Fujara słowacka
Fujara słowacka[1], także fujara pasterska, fujara[2], słowacka fujara pasterska – "endemiczny" instrument słowacki, wywodzący się z kultury pasterskiej.
Jest to rodzaj fletu o znacznych rozmiarach[3], średnio od 1,5 do 2 metrów (największy znany egzemplarz mierzy 4 metry). Pochodzi z terenów zamieszkanych przez Podpolan, tj. okolic Zwolenia i Bańskiej Bystrzycy. Najbardziej znane egzemplarze produkuje się w miejscowości Detva.
Fujara pasterska wykonywana jest zazwyczaj z drewna bzu czarnego powlekanego olejem lnianym i składa się z: części zasadniczej (o szerokości do 5 cm), łącznika oraz części dodatkowej z ustnikiem (o szerokości do 3 cm). W dolnej części elementu zasadniczego znajdują się trzy otwory palcowe. Fujara pasterska nierzadko jest misternie zdobiona, zazwyczaj ornamentem roślinnym.
Gra na instrumencie wymaga przybrania postawy stojącej. Opiera się w głównej mierze na mikrotonach i przegłosach wydobywanych przy pomocy specjalnych technik gry, wśród których najbardziej charakterystyczną jest tzw. rozfuk.
W 2005 UNESCO proklamowało fujarę słowacką (oficjalny wpis w języku angielskim na podliście Slovakia: The Fujara and its Music)[4] na listę Arcydzieł Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości, a w 2008 wpisało na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturalnego Ludzkości[5][6].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Polska nazwa stosowana m.in. przez muzycznych profesjonalistów w celu odróżnienia od innych instrumentów o podobnej nazwie.
- ↑ W Polsce nazwa używana tylko w jednoznacznych kontekstach.
- ↑ Nacher A., Styczyński M., Ucho jaka. Muzyczne podróże od Katmandu do Santa Fe, Bezdroża, Kraków 2003, ISBN 83-918869-3-X.
- ↑ Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity. Proclamations 2001, 2003 and 2005 (ang.). unesco.org, 2006. [dostęp 2009-12-11]. s. 85.
- ↑ Fujara i muzyka na ten instrument (pol.). unesco.pl. [dostęp 2009-12-11].
- ↑ The Fujara and its Music (ang.). unesco.org. [dostęp 2009-12-11].
Linki zewnętrzne
- strona poświęcona fujarze słowackiej (ang. • słow.) [data dostępu 2009-12-10]
- fujara słowacka na stronie UNESCO (ang.) [data dostępu 2009-12-10]
- fujara słowacka na stronie Polskiego Komitetu ds. UNESCO (pol.) [data dostępu 2009-12-10]