Georgia

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy stanu w USA. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Przydomek: Peach State
Stan brzoskwiniowy Dewiza: Wisdom, Justice, and Moderation Państwo  Stany Zjednoczone Stolica Atlanta Język urzędowy angielski Mieszkańcy Georgian Gubernator Nathan Deal (R) Największe miasto Atlanta Powierzchnia

 • ogółem
 • lądowa
 • wodna
 • % wodna

na 24. miejscu

154 077 km²
150 132 km²
3945 km²
2,6 %

Szerokość

Długość
Wzniesienie
 • najwyższe
 • średnie
 • najniższe

370 km

480 km
 
1458 m
180 m
0 m

Szerokość geograficzna 30°31'N – 35°N Długość geograficzna 81°W – 85°53'W Populacja (2000)
na 10. miejscu

8 186 453

Gęstość (2000)
na 18. miejscu

54,59 os./km²

Piramida wieku
Wejście do Unii

 • kolejność
 • data


4
2 stycznia 1788

Strefa czasowa
Czas letni UTC-5:00
UTC-4:00 ISO 3166-2 US-GA Multimedia w Wikimedia Commons Strona internetowa

Georgia (wymowa:/ˈdʒɔrdʒə/ ?/i) – stan w południowo-wschodniej części USA, największy na wschód od Missisipi. Nazwa stanu została nadana na cześć króla Jerzego II Hanowerskiego (George II of Great Britain).

Graniczy: od północy z Tennessee, od wschodu z Karoliną Południową i Oceanem Atlantyckim, od południa z Florydą, od zachodu z Alabamą. Północna część Georgii leży w Górach Błękitnych (Appalachy). Na południe od nich rozpościera się płaskowyż Piedmont, który przechodzi w pofałdowaną Nizinę Nadbrzeżną.

Pierwotnie ludność tych terenów stanowili Czerokezi i Indianie Creek.

Georgia była jedną z trzynastu kolonii, które w 1775 zbuntowały się przeciwko panowaniu brytyjskiemu co zapoczątkowało amerykańską rewolucję.

Historia

Okres przedkolonialny

W roku 1540 na teren obecnego stanu przybywa pierwsza hiszpańska ekspedycja Hernanda de Soto, który opisuje schyłkową kulturę tubylców nazywanych obecnie Mound builder, wyróżniających się budową okazałych kopców, która 20 lat później już całkowicie zanikła. Trwała kolonizacja terenów Georgii zaczęła się jednak od około 1570 roku kiedy to hiszpańscy kolonizatorzy zamieszkujący współczesną Florydę utworzyli misje na terenie przybrzeżnych wysp, oraz wodzostwa Guale i na terenach Indian Mocama żyjących na wzdłuż atlantyckiego wybrzeża obecnej Georgii. Od roku 1670 datuje się konflikt o tereny Georgii pomiędzy Hiszpanią i Anglią władającą sąsiednią Karoliną (obecnie Karolina Południowa). System hiszpańskich misji po długich walkach Hiszpanów ze sprzymierzonymi Anglikami i Indianami został całkowicie zniszczony w latach 1702-1704. Po 1704, hiszpańska kontrola ograniczała się do Pensacoli oraz St. Augustine (obecnie Floryda) a sam Półwysep Floryda aż do archipelagu Florida Keys był celem brytyjskich wypadów. Wybrzeże Georgii było okupowane przez sprzymierzonych z Brytyjczykami Indian, głównie plemię Yamasee aż do tzw. Wojny Yamasee (Yamasee War) w latach 1715–1717. Wojna wyludniła wybrzeże, otwierając miejsce do brytyjskiej kolonizacji. W 1724 zasugerowano po raz pierwszy że brytyjska kolonia zostanie nazwana Prowincja Georgia.

