Gang Olsena (duński: Olsen-banden) – seria czternastu duńskich, kryminalnych komedii filmowych, opowiadających o fikcyjnym duńskim gangu sympatycznych przestępców-nieudaczników.

Elementem serii jest również ścigający Olsena policjant Mortensen, później zastąpiony przez inspektora Jensena – konformistę pragnącego spokojnej emerytury i cierpiącego z powodu niemożności ujęcia prawdziwych, wielkich przestępców.

Pierwsze trzynaście filmów reżyserował Erik Balling, scenariusze pisali Henning Bahs i Erik Balling. Po siedemnastu latach przerwy nakręcono ostatni, czternasty film, reżyserowany przez Toma Hedegaarda i Mortena Arnfreda, w trakcie realizacji którego zmarł aktor grający rolę Kjelda. W 2001 roku powstał film opowiadający o młodzieńczych latach gangu Olsena, jednak przez wielu nie został on uznany za oficjalną część serii (przede wszystkim z powodu zmiany obsady).

Duński kultowy serial doczekał się wersji animowanej. 15 października 2010 powstał w Danii film rysunkowy o dalszych przygodach Gangu Olsena, pt. Gang Olsena poleruje podłogi

Fabuła

Większość filmów rozpoczyna się sceną opuszczania więzienia przez szefa gangu Egona Olsena, który następnie ogłasza oczekującym na niego kompanom kolejny ambitny, drobiazgowo opracowany i „genialny” plan, mający uczynić ich milionerami. Plan opiera się często na pomysłowym wykorzystaniu zwyczajnych przedmiotów oraz psychologii. Ofiary nie budzą sympatii widzów, są nimi często osoby lub korporacje, które nie uzyskały pieniędzy w sposób uczciwy.

Mimo udanego skoku, coś na ogół z różnych powodów zawodzi i członkowie gangu tracą łup, a film zwykle kończy się powrotem Olsena do zakładu penitencjarnego.

Gang

• Egon Olsen – mózg gangu, niewysoki, dystyngowany w wyglądzie, z nierozłącznym melonikiem i cygarem, słynie z genialnych planów. Specjalizuje się w otwieraniu sejfów produkcji Franza Jägera z Berlina,
• Benny Frandsen – kierowca gangu, często się śmieje, kobieciarz; posiada dziwny krzywy wihajster (w wersji programu 2 TVP „szpejo”, w innej wersji jako „pipsztyk”), dzięki któremu otwiera drzwi, wygrywa na jednorękim bandycie, wyciąga drobne z automatu z papierosami itp. Benny często używa słów Skide godt – „Klawo jak cholera” (tak w tłumaczeniu z wersji TVP z lat 80. oraz na DVD, w wersji tłumaczonej przez Polsat – „Ale ekstra”)
• Kjeld Jensen – członek gangu, grubas w okularach, nieustannie przestraszony, pod pantoflem żony (Yvonne). Nie rozstaje się ze swoją torbą lekarską, w której nosi różne dziwne przedmioty potrzebne do skoków oraz obowiązkowo stetoskop, talk i rękawiczki dla Egona, służące do otwierania sejfów.

Członkowie gangu są nieszkodliwi i nie używają przemocy, a jedynie bardzo finezyjnych planów.

Okazjonalnym pomocnikiem gangu jest „Dynamite Harry”, brat Bennego – specjalista od materiałów wybuchowych i zaawansowany alkoholik ("Zmuszacie mnie do pracy i nie dajecie wypić śniadania. To nieludzkie!"). Co ciekawe, w odcinku Gang Olsena jedzie do Jutlandii ten sam aktor grał mechanika-niemowę.

Aktorzy

• Ove Sprogøe – Egon Olsen
• Morten Grunwald – Benny Frandsen
• Poul Bundgaard – Kjeld Jensen
• Kirsten Walther – Yvonne Jensen
• Jes Holtsø – Børge Jensen
• Axel Strøbye – Kriminalassistent policji Jensen
• Ole Ernst – inspektor policji Holm
• Ove Verner Hansen – Bøffen
• Preben Kaas - „Dynamite Harry”, brat Bennego

Główne motywy

Gang Olsena jest protoplastą współczesnych seriali z gatunku procedurali - odcinki mają zbliżoną budowę i powtarzalne motywy, epizody, zwroty akcji.

• Po wyjściu z więzienia Egon jest witany serdecznie przez kolegów pod bramą (machają flagami Danii). Im, dziwnym trafem, zawsze udaje się uniknąć odsiadki, często dzięki ucieczce z miejsca włamania, gdy nadjeżdża policja.
• Nierzadko w planach uczestniczy syn Kjelda: Børge Jensen.
• Głównym wozem grupy jest stary zdezelowany Chevrolet z przełomu lat 50. i 60., najczęściej Chevrolet Bel Air z 1959^[1]. Benny często zapomina zatankować go do pełna, co pakuje gang w kłopoty.
• Częstym motywem jest kradzież walizki.
• Na Egona czai się nierzadko „Bøffen” (grubas mający zlecenie na zlikwidowanie Egona), ale w porę Benny i Kjeld ratują go z opresji.
• Olsen często używa swoich kasiarskich talentów na sejfach produkcji Franza Jägera z Berlina.
• Większość „genialnych” planów Egona psuje Yvonne i jej niepohamowany pociąg do dóbr materialnych.
• Często członkowie gangu portretowani są idący szybko nabrzeżem, jeden za drugim, w kolejności: Egon, Benny i Kjeld.
• Zazwyczaj raz w odcinku, w domu Kjelda i Yvonne wizytę składa komornik.
• Trzej bohaterowie często spotykają się w barze piwnym prowadzonym przez Hansena.

Filmy serii

W cyklu ukazały się też części bez udziału głównej trójki aktorów:

• Mały gang Olsena (Olsen-Banden Junior; 2001). Gang Olsena rozpoczyna swoją złodziejską karierę w sierocińcu, gdzie Egon, Kjeld i Benny próbują ukraść ciastka. Tutaj też poznajemy małą Yvonne, w której kocha się Kjeld.
• Gang młodego Olsena schodzi pod wodę (Olsenbanden Junior går under vann;(AKA Junior Olsen Gang goes submarine) 2003)^[3]
• Gang młodego Olsena na fali rocka (Olsenbanden Junior på rocker'n; (AKA Junior Olsen Gang rocks it) 2004)^[4]

Muzyka

• Słynny temat przewodni z całej serii filmów skomponował Bent Fabricius-Bjerre, a wykonuje go duński zespół jazzowy (istniejący do dziś) Papa Bue's Viking Jazzband.

Wersje norweska i szwedzka

Równolegle do duńskiej istnieje norweska seria filmów o perypetiach gangu Olsena (14 filmów, z czego 12 wyreżyserowanych przez Knuta Bohwima). Główną rolę gra w niej Arve Opsahl, a w rolach Benny'ego i Kjella (norweski odpowiednik Kjelda) obsadzono Sverrego Holma i Carstena Byhringa.

Najmniej znaną jest szwedzka wersja, w której główny bohater nazywa się Charles-Ingvar „Sickan” Jönsson, a gra go Gösta Ekman.

Linki zewnętrzne

• Gang Olsena w bazie stopklatka.pl

• Gang Olsena w bazie filmweb.pl

Przypisy