Irena Anders
Irena Renata Anders, z domu Jarosiewicz, pseud. art. Renata Bogdańska[1] (ur. 12 maja 1920 w Bruntálu, zm. 29 listopada 2010 w Londynie) – polska artystka rewiowa, pieśniarka, aktorka, kapitan WP (awans z podporucznika w 2008)[2], działaczka polonijna w Wielkiej Brytanii; pierwsza żona Gwidona Boruckiego, druga żona gen. Władysława Andersa.
Życiorys
Wychowana w rodzinie o tradycjach muzycznych. Jej ojciec Mikołaj był Rusinem, księdzem unickim, matka była Polką pochodzenia ziemiańskiego. Od 1926 mieszkała we Lwowie. Studiowała naukę śpiewu i gry na fortepianie w Polskim Towarzystwie Muzycznym we Lwowie. Po wybuchu II wojny światowej przerwała studia. Występowała następnie z zespołem muzycznym Henryka Warsa, dając liczne koncerty w ZSRR. Działalność artystyczną kontynuowała w zespole „Polska Parada”, występując m.in. przed żołnierzami 2 Korpusu Polskiego. Przeszła szlak bojowy z armią Władysława Andersa, począwszy od Tockoje, Buzułuku, następnie Iran, Irak, Palestynę, Egipt i Włochy. Po bitwie o Monte Cassino wystąpiła wraz z zespołem na górze klasztornej, gdzie odbywały się walki, śpiewając po raz pierwszy (wraz z pierwszym mężem Gwidonem Boruckim) piosenkę Czerwone maki na Monte Cassino.
Po wojnie zamieszkała w Wielkiej Brytanii. Współpracowała, jako artystka, z Marianem Hemarem i Feliksem Konarskim (Ref-Renem). Występowała przed Polonią w Wielkiej Brytanii, Francji i Izraelu, a także w rozgłośniach BBC (w latach 1958–1962) i Radio Wolna Europa (w kabarecie Mariana Hemara). Od 1948 była żoną gen. Władysława Andersa. Wystąpiła w polsko-włoskim filmie Wielka droga (reż. Michał Waszyński, prod. Ośrodek Kultury i Prasy II Korpusu Polskiego 1946) oraz włoskim Nieznajomy z San Marino (u boku Anny Magnani i Vittoria De Siki, 1946).
W 1994 powstał o niej film biograficzny Renata Bogdańska-Anders, zrealizowany przez Andrzeja Koneckiego, a w 2003 film dokumentalny Seans o powstaniu filmu Wielka droga z jej udziałem.
Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z dnia 12 maja 2007 „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność polonijną i społeczną” została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[3].
Zmarła 29 listopada 2010 w Londynie[2]. Pogrzeb odbył się 8 grudnia w kościele św. Andrzeja Boboli w Londynie, gdzie odprawiono nabożeństwo żałobne, po czym trumna z ciałem została odprowadzona na cmentarz na Mortlake, gdzie dokonano kremacji.
Ostatecznie jednak została pochowana przy mężu 21 maja 2011 na cmentarzu na Monte Cassino[4].
Przypisy
- ↑ Renata Bogdańska w bazie filmweb.pl. filmweb.pl. [dostęp 2010-12-09].
- ↑ 2,0 2,1 ps, dżek: Zmarła Irena Anders – wdowa po generale Andersie. gazeta.pl, 2010-11-29. [dostęp 2010-11-29].
- ↑ M.P. z 2007 r. Nr 52, poz. 602 – pkt 1. [dostęp 2010-11-29].
- ↑ RZ/PAP: Uroczystości na Monte Cassino – Irena Anders spoczęła przy mężu. onet.pl, 2011-05-21. [dostęp 2011-05-21].
Linki zewnętrzne
- Muza i Jutrzenka – wywiad z Ireną Anders [dostęp 2010-11-29]
- Pani Irenka w randze symbolu – artykuł o Irenie Anders [dostęp 2010-11-29]
- Epitafium dla Ireny Anders – wspomnienia o Irenie Anders [dostęp 2011-04-08]