Jaan Kross

Skocz do: nawigacji, szukaj

Jaan Kross (ur. 19 lutego 1920 w Tallinnie, zm. 27 grudnia 2007) – estoński poeta, powieściopisarz i autor opowiadań, wymieniany w gronie kandydatów do literackiej Nagrody Nobla.

W 1938 rozpoczął studia prawnicze w Tartu – ukończył je w 1944. W 1946 został aresztowany i zesłany do Kraju Krasnojarskiego i łagrów w Komi. Do Estonii wrócił w 1954.

Był wybitnym tłumaczem – na estoński przełożył utwory takich twórców jak Szekspir, Jesienin, Heine, Balzac. Debiutował w latach 50. tomami poezji, także satyrycznej. Znany jest jednak głównie dzięki swym powieściom historycznym, tłumaczonym na wiele języków, w tym na język polski.

Jego książki rozgrywają się w różnych epokach i wiekach, ale w ważnych momentach estońskiej historii. Ukazuje w nich wielowiekowy wpływ niemieckiej i rosyjskiej ekspansji na kulturę swego kraju. Bohaterami powieści Krossa są autentyczne postaci historyczne, wokół nich pisarz snuje fabułę swych utworów, częściowo opierając się na rzeczywistych wydarzeniach.

W 1992, po odzyskaniu przez Estonię niepodległości, został posłem w parlamencie i jako najstarszy z deputowanych odczytał tekst zaprzysiężenia.

Polskie przekłady

  • Trzy bicze czarnej śmierci, czyli Opowieść o Baltazarze Russowie (Kolme katku vahel: Balthasar Russowi roman 1970)
  • Immatrykulacja Michelsona (Michelsoni immatrikuleerimine 1971)
  • Cztery wezwania z przyczyny świętego Jerzego (Neli monoloogi Püha Jüri asjus 1973)
  • Kamienie z nieba (Taevakivi 1975)
  • Cesarski szaleniec (Keisri hull 1978)