Grabie (województwo opolskie)

Skocz do: nawigacji, szukaj

Grabie (dodatkowa nazwa w j. niem. Heinrichsfelde) – wieś fryderycjańska w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, 20 km w kierunku północno-wschodnim od Opola. Miejscowość zajmuje 150 hm² (ha)[1] i mieszka w niej 156 ludzi (stan na 2002 rok)[2].

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

W miejscowości znajdują się m.in.: rzymskokatolicki kościół i cmentarz.

Miejscowość jest położona na Równinie Opolskiej, na Obszarze Chronionego Krajobrazu „Lasy Stobrawsko-Turawskie”, w pobliżu Stobrawskiego Parku Krajobrazowego i Jeziora Turawskiego, między Borami Turawskimi od południowego wschodu a Dębowymi Górami od północnego zachodu. Najbliższe miasta to: Kluczbork, Olesno, Dobrodzień, Kolonowskie, Ozimek, Opole i Wołczyn.

Historia

Miejscowość została założona w 1783 r.[3], dekretem króla Fryderyka II. Wielkiego (kolonizacja fryderycjańska), a jej nazwa została nadana na cześć brata króla, Henryka Pruskiego. W 1821 r. miejscowość była oznaczana jako „królewska kolonia” (niem. „kgl. Kolonie”)[4]. W 1830 r. w miejscowości działała szkoła ewangelicka[5]. 1 kwietnia 1938 r. do miejscowości włączono Kobylno[6]. 15 marca 1947 r. miejscowości nadano nazwę Grabie[7].

Liczba mieszkańców

  1. ↑ Prawdoposobnie pomylona data i liczba ta odnosi się do roku 1946.
  2. ↑ Liczba zamieszkanych domów: 24.
  3. ↑ W tym 204 osoby (ok. 78,2%) podały język niemiecki jako macierzysty.
  4. ↑ W tym 126 osób (50,0%) to kobiety. 236 osób (ok. 93,7%) posługiwało się językiem niemieckim, 171 osób (ok. 67,9%) było wyznania ewangelickiego. Liczba zamieszkanych domów: 43. Leksykon Polactwa w Niemczech podaje, że wedle spisu z 1910 r. w miejscowości mieszkało 16 Polaków.
  5. ↑ Deutsche Verwaltungsgeschichte 1871-1990 podaje dla tego roku liczbę 597.
  6. ↑ Wraz z miejscowością Kobylno.
  7. ↑ W tym 120 osób (ok. 50,8%) to kobiety; w wieku produkcyjnym 59,3%; z zajęć pozarolniczych utrzymywało się 65,7%. Liczba zamieszkanych budynków: 321.
  8. ↑ W tym 132 osoby (ok. 51,4%) to kobiety.
  9. ↑ Liczba zamieszkanych gospodarstw: 35.

(Źródła: [5][8][6][1][2].)

Kościół

W miejscowości znajduje się kościół rzymskokatolicki. Został on wybudowany w 1920 r. przez wspólnotę ewangelicko-augsburską; poświęcenia dokonano 21 stycznia 1924 r[9]. Obok kościoła zlokalizowany jest cmentarz. Gdy w 1925 r. do miejscowości przybył ks. Heintz Reder, została w niej utworzona samodzielna parafia ewangelicka. Ks. Reder był jej proboszczem do 1939 r. Od zakończenia II wojny światowej kościół był filią parafii ewangelicko-augsburskiej pw. Zbawiciela w Kluczborku. W 2009 r., decyzją Rady Parafialnej parafii kluczborskiej, kościół został przekazany rzymskokatolickiej parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Jełowej[10].

Komunikacja

Przez miejscowość przechodzi 1 droga krajowa nr 45 (ulica Oleska) i 1 droga powiatowa nr 1743 (ulica Wiejska, prowadząca od drogi krajowej nr 45 przez Grabie, Kobylno i Niwę do dróg powiatowej nr 1741 i wojewódzkiej nr 463[11][12]. Do miejscowości można też dojechać drogami polnymi od strony Jełowej (przedłużenia ulicy Młyńskiej). Najbliższe drogi rangi wojewódzkiej to: 461 (ok. 3 km – Jełowa), 463 (ok. 6 km – Ligota Turawska, ok. 7 km – Bierdzany) i 494 (ok. 8 km – Bierdzany).

Najbliższe stacje i przystanki kolejowe to: Jełowa (ok. 4 km), Kały (ok. 4 km) i Osowiec Śląski (ok. 5 km, nieczynna), znajdujące się przy liniach kolejowych nr nr 293 (Jełowa-Kluczbork) i 301 (Opole-Namysłów), po których kursują pociągi Przewozów Regionalnych Sp. z o.o., relacji Opole-Namysłów, Nysa-Kluczbork i Opole-Kluczbork. Najbliższe węzły kolejowe to: Jełowa, Opole Główne (ok. 21 km), Kluczbork (ok. 28 km) i Fosowskie (ok. 34 km).

W miejscowości znajduje się 1 przystanek autobusowy („Grabie,skrz.”), przy którym zatrzymują się autobusy: PKS-u Częstochowa w Częstochowie SA, PKS-u w Kluczborku Sp. z o.o., PKS-u w Lublińcu Sp. z o.o., Opolskiego PKS-u SA i PKS-u Wieluń Sp. z o.o., kursujące na trasach: Opole-Bierdzany, Opole-Jaworzno, Opole-Kluczbork, Opole-Olesno, Opole-Pajęczno, Opole-Praszka, Opole-Uszyce i Opole-Wieluń[13].

Zobacz też

Bibliografia

  • Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94
  • Madeja Józef, Powiat opolski – szkice monograficzne; Instytut Śląski w Opolu, Opole 1969
  • Leksykon Polactwa w Niemczech; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Wrocław 1973

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Informator Gmina Łubniany – Dożynki '94.
  2. ↑ 2,0 2,1 Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Stobrawski Zielony Szlak – Łubniany (pol.). [dostęp 2011-04-07].
  3. ↑ Taka data jest podana w książce Powiat opolski – szkice monograficzne, natomiast na stronie Urzędu Gminy Łubniany podany jest rok 1784.
  4. ↑ Leopold Krug: Neues topographisch-statistisch-geographisches Wörterbuch des Preussischen Staats. T. 2: G–Ko. Halle: Alexander August Mützell, 1821, s. 161. [dostęp 2011-04-08].  (niem.)
  5. ↑ 5,0 5,1 Poznajemy wsie – Wsie powiatu opolskiego. W: Józef Madeja: Powiat opolski – szkice monograficzne. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1969, s. 352.  (pol.)
  6. ↑ 6,0 6,1 Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2011-04-08].
  7. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. (Dz. U. z 1947 r. Nr 37, poz. 297)
  8. ↑ Leksykon Polactwa w Niemczech. Warszawa, Wrocław: PWN, 1973.  (pol.)
  9. ↑ Sebastian Kozieł: Parafia Ewangelicko - Augsburska w Kluczborku (pol.). [dostęp 2011-04-07].
  10. ↑ Andrzej Jagiełła: Opole: Kościół ewangelicki w Grabiu przejęła parafia rzymsko-katolicka w Jełowej - 22 marca 2009 (pol.). 2009-03-22. [dostęp 2011-04-07].
  11. ↑ Dariusz Kotowski: ZDP w Opolu (pol.). [dostęp 2011-04-07].
  12. ↑ ULIC: Oleska – 14973, Wiejska – 24048.
  13. ↑ trig.pl: Opolskie PKS S.A. - Tabliczki przystankowe (pol.). 2010-10-01. [dostęp 2011-04-07].

Linki zewnętrzne