Janusz Christa

Skocz do: nawigacji, szukaj

Janusz Christa (ur. 19 lipca 1934 w Wilnie, zm. 15 listopada 2008 w Sopocie) – autor komiksów, rysownik i scenarzysta, z wykształcenia ekonomista. Autor jednej z najpopularniejszych polskich serii komiksów – Kajko i Kokosz.

Życiorys

Zadebiutował w 1957. Nie wiadomo, czy początkiem były jednostronicowe historyjki o dwóch chłopcach, Kuku Ryku, publikowane w magazynie Przygoda, czy całostronicowy komiks bez dymków Opowieść o Armstrongu, drukowany w magazynie "Jazz". W 1958 związał się z "Wieczorem Wybrzeża" i drukował w nim najpierw przygody Kajtka-Majtka, potem Kajtka i Koka (z najdłuższą polską epopeją komiksową W Kosmosie), oraz trzy pierwsze historyjki o Kajku i Kokoszu (Złoty puchar, Szranki i konkury, Woje Mirmiła).

Jego najpopularniejsze dzieło, Kajko i Kokosz, powstało w 1972 i zasłynęło na całą Polskę, gdy po raz pierwszy ukazało się, jako odcinkowa historia jednostronicowa, w Świecie Młodych (de facto była to czwarta historyjka o obu wojach). Gucek i Roch to dwóch nowych bohaterów stworzonych w 1978[1]. Christa był autorem scenariusza, chociaż podpisał go nazwiskiem Adama Kołodziejczyka[2].

Na początku lat 90. XX wieku przestał tworzyć ze względu na stan zdrowia. Na początku XXI wieku wydawnictwo Egmont Polska zaczęło wydawać tomy jego klasycznych, w większości "wybrzeżowych", komiksów. Natomiast w listopadzie 2005 ukazały się edycja śląska Szkoły latania (Szkoła furganio) i kaszubska Na wczasach (Na latowisku), w 2006 edycja góralska Wielkiego turnieju (Ogromniasto gońba).

23 czerwca 2006 miała miejsce ogólnoświatowa premiera filmu krótkometrażowego – Kajko i Kokosz, na bazie jednego z wątków zaczerpniętych z komiksu "Zamach na Milusia”. I choć jeszcze za czasów PRL-u twórca komiksu, Janusz Christa próbował zrobić film animowany w studiu w Bielsku-Białej, to skończyło się tylko kilkoma próbnymi testami. Od 2001 trwały prace nad fabularną adaptacją Kajka i Kokosza, które zostały wstrzymane z powodu zbyt niskiego budżetu. Również inni twórcy komiksowi, czy filmowi od lat czerpali z motywu naszych rodzimych bohaterów, jednak dopiero w 2006 udało się zrealizować animację 3d, w pełni odwzorowującą jedną z kluczowych historyjek komiksowych Janusza Christy. Historia ta została przedstawiona z pryzmatu przyglądającej się mrówki, pokrywa się w dużej mierze z pierwowzorem i wypełniają ją zabawne scenki oraz żarty głównych bohaterów. Krytyka dotyka zwłaszcza Kajka, którego głos podkłada Maciej Stuhr. Nieprawidłowo oddając humor i odbierając postaci powagę, czyni ją niezbieżną charakterem w stosunku do pierwowzoru. Jednak nie zabrakło też pozytywnych opinii, gdyż film jest chwalony za oryginalną ścieżkę dźwiękową, zaś animacja momentami jest bardzo ciekawie wykonana. Całość oglądana nie przez pryzmat komiksu tworzy intrygującą i zwięzłą zapowiedź, która miała być zaledwie namiastką dużo większego projektu, wykonanego ze znacznie większym rozmachem. Niestety, do śmierci twórcy komiksu nie udało się go zrealizować.

31 maja 2007 został odznaczony przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierza Michała Ujazdowskiego Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis[3]. W 2008, na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Łodzi, świętowano 50-lecie narodzin Kajtka i Koka.

Od 1945 mieszkał w Sopocie, kolejno przy ul. Helskiej, 23 Marca, Wybickiego[4].

Władze Sopotu planują utworzyć w mieście gród Kajka i Kokosza, by mogli stać się jednym z symbolów kurortu[5].

Twórczość

Komiksy z cyklu Kajtek i Koko

 Osobny artykuł: Kajtek i Koko.

Paski:

  • Latający Holender – 1958
  • Profesor Kosmosik i Marsjanie – 1958-1959
  • Czarny rycerz – 1959-1960
  • Utracony skarb – 1960
  • Franek! Kajtek! – Tygodnik Morski 1960
  • Na morze – 1961
  • Poszukiwany Zyg-Zak – 1961
  • Wybory do rad narodowych – 1961
  • Dni Gdańska – 1961
  • Kajtek, Koko i piraci – 1961-1962
  • Opowiadanie Koka – 1962-1963
  • W krainie baśni – 1963-1964
  • Na tropach pitekantropa – 1964-1965
  • Kajtek i Koko na wakacjach – 1965
  • Opowieść Koka – 1965-1966
  • Śladem białego wilka – 1966-1967
  • Jubileusz 10-lecia Wieczoru Wybrzeża 1967
  • Zwariowana wyspa – 1967
  • Londyński kryminał – 1967-1968
  • Kajtek i Koko w kosmosie – 1968-1972
  • Opowieści Koka – 1993