Kolonia Georgia

W 1732, stowarzyszeniowa grupa członków Parlamentu Brytyjskiego uzyskała zlecenie królewskie na utworzenie Powiernictwa Prowincji Georgia (Trustees of the Province of Georgia). W tym samym roku król Jerzy II przyznaje prawo do zasiedlenia kolonii Jamesowi Oglenthrope a kolonia przyjmuje nazwę od imienia króla (j.ang. George = Jerzy). Stowarzyszenie pieczołowicie wybrało 113 kandydatów na pierwszych kolonistów, którzy po odbyciu rejsu na pokładzie statku Anna 12 lutego 1733 roku wylądowali w okolicach obecnego Savannah.

Stan

Propozycje podziału

W ramach koncepcji 51. stanu w Georgii powstały dwie większe propozycje podziału:

  • Hrabstwo Dade w północno-zachodniej części stanu Georgia nie miało połączeń drogowych z resztą stanu aż do 1939. Jedyne drogi do tego regionu prowadziły z Alabamy i Tennessee. Politycy chcieli secesji hrabstwa i utworzyli Niezależny Stan Dade (Independent State of Dade). W 1939, kiedy do Georgii dołączono ziemie które później stały się Parkiem Stanowym Kanionu Cloudland, hrabstwo wreszcie uzyskało komunikację z Georgią i oficjalnie się do niej włączyło, choć do dzisiaj pozostaje w użyciu pojęcie "Stan Dade"[1].
  • W styczniu 2008 publicysta Bill Shipp napisał artykuł dotyczący utworzenia dwóch stanów w Georgii. W dużej mierze było to spowodowane silnej suszy w południowej Georgii i obawie naruszenia praw jej mieszkańców przez polityków z części północnej stanu[2].

Geografia

Granice

Wschodnią granicę stanu stanowi Ocean Atlantycki. Na północy od brzegu oceanu granica z Karoliną Południową biegnie w kierunku północno- zachodnim rzeką Savannah do ujścia rzek Tugaloo i Seneca River. Następnie kontynuuje wzdłuż biegu Tugaloo aż do jej największego dopływu rzeki Chattooga.

Następnie granica zakręca wokół Hrabstawa Rabun aż do 35° szerokości geograficznej północnej który to równoleżnik jest graniczny dla granicy z Karoliną Północną i Tennessee. Równoleżnik ten jest także granicą dla stanu Tennessee z Alabamą aż do rzeki Missisipi.

Granica zachodnia z Alabamą zaczyna się w pobliżu miasta Chattanooga w Tennessee, w najdalej na zachód wysuniętym punkcie rzeki Chattahoochee. Stąd biegnie około 250 w linii prostej do miasta West Point. Stamtąd granica biegnie meandrami rzeki Chattahoochee na południe do jej połaczenia z rzeką Flint.

W miejscu połączenia dociera do granicy z Florydą i kieruje się w linii prostej na wschód docierając do rzeki St. Marys River z której biegiem dociera do Oceanu Atlantyckiego.

Dane statystyczne

 Zobacz też: Lista hrabstw w stanie Georgia.
  • Największe hrabstwo: Fulton
  • Liczba parków stanowych: 53

Demografia

Georgia ma 8 120 163 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:

Symbole stanu

  • Dewiza: Wisdom, Justice, and Moderation (Mądrość, sprawiedliwość, i powściągliwość)
  • Przydomek: The Empire State of the South, Peach State
  • Znaczenie przydomku: Cesarski Stan Południa, Stan brzoskwiniowy
  • Symbole: róża odm. Cherokee, dąb wirginijski, przedrzeźniacz brązowy

Przemysł i bogactwa naturalne

  • przede wszystkim wydobywczy (boksyty, kaolin, kamień)
  • papierniczy,
  • tekstylny,
  • spożywczy, przetwórczy
  • turystyczny
  • uprawa kukurydzy, bawełny, tytoniu, soi i brzoskwiń
  • hodowla drobiu

Uniwersytety i wyższe uczelnie

Sławni ludzie

Ciekawostki

Przypisy

  1. ↑ Archives of Dade County, editors of Roadside Georgia. [dostęp 2011-03-21].
  2. ↑ Bill Shipp. „South Georgia should secede”, 2008-01-22. Coastal Courier (ang.). 
  3. ↑ Modern Language Association. Podane są wszystkie języki używane przez więcej niż 0,5% ogółu ludności.