Język malajski

Skocz do: nawigacji, szukaj

Język malajski, język malezyjski (bahasa melayu, bahasa Malaysia) – język należący do rodziny języków austronezyjskich. W szerszym znaczeniu - makrojęzyk obejmujący kilkanaście spokrewnionych języków w różnych zakątkach Malezji, Indonezji i Tajlandii[1]. Malajski jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei, jednym z czterech języków urzędowych Singapuru oraz językiem roboczym Filipin i Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się oficjalnie od roku 2007 bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.

Standardowa postać języka malajskiego, uzgodniona przez Indonezję, Malezję, Filipiny i Brunei, nazywa się bahasa riau, czyli język Archipelagu Riau, długo uważanego za miejsce narodzin języka malajskiego.

Wszelkie różnice w powyższych nazwach odzwierciedlają bardziej różnice polityczne niż lingwistyczne.

Alfabet i wymowa

Język malajski posługuje się obecnie alfabetem łacińskim. W przeszłości używano lekko zmodyfikowanej wersji alfabetu arabskiego, zwanej jawi. Poniższe zestawienie przedstawia wykaz różnic w malajskiej i polskiej wymowie poszczególnych liter alfabetu łacińskiego (litery pominięte są w obu językach wymawiane tak samo)

  • A może oznaczać samogłoskę centralną lub tylną (jak w polskim)
  • C = polskie "ć"
  • E może oznaczać samogłoskę półotwartą (jak w polskim) lub półprzymkniętą (jak w polskim między spółgłoskami miękkimi), może też oznaczać szwę [ə]
  • H jest głoską krtaniową jak w j. angielskim (w polskim miękkopodniebienną), bezdźwięczną; w wygłosie niewymawiane
  • J = polskie "dź"
  • Kh = polskie "ch"
  • Ng miękkopodniebienne jak w polskim słowie "ręka" ['rεŋka]
  • Ny = polskie "ń"
  • Q oznacza spółgłoskę języczkową, (polskie "k" jest miękkopodniebienne)
  • R może oznaczać spółgłoskę drżącą (jak w polskim), lub uderzeniową (występuje w j. polskim przy mniej starannej wymowie)
  • Sy = polskie "ś"
  • V może oznaczać głoskę wargowo-zębową dźwięczną szczelinową (jak polskie "w"), lub wargowo-zębową dźwięczną półotwartą
  • W = polskie "ł"
  • Y = polskie "j"

Oprócz spół- i samogłosek występują też dyftongi.

Różnice między bahasa malaysia i bahasa indonesia

Bahasa indonesia różni się od bahasa malaysia zapożyczeniami z jawajskiego oraz holenderskiego, np. słowo 'poczta' w bahasa malaysia to 'pejabat pos', a w bahasa indonesia 'kantor pos' ('kantoor' po holendersku znaczy 'poczta'). Dźwięk 'u' był reprezentowany w bahasa indonesia przez 'oe', tak jak w holenderskim. Dźwięk 'ć' w bahasa malaysia – przez 'c', a w indonesia do lat 70 XX w. był zapisywany jako 'tj'.


Przypisy