Józef Bartosik
Józef Bartosik (ur. 20 lipca 1917 roku w Topoli Wielkiej k. Ostrowa Wielkopolskiego, zm. 14 stycznia 2008 roku w Anglii) – polski kapitan marynarki i brytyjski kontradmirał (Rear-Admiral). W latach 1938-1946 służył w polskiej Marynarce Wojennej jako morski oficer pokładowy. Podczas II wojny światowej był oficerem artylerii na niszczycielach i krążowniku ORP "Conrad". Po wojnie przyjęto go do Royal Navy, w której dowodził m.in. 5 Eskadrą Fregat i niszczycielem rakietowym HMS London. Karierę zakończył w 1969 roku na stanowisku zastępcy szefa Sztabu Operacyjnego Sił Morskich (Naval Staff Operations).
Służba wojskowa
W 1935 roku został przyjęty na Wydział Morski Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej w Toruniu, który ukończył w 1939 roku z pierwszą lokatą i otrzymał promocję na stopień podporucznika marynarki. Następnie odbył kurs aplikacyjny i w połowie 1939 roku wyznaczono go oficerem wachtowym na szkunerze szkolnym ORP "Iskra". Podczas kampanii wrześniowej uczestniczył w rejsie tego okrętu na Morzu Śródziemnym. Po wyokrętowaniu załogi w Maroku przebywał w Oddziale Wydzielonym Marynarki Wojennej we Francji, a następnie w Rezerwowej Grupie Oficerów na okręcie-bazie ORP "Gdynia" w Wielkiej Brytanii.
W 1940 roku został wyznaczony na oficera wachtowego i p.o. II oficera artylerii niszczyciela ORP "Błyskawica". W pierwszej załodze niszczyciela ORP "Garland" był oficerem wachtowym, a później II oficerem artylerii. W międzyczasie czasowo pełnił obowiązki I oficera artylerii. Po awansie na porucznika marynarki w 1941 roku objął funkcję I oficera artylerii. Na pokładzie ORP "Garland" brał udział w działaniach na Morzu Śródziemnym i rajdzie na Spitsbergen, a także w konwojach arktycznych, atlantyckich, islandzkich i śródziemnomorskich. W 1942 roku został oficerem flagowym szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej. Od 1943 roku służył na ORP "Błyskawica" jako I oficer artylerii i uczestniczył w operacji "Neptune". W 1944 roku otrzymał stopień kapitana marynarki i powrócił do Kierownictwa Marynarki Wojennej na stanowisko oficera flagowego. W 1945 roku był I oficerem artylerii krążownika ORP "Conrad". Po zakończeniu działań wojennych wyraził chęć powrotu do Polski i opracował dokument pt. "Postawa Marynarki Wojennej wobec zagadnienia powrotu do kraju". Jednak ostatecznie, w 1946 roku zrezygnował z tego pomysłu i pozostał w Wielkiej Brytanii. W 1946 roku wydał w Londynie książkę pt. "Wierny Okręt".
W 1948 roku został przyjęty do Królewskiej Marynarki Wojennej i skierowany do służby w zespołach okrętów eskortowych. W późniejszym czasie ukończył kurs sztabowy. Od 1955 roku był dowódcą fregaty HMS "Comus", a w latach 1960-1961 dowodził 5 Eskadrą Fregat i jednocześnie fregatą HMS "Scarborough". Następnie pełnił funkcję dowódcy Bazy Lotniczej HMS "Culdrose". W 1964 roku objął stanowisko dowódcy niszczyciela rakietowego HMS "London". W 1966 roku awansowany został do stopnia Rear Admiral (kontradmirała). Był pierwszym i jedynym Polakiem w historii brytyjskiej marynarki wojennej, który uzyskał rangę admiralską. Od 1966 do 1969 roku był zastępcą szefa Sztabu Operacyjnego Sił Morskich, po czym przeszedł w stan spoczynku.
W Royal Navy uważany był za oficera odznaczającego się wiedzą i nienagannym wyglądem, ale jednocześnie konfliktogennego, przez co miał liczne zatargi z podwładnymi.
Odznaczenia
- Srebrny Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari
- Krzyż Walecznych
- Medal Morski z 3 okuciami
- Krzyż Towarzyski (wojskowy) Orderu Łaźni (brytyjski)
- Distinguished Service Cross, (brytyjski)
- 1939-1945 Star (brytyjski)
- Africa Star (brytyjski)
- Atlantic Star (brytyjski)
- France and Germany Star (brytyjski)
- War Medal (brytyjski)
Bibliografia
- Julian Czerwiński, Małgorzata Czerwińska, Maria Babnis, Alfons Jankowski, Jan Sawicki: Kadry Morskie Rzeczypospolitej, Tom II, Polska Marynarka Wojenna, Część I: Korpus oficerów 1918-1947. Gdynia: Wyższa Szkoła Morska, 1996. ISBN 83-86703-50-4.