówkolub (Callilepis schuszteri)
- skalnik wszędobylski (Zelotes subterraneus)
- (Trachyzelotes pedestris)
- trawnikowcowate (Zoridae)
- trawnikowiec (Zora spinimana)
- spachaczowate (Sparassidae)
- spachacz zielonawy (Micrommata virescens)
- ślizgunowate (Philodromidae)
- ślizgun spłaszczony (Philodromus aureolus)
- ślizgun borowy (Philodromus margaritatus)
- śmiertek mrówczyn (Thanatus formicinus)
- ukośnikowate (Thomisidae)
- ukośnik (Thomisus onustus)
- cofnik (Diaea dorsata)
- kwietnik (Misumena vatia)
- bokochód boczeń (Xysticus lanio)
- bokochód pospolity (Xysticus ulmi)
- Heriaeus graminicola
- Tmarus piger
- skakunowate (Salticidae)
- pyrgun zwyczajny (Evarcha falcata)
- pyrgun nazielny (Evarcha arcuata)
- rozciągnik natrzcinny (Marpissa radiata)
- rozciągnik mchuś (Marpissa muscosa)
- mrówczynka (Myrmarachne formicaria)
- mróweczka myśliwy (Synageles venator)
- skakun arlekinowy (Saliticus scenicus)
- (Sitticus pubescens)
- (Sitticus rupicola)
- skoczek łąkowy (Sitticus floricola)
- drobnik wełnistowłosy (Euophrys lanigera)
- drobnik malutki (Euophrys aequipes)
- strojniś nadobny (Phiaeus chrysops)
- dryguś zmienny (Aelurillus v-insignitus)
- krzyżnik tanecznik (Pellenes tripunctatus)
- wydmowiec (Yllenus arenarius)
- kwadratnikowate (Tetragnathidae)
- zaleszczotki (Pseudoscorpionida)
-
- zaleszczotek książkowy (Chelifer cancroides)
-
- kosarze (Opiliones)
-
- kosarz pospolity (Phalangium opilio)
- kosarz ścienny (Opilio parietinus)
- skubun kleszczownik (Ischyropsalis hellwigi)
- podłaz deskowaty (Trogulus tricarinatus)
-
- roztocze (Acarina)
-
- kleszcz pospolity (Ixodes ricinus)
- lądzień czerwonatka (Trombidium holosericeum)
- pionówka (Piona sp.)
- glonówka (Hydrachna sp.)
- kurzawnik (Dermatophagoides sp.)
- szpeciel (Eriophyes sp.)
-
Wije (Myriapoda)
Do 2008 roku zarejestrowano w Polsce występowanie 147 gatunków[3] wijów (Myriapoda), m.in.:
- strzępnica zającowata (Polyxenus lagurus)
- wij drewniak (Lithobius forficatus)
- zieminek (Geophilus electricus)
- krocionóg piaskowy (Schizophyllum sabulosum)
- skulica pospolita (Glomeris hexasticha)
- węzławiec walcowaty (Strongylosoma stigmatosum)
- węzławiec ogrodowy
- Cylindrojulus boleti
- Leptophyllum nanum
- Julus terrestris
- Julus scandinavius
- Ophyiulus fallax
Strunowce (Chordata)
Gady (Reptilia)
Liczba gatunków gadów występujących w Polsce wynosi 10.
- żółwie (Testudines)
- żółwie błotne (Emydidae)
- żółw błotny (Emys orbicularis)
- żółwie błotne (Emydidae)
- łuskonośne (Squamata)
- jaszczurki właściwe (Lacertidae)
- jaszczurka zwinka (Lacerta agilis)
- jaszczurka żyworodna (Zootoca vivipara)
- jaszczurka zielona (Lacerta viridis)
- padalcowate (Anguidae)
- padalec zwyczajny (Anguis fragilis)
- połozowate (Colubridae)
- zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix)
- zaskroniec rybołów (Natrix tesselata)
- wąż Eskulapa (Elaphe longissima)
- gniewosz plamisty (Coronella austriaca)
- żmijowate (Viperidae)
- żmija zygzakowata (Vipera berus)
- jaszczurki właściwe (Lacertidae)
Płazy (Amphibia)
Liczba gatunków płazów występujących w Polsce wynosi 18.
