Jakub Kubicki
Jakub Kubicki (ur. 1758 w Warszawie, zm. 13 czerwca 1833 w Wilkowie) – polski architekt, przedstawiciel klasycyzmu, uczeń Domenico Merliniego, stypendysta fundacji Stanisława Augusta Poniatowskiego; brat Macieja.
Życiorys
Urodzony w 1758 w warszawskiej rodzinie mieszczańskiej Jakub Kubicki ukończył kolegium jezuickie, jednocześnie pobierając nauki u Dominika Merliniego. W 1777 zatrudnił go architekt Szymon Bogumił Zug przy budowie zboru ewangelicko-augsburskiego w Warszawie. W 1783 wyjechał na studia do Włoch jako stypendysta króla Stanisława Augusta Poniatowskiego[1] (wraz z bratem), skąd wrócił w roku 1786. Po powrocie pracował w zawodzie architekta.
Około roku 1783 ożenił się, miał troje dzieci: Helenę (ur. 1784), Józefę (1787-1812), Izabelę (urodzona 1791).
W 1791 w uznaniu zasług został nobilitowany i otrzymał herb Kolumna Skrzydlata. Ponieważ posiadanie majątku ziemskiego było symbolem przynależności do stanu szlacheckiego, prawdopodobnie z tego powodu przez wiele lat dzierżawił dobra Wilków, w obwodzie czerskim. Możliwie, że chodziło po prostu o pomnożenie majątku, bowiem Kubicki dużo czasu poświęcał na prowadzenie gospodarki. Wieś tę w roku 1832 zakupił, za sumę 200 000 złp. W czasie insurekcji kościuszkowskiej był sędzią Sądu Kryminalnego Księstwa Mazowieckiego. [2]
Po upadku Królestwa Polskiego został urzędnikiem na stanowisku Naczelnego Intendenta Budowli Korony. Jakub Kubicki należał też do loży masońskiej "Świątynia Izis", której był honorowym członkiem w latach 1811-1812. Zmarł 13 czerwca 1833 roku w Wilkowie.
Odznaczony Orderem Świętego Stanisława II klasy z nadania Aleksandra I Romanowa. [3]
Działalność architektoniczna
Był autorem licznych pałaców. Jako architekt warszawski od 1807 stał się pośrednikiem między czystym klasycyzmem XVIII wieku i empirem. Dzieła Kubickiego są charakterystyczne ze względu na typowe dla jego projektów elementy: portyk kolumnowy i ryzalit ogrodowy. Reprezentował dojrzałą fazę klasycyzmu z wpływami palladianizmu i jest on autorem typowego polskiego dworu-pałacu.
Oprócz takich projektów jak pałace w Bejscach, Białaczowie, Młochowie, Nadzowie, Pławowicach, Radziejowicach, Sowińcu, Sterdyni i Witkowicach jest autorem wielu obiektów w Warszawie, jak również poza stolicą: kościoły w Mokobodach i Radziejowicach, a także ratusz w Łęczycy oraz fabryka broni w Kozienicach.
Ważniejsze dzieła
- Pałac Badenich w Bejscach z 1802
- Pałac w Pławowicach z 1804-1805
- Przebudowa budynku Jezuitów na liceum Krzemienieckie (1805)
- Kościół pw. św. Klemensa i zajazd w Nadarzynie (1806)
- Warszawskie Rogatki Miejskie (1816-1818): Mokotowskie, Grochowskie, Marymonckie, Wolskie, Jerozolimskie, Golędzinowskie, Powązkowskie i Belwederskie
- Kaplica Prawosławna św. Trójcy w Warszawie na Podwalu (po 1818)
- plac Zamkowy w Warszawie (1818–1821)
- Arkady Kubickiego na Zamku Królewskim w Warszawie (1819-21)
- Niezrealizowany projekt Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie
- Kościół w Mokobodach (przypuszczalnie jego większa wersja była prezentowana jako projekt Świątyni Opatrzności Bożej)
- Brama egipska zamku w Tarnopolu
- Pałac w Białaczowie (ok. 1797)
- przebudowa zameczku w kompleksie w Radziejowicach
- Ratusz w Płocku (1827 r.)
- Płockie Rogatki Miejskie (1816-1818, 1825): Warszawskie, Dobrzyńskie i Płońskie.
Obiekty w warszawskich Łazienkach
- Belweder w Warszawie (przebudowa 1818-22)
- Świątynia Sybilli (ok. 1820)
- Świątynia Egipska (1819-1822) (prawdopodobnie)
- Maneż w obrębie Belwederu (1823-24)
- Stajnia Kubickiego (1825-1826)
- Koszary Kantonistów (Dom Inwalidów) (1826-29) (prawdopodobnie)
- Nowa Kordegarda (1830).
Bibliografia
- Andrzej Wąsowski, Kubicki w Wilkowie, Spotkania z Zabytkami, 11/2002