Jan Karol I Hiszpański

Skocz do: nawigacji, szukaj

Jan Karol I, hiszp. Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias[1] (ur. 5 stycznia 1938 w Rzymie) – król Hiszpanii od 1975 z dynastii Burbonów. Syn Jana Burbona, hrabiego Barcelony, i Marii de las Mercedes, księżniczki Obojga Sycylii .

Urodził się w amerykańskim szpitalu w Rzymie, 5 stycznia 1938, jako pierwszy syn hrabiego Barcelony, wnuk króla Hiszpanii – Alfonsa XIII Burbona. Otrzymał imiona na cześć ojca – Jana (Juana) i dziadka Karola Tankreda (Carlosa Tancredi). Jan Karol I Burbon ma dwie siostry: starszą Pilar (ur. 1936) i młodszą Małgorzatę (ur. 1939). Miał także młodszego brata Alfonsa (1941–1956), który zginął tragicznie, czyszcząc rewolwer.

Młodość w Hiszpanii

Ojciec przyszłego króla opuścił Hiszpanię po abdykacji swojego ojca w 1931 i proklamowaniu republiki. Generał Francisco Franco życzył sobie, aby młody książę kształcił się w Hiszpanii. Jan Karol przyjechał więc do Hiszpanii w 1948 i razem ze swoim kuzynem – Karolem Burbon-Sycylijskim, rozpoczął naukę. Otrzymał edukację cywilną i wojskową.

Przez generała Francisco Franco był uważany za przyszłego przywódcę kraju i przygotowywany do objęcia tej funkcji. Pod koniec życia Franco, w latach 1973–1975 pełnił obowiązki głowy państwa. Dwa dni po śmierci Francisco Franco, 22 listopada 1975 objął tron jako Jan Karol I. Po wstąpieniu na tron opowiedział się za demontażem systemu zbudowanego przez Franco i za przyjęciem przez Hiszpanię ustroju demokratycznego. Prawowitość panowania Jana Karola została potwierdzona, kiedy jego ojciec zrzekł się praw do tronu na jego rzecz w 1977. Stanowisko króla zdecydowało o porażce wojskowego zamachu stanu 23 lutego 1981. Aktywna rola króla w hiszpańskiej polityce zakończyła się wraz z rozpoczęciem rządów socjalistycznego premiera Felipe Gonzáleza w 1982. Został odznaczony m.in. polskim Orderem Orła Białego (2001).

Małżeństwo i potomstwo

W 1962 ożenił się w Atenach z księżniczką grecką Zofią Glücksburg, córką króla Grecji, Pawła I Glücksburga. Para królewska ma troje dzieci:

Ciekawostki

Jan Karol zna kilka języków. Podobnie jak jego żona, mówi po hiszpańsku, angielsku i francusku. Król zna również włoski, portugalski i kataloński, nie zna za to niemieckiego (w przeciwieństwie do królowej Zofii), ani ojczystego języka żony (czego bardzo żałuje) – greckiegopotrzebne źródło.

Król jest kuzynem pierwszego stopnia księcia Adama Karola Czartoryskiego de Bourbon ze strony matki (polski arystokrata jest synem Marii de los Dolores de Borbon y Orleans, księżniczki Obojga Sycylii, która była rodzoną siostrą Marii de las Mercedes de Bourbon y Orleans).

Choć Jan Karol na co dzień posługuje się jedynie tytułem króla Hiszpanii, jego pełna tradycyjna tytulatura brzmi: z Bożej łaski król Hiszpanii, Kastylii, Leónu, Aragonii, Sycylii, Neapolu, Jerozolimy, Portugalii, Nawarry, Grenady, Toledo, Walencji, Galicji, Majorki, Sewilli, Sardynii, Kordoby, Korsyki, Murcji, Jaén, Algarve, Algeciras, Gibraltaru, Wysp Kanaryjskich, Wschodnich i Zachodnich Indii oraz innych wysp i ziem na zachodnim brzegu Atlantyku, hrabia Barcelony, pan Biskajów i Moliny, książę Aten i Neopatrii, hrabia Roussillon i Cerdagne, margrabia Oristano i Goceano, arcyksiążę Austrii, książę Burgundii, Brabancji i Mediolanu, hrabia Habsburga, Flandrii, Tyrolu, etc. Jest ona rezultatem rozmaitych historycznych perturbacji, w trakcie których królowie hiszpańscy uzyskiwali i tracili władzę nad kolejnymi krajami. Tytuł arcyksięcia Austrii pochodzi z czasów, gdy w Hiszpanii panowali Habsburgowie.

Jest krótkofalowcem, posiada znak EA0JC.

Odznaczenia

Genealogia

Przypisy

  1. ↑ Jan Karol Alfons Wiktor Maria z Burbonów i z Burbonów Obojga Sycylii

Bibliografia

  • Kozub K., Politycy z pierwszych stron gazet, Warszawa 1976
  • Pasierbiński T., Blaski i cienie europejskich dworów

Linki zewnętrzne