- płazy ogoniaste (Caudata)
- salamandrowate (Salamandridae)
- salamandra plamista (Salamandra salamandra)
- traszka grzebieniasta (Triturus cristatus)
- traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris)
- traszka karpacka (Lissotriton montandoni)
- traszka górska (Mesotriton alpestris)
- salamandrowate (Salamandridae)
- płazy bezogonowe (Anura)
- kumakowate (Bombinatoridae)
- kumak nizinny (Bombina bombina)
- kumak górski (Bombina variegata)
- grzebiuszkowate (Pelobatidae)
- grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus)
- ropuchowate (Bufonidae)
- ropucha szara (Bufo bufo)
- ropucha zielona (Bufo viridis)
- ropucha paskówka (Bufo calamita)
- rzekotkowate (Hylidae)
- rzekotka drzewna (Hyla arborea)
- żabowate (Ranidae)
- żaba jeziorkowa (Rana lessonae)
- żaba wodna (Rana esculenta)
- żaba śmieszka (Rana ridibunda)
- żaba trawna (Rana temporaria)
- żaba moczarowa (Rana arvalis)
- żaba dalmatyńska (Rana dalmatina)
- kumakowate (Bombinatoridae)
Ptaki (Aves)
Liczba gatunków ptaków (Aves) stwierdzonych w Polsce i wpisanych na listę awifauny naszego kraju wynosiła 31 grudnia 2011 450 (wg podziału przyjętego przez Komisję Faunistyczną Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, która zajmuje się weryfikacją obserwacji). Są to ptaki, które według klasyfikacji AERC zostały zaliczone do kategorii A, B i C (pojaw naturalny lub wtórnie naturalny).
Ryby (Pisces)
W Polsce występuje ponad 120 gatunków zaliczanych do ryb. Są to głównie słodkowodne ryby kostnoszkieletowe (Osteichthyes). W Morzu Bałtyckim występują gatunki morskie i dwuśrodowiskowe. Niektóre pojawiają się tam sporadycznie lub sezonowo. Odrębną grupę stanowią minogi.
Ssaki (Mammalia)
Liczba gatunków ssaków stwierdzonych w stanie dzikim na terenie Polski w czasach historycznych wynosi 114, lub (uwzględniając sobola) 115.
Wrotki (Rotifera)
Wrotki (Rotifera) są w Polsce reprezentowane przez 554 gatunki[3].
Wstężnice (Nemertea)
Wstężnice (Nemertea), nazywane również wstężniakami, są reprezentowane w polskiej faunie przez 4 gatunki[3]:
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Globalna Inicjatywa Taksonomiczna: Stan poznania. Muzeum i Instytut Zoologii PAN. [dostęp 29 czerwca 2010].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237).
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 603. ISBN 978-83-88147-09-8.
- ↑ Grzegorz Tończyk (red.) Klucz do oznaczania makrobezkręgowców bentosowych na potrzeby oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych w Polsce. I. Lista operacyjna taksonów, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2006.
- ↑ Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
- ↑ 6,0 6,1 Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. ISBN 83-88147-04-8.
- ↑ Michał Grabowski, Krzysztof Jażdżewski, Alicja Konopacka: Obce skorupiaki (Crustacea)w faunie Polski. W: XIX Zjazd Hydrobiologów Polskich Warszawa 2003 : Streszczenia plakatów i referatów. Warszawa: Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, 2003, s. 52. ISSN 83-888823-33-7.
- ↑ Fauna Polski – charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007. ISBN 978-83-881470-7-4.
- ↑ Barbara Baehr, Martin Baehr: Jaki to pająk?. Warszawa: MULTICO, 2008, s. 8. ISBN 978-93-7073-635-4.
- ↑ Wolfgang Nentwig, Manuel Kobelt: Spiders (Araneae). Chapter 7.3. W: Alain Roques, Marc Kenis, David Lees, Carlos Lopez-Vaamonde, Wolfgang Rabitsch, Jean-Yves Rasplus, David Roy (red.): Alien terrestrial arthropods of Europe. BioRisk 4 (1): 131–147, 2010. ISBN 9789546425546. (ang.)
symetryczne
(Bilateria)
Telford i inni. The evolution of the Ecdysozoa. „Philos. Trans. R. Soc. Lond., B, Biol. Sci.”. 363 (1496), s. 1529–37, 2008 (ang.).