Film - przegląd chronologiczny

Skocz do: nawigacji, szukaj

Przegląd chronologiczny kina i sztuki filmowej. Przedstawiono listę odnośników do bardziej szczegółowych opisów poszczególnych lat, wraz z najbardziej znaczącym zdarzeniem lub filmem z danego roku.

Kino w wieku XIX
Kino XX wieku:
- 1900-1909 – 1910-1919 – Lata 20. – Lata 30. – Lata 40. – Lata 50. – Lata 60. – Lata 70. – Lata 80. – Lata 90.
Kino XXI wieku:
- 2000-2009

Wiek XIX

1888 – Roundhay Garden Scene – uważany za najstarszy film w dziejach.
1889
1890
1891 – Thomas Edison uzyskuje patent na kinetoskop – urządzenie do indywidualnego oglądania ruchomych obrazów nakręconych na taśmie filmowej
1892
1893
1894
- Thomas Edison nagrywa Fred Ott’s Sneeze
- bracia Auguste i Louis Lumière skonstruowali kinematograf – patent z 13 lutego
1895 – Wyjście robotników z fabryki, nakręcony przez braci Lumière uważany za pierwszy film w dziejach, pokazany w historycznym pierwszym publicznym pokazie 28 grudnia
1896
1897
1898
1899 – Cinderella

Lata 1900-1909

1900
1901
1902 – Podróż na księżyc reż. Georges Méliès, pierwsze prawdziwe widowisko filmowe
1903 – Napad na ekspres, reż. Edwin Porter, pierwszy western i pierwszy rewolwer wycelowany w publiczność
1904 – Napad na ekspres, remake w reż. Siegmund Lubin
1905 –
1906
- Ben-Hur, reż. Sidney Olcott.
- Humorous Phases of Funny Faces, reż. James Stuart Blackton, jeden z pierwszych filmów animowanych
1907 –
1908
- Thomas Edison utworzył Motion Picture Patents Company
- Zabójstwo księcia Gwizjusza, reż. André Calmettes, manifestacja Film d'Art, przenosząca do kina konwencje teatralne
1909 –

Lata 1910-1919

1910
- pierwszy film o Frankenstein wyprodukowany przez Edison Studios
- Polak Władysław Starewicz kręci w Kownie pierwszy w świecie lalkowy film animowany Piękna Lukanida (premiera w 1912 r)
1911 – Nestor Films otworzyło pierwsze studio filmowe w Hollywood
1912 – Od żłobka do krzyża (reż. Sidney Olcott)
1913
- pierwsze filmy z udziałem Charliego Chaplina
- pierwsza, włoska ekranizacja powieści Quo vadis Henryka Sienkiewicza (reż. Enrico Guazzoni)
- pierwszy głośny film niemiecki Student z Pragi, zapowiedź ekspresjonizmu w filmie (reż. Stellan Rye, zdjęcia Guido Seeber, wyst. Paul Wegener)
1914
- Zabawny romans Charliego i Loloty Macka Sennetta, z Marie Dressler, Charliem Chaplinem i Mabel Normand w rolach głównych
- Cabiria, pierwsze wielkie widowisko historyczne z czasów starożytnych (reż. Giovanni Pastrone)
1915
- Narodziny narodu (reż. D. W. Griffith), apologia Ku-Klux-Klanu, nowatorski montaż
- Dziewczyna z prowincji z Florence LaBadie
1916 – Nietolerancja reż. D. W. Griffith
1917 – wprowadzenie Technicoloru
1918 – My Four Years in Germany, pierwszy film Warner Bros. First National wprowadza na ekrany pierwszy film o Tarzanie, z Elmem Lincolnem w roli głównej
1919
- Douglas Fairbanks, Sr., Mary Pickford, Charlie Chaplin i D. W. Griffith zakładają wytwórnię filmową United Artists
- melodramat Złamana lilia (reż. D. W. Griffith, wielka kreacja Lilian Gish)
- dramat kostiumowy Madame Dubarry (reż. Ernst Lubitsch, początek kariery aktorskiej Poli Negri)

Lata 20. XX wieku

1920
- najznakomitsze dzieło niemieckiego ekspresjonizmu: Gabinet doktora Caligari o szaleństwie, hipnozie i tajemniczych morderstwach z niezwykłą deformującą rzeczywistość scenografią (reż. Robert Wiene, wyst. Werner Krauss)
- Buster Keaton w filmie The Saphead (wytwórnia Metro).
- Erich von Stroheim kręci w wytwórni Goldwyn, film The Devil's Passkey z Mae Busch w roli głównej
- Znak Zorro (reż. Fred Niblo), pierwszy film o przygodach Zorro ze znakomitą kreacją Douglasa Fairbanksa
1921
- Flip i Flap w pierwszym filmie razem A Lucky Dog
- melodramatyczny Brzdąc – Charlie Chaplin jako opiekuńczy rzemieślnik i Jackie Coogan jako dziecko-podrzutek
1922
- Nosferatu – symfonia grozy, pierwszy film o wampirach (reż. Friedrich Wilhelm Murnau)
- Czterech jeźdźców Apokalipsy ze sławną sceną tanga, początek kariery Rudolfa Valentino
- Dr Mabuse, pierwszy artystyczny film sensacyjny (reż. Fritz Lang)
- seria filmów Our Gang ze studia Hala Roacha
1923
- największy film Harolda Lloyda Jeszcze wyżej wyprodukowany przez Hala Roacha i wydany przez Pathe
- Rozkosze gościnności, pierwsza sławna komedia Bustera Keatona
1924
- utworzenie wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer
- monumentalna saga Nibelungi w reż. Fritza Langa
1925
- film Lona Chaneya, Upiór w operze, z sekwencjami w kolorze.
- jeden z najważniejszych filmów kina niemego z nowatorskim montażem, Pancernik Potiomkin w reż. Sergeya Eisensteina
- najważniejszy film Ericha von Stroheima, Chciwość.
- najsławniejsza komedia Chaplina Gorączka złota
1926
- pierwszy film fabularny Vitaphone, Don Juan z Johnem Barrymore, wyprodukowany przez Warner Brothers. Wydany pośmiertnie
- Syn szejka jest najbardziej kasowym filmem Rudolfa Valentino
- burleska Generał Bustera Keatona
- supergigant kostiumowy Ben-Hur
- klasyk science-fiction Metropolis w reż. Fritza Langa
- rewolucyjny dramat Matka (reż. Wsiewołod Pudowkin)
1927
- film Alana Croslanda Śpiewak jazzbandu ze śpiewającym Alem Jolsonem, pierwszy kinowy film dźwiękowy.
- pierwsza dźwiękowa kronika filmowa, Fox Movietone News
1928
- pierwszy udźwiękowiony film animowany, Dinner Time wyprodukowała wytwórnia VanBurena, następny, Steamboat Willie wyprodukował Walt Disney miesiąc później
- propagandowy Październik w reż. Sergeya Eisensteina
1929
- po raz pierwszy przyznano Nagrody Akademii Filmowej, czyli Oscary
- Flip i Flap debiutują w filmie dźwiękowym Unaccustomed as We Are z Thelmą Todd w wytwórni Hala Roacha