Granatnik 46 mm wz. 30 (Granatnik 46 mm wz. 36)– polski granatnik z okresu międzywojennego. Opracowana na początku lat trzydziestych, przez polskich inżynierów, nowoczesna broń wsparcia dla małych pododdziałów piechoty (pluton, kompania).

Historia konstrukcji

Prace konstrukcyjne nad granatnikiem rozpoczęto w 1927 r. w centralnej Szkole Strzelań w Toruniu, a następnie kontynuowano je w Instytucie Badań Materiałów Uzbrojenia w Warszawie. W rezultacie tych prac powstał granatnik wz. 30, który zaczęto produkować w firmie Perkun w Warszawie.

Dalsze prace konstrukcyjne mające na celu udoskonalenie granatnika były prowadzone do 1935 r. Ostatecznie w 1936 r. po badaniach kwalifikacyjnych przyjęto udoskonalony granatnik oznaczony jako wzór 36.

Konstrukcja granatnika

Granatnik posiadał gładkościenną lufę, której tylna część była osadzona na podstawie zwanej stopą, a przednia opierała się na składanym w czasie marszu dwójnogu. Nad lufą umieszczono regulator gazowy, połączony z otworkiem przelotowym z tylna częścią lufy. Donośność granatnika, będąca funkcją ciśnienia gazów prochowych w lufie, była sterowana pierścieniem nastawczym, regulującym wielkość otworu przelotowego, a w rezultacie ilością gazów prochowych odprowadzanych z przestrzeni zapociskowej lufy przez rurę regulatora do atmosfery. Przyrządy celownicze granatnika składały się z muszki (umieszczonej na zgrubieniu wylotowym lufy) i celownika ramkowego (mocowanego na regulatorze gazu). Broń posiadała poziomicę. Odpalanie realizowano za pomocą spustu typu kurkowego umieszczonego przed stopą. Do strzelania stosowano pociski konstrukcyjnie zbliżony do moździerza piechoty typu rozpryskowego wz. 1935, sygnalizacyjne wz. 1931 i ćwiczebne.

Cechą niespotykaną w innych granatnikach był stały kąt podniesienia lufy. Zasięg strzału był regulowany przez zmianę objętości dodatkowej komory połączonej z komorą nabojową.

Zastosowanie

Granatnik wz. 36 zastąpił granatniki niemieckie wz. 16 i francuskie granatniki VB mocowane do karabinów Berthier wz.1907.

W Wojsku Polskim według etatów granatniki wprowadzone zostały na szczeblu kompanii piechoty. Każda kompania posiadała 3 granatniki wz. 36, co dawało 81 w dywizji piechoty. Do transportu granatnika i amunicji przewidziana była biedka – dwukołowy pojazd konny.

W sierpniu 1939 r. w Wojsku Polskim znajdowało się ok. 3850 granatników wz. 36 i wz. 30.

Bibliografia

• Andrzej Konstankiewicz: Broń strzelecka Wojska Polskiego 1918-39. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1986, s. 150-154. ISBN 83-1107266-3. 

Zobacz też

• Zdjęcie