Imperium brytyjskie

Skocz do: nawigacji, szukaj

Hymn: God Save the Queen
(Boże, chroń królową) Język urzędowy angielski Język używany angielski, francuski, itd. Stolica Londyn Typ państwa monarchia parlamentarna, imperium kolonialne Ostatnia głowa państwa król Jerzy V Windsor Ostatni szef rządu premier Stanley Baldwin Powierzchnia
• całkowita 1. na świecie
około 33 000 000 km² Liczba ludności (1945)
• całkowita
• gęstość zaludnienia
• narodowości i grupy
etniczne
458 000 000
14 osób/km²
Hindusi, Kanadyjczycy, Afrykańczycy, Nowozelandczycy, Australijczycy i Arabowie Jednostka monetarna funt szterling (£) Data powstania 1607 (pierwsza kolonia w Wirginii) Przemianowanie na Brytyjską Wspólnotę Narodów wydarzenia I i II wojny światowej,
1931 i po 1945 Religia dominująca brak (w różnych częściach imperium występuje katolicyzm, islam, anglikanizm, protestantyzm i religie pierwotne) Strefa czasowa UTC od –12 (Hawaje)
do +12 (Fidżi)

Imperium brytyjskie – potoczne określenie Wielkiej Brytanii oraz Irlandii wraz z koloniami i innymi terytoriami zależnymi monarchii brytyjskiej, które łącznie stanowiły największe imperium w dziejach ludzkości. Od 1876 także nazwa własna jako Imperium Brytyjskie, gdy królowa Wiktoria przyjęła tytuł cesarzowej Indii.

Historia

Na początku XX wieku imperium było zamieszkane przez ok. 400-500 mln ludzi (liczba ta była zmienna), co stanowiło blisko 1/4 populacji świata^[1]. W 1922 Imperium Brytyjskie osiągnęło rozmiar 33,7 milionów km², stając się największym imperium w historii ludzkości (około 1/4 powierzchni lądowej świata). Imperium brytyjskie tworzyło się przez około 300 lat, w wyniku ekspansji handlowej, działalności osadniczej lub podbojów monarchii brytyjskiej. Jego tereny były porozrzucane po wszystkich kontynentach świata, przez co uzyskało miano imperium nigdy niezachodzącego słońca. Największe czasy świetności tego mocarstwa przypadały na ostatnią dekadę XIX oraz na początek XX wieku.

Hegemonia imperium przyczyniła się do ogromnego wzrostu ekonomicznego Wielkiej Brytanii i znacznie wzmocniła jej pozycję na arenie międzynarodowej.

Kolonie brytyjskie, czyli tereny zależne od Wielkiej Brytanii, przyjęły język, technologię, strukturę administracyjną i prawną na wzór brytyjskiego modelu. U schyłku imperium Wielka Brytania starała się zaszczepić na stałe demokrację parlamentarną i system prawny w usamodzielniających się koloniach – jednak z różnym skutkiem. Prawie wszystkie byłe kolonie brytyjskie przyłączyły się do Wspólnoty Narodów, stowarzyszenia, które zastąpiło Imperium Brytyjskie.

Polityka brytyjska wobec kolonii była skierowana przede wszystkim na zysk i zaspokojenie potrzeb gospodarczych Wielkiej Brytanii. Gospodarki brytyjskich kolonii były rozwijane głównie jako baza surowcowa dla Wielkiej Brytanii, przez co były zacofane pod względem rozwoju przemysłu wytwórczego. Pod panowanie imperium brytyjskiego dostały się między innymi Indie – zwane perłą brytyjskiej korony, Zimbabwe, Sudan, Uganda, Irak, Gujana i Fidżi.

Jako pierwszy terminu "Imperium Brytyjskie" użył astrolog, alchemik i matematyk doktor John Dee, podwładny królowej Elżbiety I.

Współczesną spuścizną Imperium brytyjskiego są Wspólnota Narodów i brytyjskie terytoria zamorskie.