Albumy:

Komiksy z cyklu Kajko i Kokosz

 Osobny artykuł: Kajko i Kokosz.
  • Złoty puchar (1985; 2 części; w wersji Wieczoru Wybrzeża pt. Złote prosię)
  • Szranki i konkury (1985; 2 części)
  • Woje Mirmiła (1988; c.d. w Rozprawie z Dajmiechem)
  • Rozprawa z Dajmiechem (1987; c.d. Wojów Mirmiła)
  • Pasowanie (1993; w magazynie Super Boom nr 4/93 i zbiorze komiksów Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Szkoła latania (1975; początkowo w Świecie Młodych; edycja śląska pt. Szkoła furganio)
  • Wielki turniej (1975; edycja góralska pt. Ogromniasto gońba)
  • Na wczasach (1983; edycja kaszubska pt. Na latowiskù)
  • Zamach na Milusia (1977; 1989 – wydanie rozszerzone)
  • Profesor Stokrotek (1988; w zbiorach komiksów: Wygnaniec i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Urodziny Milusia (1986; w zbiorach komiksów: Fortuna Amelii i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Łaźnia (1986; w zbiorach komiksów: Fortuna Amelii i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Koncert Kaprala (1987; w zbiorach komiksów: Bambi i Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • Skarby Mirmiła (1980)
  • Cudowny lek (1984)
  • Festiwal czarownic (1988)
  • Dzień Śmiechały (1984)
  • Srebrny denar (w zbiorze komiksów: Urodziny Milusia wyd. Egmont 2004)
  • W krainie borostworów (1987; też jako dodatek do gry komputerowej Kajko i Kokosz)
  • Mirmił w opałach (1990)

Albumy z cyklu Gucek i Roch

 Osobny artykuł: Gucek i Roch.
  • Tajemniczy rejs (wyd. 1 – 1986, wyd. 2 – 1988)
  • Kurs na Półwysep Jork (wyd. 1 – 1986, wyd. 2 – 1988)

Inne prace

W magazynie "Jazz"
  • Rock and Roll, "Jazz" 2/57
  • Opowieść o Armstrongu, "Jazz" 3/57-9/57, 8 odcinków
  • Kuku-Ryku, "Przygoda" 5/57-26/58, 11 odcinków A3 (tekst: A. i M. Kulmryk w 2 spośród 11 odc.)

W magazynie komiksowym "Relax"

  • Bajki dla dorosłych, "Relax" 4/76-8/76, 4 odcinki[6]
  • Kajko i Kokosz, "Relax" 76-77 pierwsze odcinki cyklu
W gazecie "Wieczór Wybrzeża"
  • Kichaś, "Wieczór Wybrzeża" 16.3.1957, (komiks niemy)
  • Jack O'Key, "Wieczór Wybrzeża" 13.6.58 -26.07.58, 4 odcinki
  • Wesołych Świąt, "Wieczór Wybrzeża" 24.12.60, 1 odcinek A3
  • Detektyw Trop, "Wieczór Wybrzeża" 24.12.60 -1.04.61, 6 odcinków o różnych formatach (A5)
W gazecie "Głos Wybrzeża"
  • Skarby starego zamczyska, "Głos Wybrzeża" 08.02.58-22.03.58, (komiks realistyczny, tekst: Tadeusz Rafałowski) 6 odcinków
W gazecie "Nowa Wieś"
  • Korak syn Tarzana, "Nowa Wieś" 22/58-35/58 (komiks realistyczny bez dymków, autor tekstu nieznany) 14 odcinków

Ilustracje książek

  • Józef Borysewicz: Przygoda w Gibraltarze, Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne)
  • Tadeusz Szczygielski: Żeglarskie dzieje, Wydawnictwo Morskie 1959 (ilustracje realistyczne)
  • Eugenia Kobylińska-Masiejewska: Jak l b odkryła Nowy Ląd, Wydawnictwo Morskie 1960 (ilustracje realistyczne)

Przypisy

  1. ↑ Zmarł Janusz Christa – twórca Kajka i Kokosza. trojmiasto.pl, 17 listopada 2008. [dostęp 17 listopada 2008].
  2. ↑ B. Kurc, Trzask prask. Wywiady z Mistrzami polskiego (i nie tylko) komiksu, Bajka, Koluszki 2004, str. 45.
  3. ↑ Gloria Artis za Tytusa, Nerwosolka oraz Kajka i Kokosza. wp.pl, 31 maja 2007. [dostęp 22 czerwca 2011].
  4. ↑ Nakręcił film o autorze Kajko i Kokosza. trojmiasto.pl, 17 kwietnia 2011. [dostęp 17 kwietnia 2011].
  5. ↑ Kajko i Kokosz dostaną... ławeczkę. trojmiasto.pl, 28 maja 2011. [dostęp 28 maja 2011].
  6. ↑ "Bajki dla dorosłych" Christy w czasopiśmie "Relax"

Linki zewnętrzne