Jan Łukasiewicz

Skocz do: nawigacji, szukaj

Prof. Jan Łukasiewicz (ur. 21 grudnia 1878 we Lwowie, zm. 13 lutego 1956 w Dublinie) – polski logik, matematyk, filozof.

Życiorys

Piastował urząd ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego w rządzie Ignacego Paderewskiego (1919). Profesor uniwersytetów we Lwowie, Warszawie (uczestniczył w nauczaniu podziemnym) i Dublinie (od 1949 roku). Jeden z twórców polskiej szkoły matematycznej (szkoła lwowsko-warszawska).

Jego praca O zasadzie sprzeczności u Arystotelesa zapoczątkowała rozwój logiki matematycznej. Autor logiki trójwartościowej, pierwszego nieklasycznego rachunku logicznego, na bazie którego powstały m.in. logika modalna, logika probabilistyczna i logika rozmyta.

Twórca notacji polskiej (1920), podstawy odwrotnej notacji polskiej, sposobu zapisu wyrażeń arytmetycznych szeroko stosowanego w informatyce do dnia dzisiejszego. Świat zna ten wynalazek pod nazwą Odwrotna Notacja Polska (Reverse Polish Notation). Zapis ten pozwala na całkowitą rezygnację z użycia nawiasów w wyrażeniach, jako że jednoznacznie określa kolejność wykonywanych działań. RPN jest używana w niektórych językach programowania (Forth, PostScript), w realizacji programowej arkuszy kalkulacyjnych i kompilatorów języków programowania oraz w kalkulatorach naukowych firmy Hewlett-Packard.

Łukasiewicz zaproponował też podział rozumowań logicznych na dedukcyjne i redukcyjne (zamiast tradycyjnych indukcyjnych), który jednak nie przyjął się szerzej (z pewnymi wyjątkami, np. Józef Maria Bocheński[1]).

Pisma wybrane

  • Logika i metafizyka (red. Jacek Jadacki), Warszawa 1999

Przypisy

  1. Józef M. Bocheński: Współczesne metody myślenia. Poznań: W drodze, 1992. ISBN 83-7033-121-1. 

Zobacz też

Linki zewnętrzne