Polikarpow I-16 – jednomiejscowy samolot myśliwski i myśliwsko-bombowy produkcji ZSRR z czasów II wojny światowej.

Historia

Choć I-16 opracowano mniej więcej w tym samym czasie co I-15, to jednak podstawowa koncepcja jego konstrukcji była znacznie nowocześniejsza. Samolot był pierwszym na świecie myśliwcem dolnopłatowym z chowanym podwoziem (chociaż w celu jego schowania należało wykonać 44 obroty korbką umieszczoną na prawej burcie samolotu). Prototyp oblatał Walery Czkałow w roku 1933, który stwierdził po oblocie, że "dobra to maszyna, może tylko trochę trudna, ale będzie z niej pożytek". Natychmiast wyszły na jaw kłopoty z własnościami pilotażowymi wynikające ze zbyt krótkiego kadłuba. Mimo to samolot wszedł do masowej produkcji (ogółem wyprodukowano 7005 samolotów bojowych oraz około 1640 dwumiejscowych maszyn szkolnych). Myśliwce te służyły do roku 1942, ponosząc na początku wojny bardzo duże straty. Do strat tych przyczyniły się właściwości lotne samolotu i niedostateczne wyszkolenie młodych pilotów kierowanych na front. I-16 był produkowany w 10 podstawowych wersjach, począwszy od I-16 Tip 1, z silnikiem gwiazdowym M-22 o mocy 480 KM, do I-16 Tip 24, z jeszcze mocniejszym silnikiem oraz znacznie cięższym i bardziej zróżnicowanym uzbrojeniem.

Samolot uchodził za trudny w pilotażu, przyczyniał się do tego m.in. krótki kadłub i wynikająca z tego mała stateczność podłużna. Duża średnica silnika gwiazdowego utrudniała widoczność podczas podchodzenia do lądowania, mała rozpiętość powodowała trudności pilotażowe przy małych prędkościach. Na konstrukcji I-16 widać wyraźnie wpływ koncepcji samolotu Gee Bee, znanego z licznych rekordów i katastrof.

Wersje

• I-16 Typ 1 – z silnikiem M-22 o mocy 480 KM, uzbrojony w dwa km-y 7,62mmm
• I-16 Typ 5 – z silnikiem M-25 o mocy 700 KM i krytą kabiną, uzbrojony w dwa km-y 7,62mm
• I-16 Typ 6 – z trzema karabinami maszynowymi 7,62 mm
• I-16 Typ 10 – zwiększono uzbrojenie do 4 km-ów 7,62mm i zrezygnowano z krytej kabiny dla poprawienia widoczności
• I-16 Typ 17 z silnikiem o mocy 780 KM, uzbrojony w dwa km-y 7,62mm i dwa działka 20mm
• I-16 Typ 18 z silnikiem M-62 o mocy 920 KM, uzbrojony w cztery km-y 7,62mm
• I-16 Typ 24 – z silnikiem Szestow M-63 o mocy 1100 KM, uzbrojony w dwa km-y 7,62mm, jeden wielkokalibrowy km 12,7mm, dwa działka 20mm oraz sześć pocisków rakietowych RS-82
• UTI-4 – samolot szkolny (wyprodukowano około 1640 sztuk)
• I-16 SPB - specjalna wersja I-16, mogła być podłączona do samolotów TB-3 SPB