Państwo  Niemcy Kraj związkowy Saksonia Okręg administracyjny Drezno powiat Budziszyn Powierzchnia 95,06 km² Wysokość 117 m n.p.m. Ludność (31 grudnia 2009)
• liczba ludności
• gęstość
38 218
402 os./km² Nr kierunkowy 03571, 035722 Kod pocztowy 02977 Tablice rejestracyjne BZ 51°26′N 14°15′E / 51.433, 14.25Na mapach: 51°26′N 14°15′E / 51.433, 14.25 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Strona internetowa miasta

Hoyerswerda (pol. Wojrowice^[1]; górnołuż. Wojerecy, wym. [ˈwɔjɛʀɛt͡sɨ]; dolnołuż. Wórjejce, wym. [ˈʰɛrjejt͡se]) – górnołużyckie miasto w Niemczech, w północnej części kraju związkowego Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Budziszyn, położone ok. 40 km na południe od Chociebuża i ok. 60 km na północny wschód od Drezna. Miasto należy do Euroregionu "Nysa".

Do 31 lipca 2008 Hoyerswerda było miastem na prawach powiatu, 1 sierpnia zostało włączone do powiatu Budziszyn.

Historia

Miejscowość wzmiankowana w 1272 r. Prawa miejskie otrzymała w 1311 r. Miasteczko wielokrotnie zmieniało właścicieli. Na pocz. XVIII wieku znalazło się w posiadaniu ks. cieszyńskiej Urszuli Katarzyny Radziejowskiej, ks. Lubomirskiej (od 1704 do 1736 r.). Z rąk Radziejowskiej, miasto przejął elektor saski i król polski August III. W 1815 r. wraz z Dolnymi Łużycami miasto zostało oderwane od Saksonii i przyłączone do Prus. Miasto zostało połączone z resztą kraju linią kolejową, którą wybudowano w 1873 r. Fakt ten miał pozytywny wpływ na rozwój lokalnej gospodarki. W miasteczku w październiku 1912 r. założono organizację Serbołużyczan, Domowina i wybrano jej zarząd^[2]. W tym samym roku miejscowość ta została włączona do pruskiej prowincji Śląsk. W 1918 r. miasto było widownią demonstracji Serbołużyczan protestujących przeciwko polityce wynaradawiania Łużyczan prowadzonej w pruskiej i saskiej części Łużyc^[3]. W 1921 r. na konferencji delagatów Domowiny w Wojrowicach potępiono politykę germanizacji Łużyczan prowadzoną przez Niemcy^[4]. Podczas działań wojennych wiosną 1945 r. toczyły się tutaj zacięte walki, w wyniku których w mieście uległo zniszczeniu 35% budynków^[5].

W czasach NRD rozpoczęto industrializację miasta. W 1955 r. zbudowano kombinat chemiczny "Schwarze Pumpe" (Čorna Pumpa) bazujący na węglu brunatnym wydobywanym w okolicach. Zakłady zatrudniały ponad 20 tys. pracowników, w większości pochodzących spoza Hoyerswerdy. Zbudowano dla nich nowe miasto-blokowisko obok już istniejącego. Na pocz. lat 80. XX w. liczba mieszkańców przekroczyła 70 tys. Po upadku NRD spadła prawie o połowę. Obecnie trwa wyburzanie blokowisk, które wcześniej opustoszały. Jednocześnie dąży się do przywrócenia dawnego charakteru miasta sprzed czasów industrializacji.

Zabytki i atrakcje turystyczne

• ratusz z 1449 r., wielokrotnie przebudowywany, ostatnio w 1930 r. Na fasadzie herby byłych właścicieli miasta oraz herb miasta i daty 1591 i 1592
• kościół św. Jana (Johanneskirche)z XV/XVI wieku z elementami rensesansowymi, przebudowany w stylu barokowym
• zamek nawodny (Schloss Hoyerswerda) z XIII wieku. Obecny kształt nadały budowli gruntowne przebudowy w 1592 i 1720 r. Niegdyś zamek był siedzibą właścicieli miasta, później zamieniony został na muzeum (Heimatmuseum)
• tablica upamiętniająca powstanie Domowiny na ścianie budynku szkoły przy ul. Schlossergasse.

Współpraca

Miejscowości partnerskie^[6]:

• Dillingen/Saar, Saara
• Heinersreuth, Bawaria - kontakty utrzymuje dzielnica Schwarzkollm
• Huittinen, Finlandia
• Pforzheim, Badenia-Wirtembergia
• Příkazy, Czechy - kontakty utrzymuje dzielnica Zeißig
• Solingen, Nadrenia Północna-Westfalia
• Stephanskirchen, Bawaria - kontakty utrzymuje dzielnica Schwarzkollm
• Środa Wielkopolska, Polska

Galeria

• Niemiecko-łużycka tablica z nazwą miasta

• Rynek

• Wieża ciśnień na stacji kolejowej

Przypisy

Bibliografia

• Krzysztof R. Mazurski, Andrzej Zieliński: Łużyce, Warszawa 1984, KAW, ISBN 83-0300772-6
• Jan Šołta: Zarys dziejów Serbołużyczan, Wrocław 1984, Ossolineum, ISBN 83-04-01643-5

Linki zewnętrzne

• Wojrowice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIII (Warmbrun – Worowo) z 1893 r.