Jan Martyniak
Spas
Jan Martyniak (ur. 20 czerwca 1939 w Spasie koło Starego Sambora) – arcybiskup, ordynariusz metropolita przemysko-warszawski obrządku bizantyńsko-ukraińskiego.
Urodzony w Spasie koło Starego Sambora w rodzinie rolniczej Wasyla i Marii z Zygmuntów. Chrzest i bierzmowanie otrzymał 24 czerwca 1939 w greckokatolickiej cerkwi w Terszowie. Lata dziecięce spędził w rodzinnym Spasie, gdzie na życie religijne mieszkańców dominujący wpływ miał słynny monaster św. Onufrego ojców bazylianów w pobliskim Ławrowie. Ojciec przyszłego metropolity wcielony podczas II wojny światowej do armii sowieckiej, zginął w niemieckim obozie jenieckim koło Drezna.
W 1946 wraz z matką i braćmi zmuszony do opuszczenia rodzinnych stron w ramach akcji przesiedleńczej. Rodzinę osiedlono we wsi Nowy Waliszów w powiecie bystrzyckim na Dolnym Śląsku. Tam ukończył w 1954 szkołę podstawową, a następnie Liceum Ogólnokształcące w Bystrzycy, uzyskując w 1958 świadectwo dojrzałości. Pragnąc poświęcić się stanowi duchownemu podjął studia teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu i ukończył je w 1964, otrzymując święcenia kapłańskie z rąk abpa Bolesława Kominka. Pracował jako wikariusz w parafii rzymskokatolickiej pw. Aniołów Stróżów w Wałbrzychu (1964). Po roku działalności duszpasterskiej skierowany na studia do Włoch, lecz władze państwowe odmówiły mu wydania paszportu. W tej sytuacji rozpoczął studia z zakresu apologetyki w Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Następnie pogłębiał swą wiedzę w Prymasowskim Instytucie Życia Wewnętrznego.
W latach 1969–1970 asystent w Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu, a w 1973 podjął wykłady w gorzowskiej filii Akademii Teologii Katolickiej. W 1974 objął placówkę duszpasterską Kościoła greckokatolickiego w Legnicy. Wkrótce też został dziekanem.
22 grudnia 1981 prymas Polski Józef Glemp powierzył mu funkcję wikariusza generalnego wiernych obrządku bizantyjsko-ukraińskiego dla Wikariatu Południowego. 20 lipca 1989 mianowany biskupem tytularnym Vardimissany i biskupem pomocniczym prymasa Polski, wówczas ordynariusza dla wiernych obrządków wschodnich w Polsce przez Ojca św. Jana Pawła II. 16 września 1989 otrzymał święcenia biskupie na Jasnej Górze.
16 stycznia 1991 naznaczony ordynariuszem reaktywowanej po 45 latach diecezji przemyskiej obrządku bizantyjsko-ukraińskiego przez Stolicę Apostolską.
31 maja 1996 mianowany arcybiskupem i metropolitą utworzonej greckokatolickiej metropolii przemysko-warszawskiej Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej przez Jana Pawła II. Ingres do archikatedry św. Jana Chrzciciela w Przemyślu odbył 17 sierpnia 1996.
W 2005 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2007 - Orderem Księcia Jarosława Mądrego V klasy[1].
W 2009 Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wołyń zwrócił się do arcybiskupów: Stanisława Dziwisza, Kazimierza Nycza i Józefa Michalika o poparcie protestu przeciwko zachowaniu Jana Martyniaka i biskupa greckokatolickiego Włodzimierza Juszczaka, zarzucając im pomówienie osoby księdza Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego, oraz fałszowanie historii i stwarzanie odpowiedniego podłoża pod odradzający się nacjonalizm ukraiński[2].
Przypisy
- ↑ Указ Президента України № 739/2007 (ukr.). president.gov.ua. [dostęp 13 kwietnia 2011].
- ↑ "27 Dywizja Wołyńska AK" Biuletyn Informacyjny, nr 1 (101), styczeń-marzec 2009 Warszawa, s. 51-54
Linki zewnętrzne
- Metropolita Przemysko-Warszawski Jan Martyniak
- Jan Martyniak w bazie catholic-hierarchy.org (ang.)