Habeas Corpus Act
Habeas Corpus Act – ustawa angielska z 1679 wydana za rządów króla Karola II (pełny tytuł: An Act for the better secureing the Liberty of the Subject and for Prevention of Imprisonments beyond the Seas czyli Ustawa w celu lepszego zabezpieczenia wolności obywatela i zapobieżenia uwięzieniom na terrytoriach zamorskich), zakazująca organom państwa aresztowania obywatela bez zezwolenia sądu.
Zgodnie z tym aktem nikt nie mógł być więziony bez prawomocnego wyroku odpowiedniego sądu, a ewentualne zarzuty powinny być postawione aresztowanemu w ciągu doby. Po uwięzieniu sąd powinien sprawować dozór nad wykonywaniem kary. Skazany powinien być więziony w hrabstwie gdzie go osądzono. Ustawa przewidywała kary dyscyplinarne dla strażników, dozorców więźniów etc. za zaniedbania związane np z niedoprowadzeniem uwięzionego przed sąd. Wyznaczony był konkretny termin doprowadzenia przed oblicze sądu. Każde pismo (writ of) habeas corpus opatrzone musiało być pieczęcią królewską.
Habeas corpus to cytat z pisma wydawanego przez sędziego. Znaczy (nakazujemy ci) żebyś miał (ze sobą, w sądzie) ciało. Ustawa ta obowiązuje do dziś jako jeden ze składowych elementów nieformalnej, materialnej, niepisanej konstytucji angielskiej. Instytucja habeas corpus występuje zaś również w innych jurysdykcjach common law.
W 1715 prawo Habeas Corpus zostało czasowo zawieszone.
W Polsce zatwierdzono podobny dokument już w 1433 r., ale tylko względem szlachty. Nazywał się on Neminem captivabimus nisi iure victum i zapewniał szlachcie nietykalność osoby i majątku bez wyroku sądowego.