Janusz Morgenstern
Janusz „Kuba” Morgenstern (ur. 16 listopada 1922 w Mikulińcach, zm. 6 września 2011 w Warszawie[1]) – polski reżyser i producent filmowy.
Życiorys
Był synem Dawida Morgensterna i Estery Druks. Młodość spędził na Podolu, gdzie zdał maturę. Przed wojną chodził do gimnazjum w Przeworsku, gdzie zamieszkiwał brat jego matki[2]. Po wojnie podjął studia na Wydziale Reżyserii PWSFTviT w Łodzi, które ukończył w 1954 roku. Na początku kariery był asystentem reżysera w filmach Wandy Jakubowskiej i Andrzeja Wajdy (Kanał).
Był II reżyserem w filmach Lotna, Pokolenie oraz Popiół i diament. Jako reżyser zadebiutował filmem Do widzenia, do jutra.
Największy rozgłos przyniosły mu oryginalne współczesne dramaty, poruszające problemy młodych ludzi: Do widzenia, do jutra, Jowita, Trzeba zabić tę miłość.
Wielką popularnością cieszyły się również zrealizowane przez niego pod koniec lat 60. seriale telewizyjne Stawka większa niż życie i Kolumbowie oraz późniejsze Polskie drogi.
Reżyserował też szereg spektakli Teatru Telewizji (m.in. Arszenik i stare koronki na podstawie sztuki Josepha Kesselringa). Od 1990 roku pracował jako producent filmów. W 2004 Antoni Krauze stworzył filmowy portret Morgensterna zatytułowany Ćwiczenia z niepamięci.
W 2008 roku Morgenstern otrzymał Orła w kategorii osiągnięcia życia (przyznawane za całokształt).
W 2010 roku został uhonorowany nagrodą honorową na Nowojorskim Festiwalu Filmów Polskich.[3]
7 kwietnia 2011 odsłonił swoją gwiazdę w Alei Gwiazd na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi[4].
Janusz Morgenstern zmarł 6 września 2011 roku w Warszawie. Jego pogrzeb odbył się 12 września 2011 roku na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie, reżyser spoczął w Alei Zasłużonych. W uroczystościach uczestniczyli m.in. prezydent Bronisław Komorowski, minister kultury Bogdan Zdrojewski, Roman Polański oraz wielu ludzi filmu i przyjaciół artysty[5].
Odznaczenia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – 1997[6]
- Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" – 2005[7]
Filmografia
Jako reżyser
- 1954: Rzodkiewki (etiuda szkolna)
- 1960: Przygoda w terenie (krótkometrażowy)
- 1960: Do widzenia, do jutra
- 1961: Ambulans (krótkometrażowy)
- 1962: Jutro premiera (także scenariusz)
- 1963: Dwa żebra Adama
- 1964: Życie raz jeszcze
- 1965: Potem nastąpi cisza (także scenariusz)
- 1967–1968: Stawka większa niż życie (serial telewizyjny)
- 1967: Jowita
- 1970: Kolumbowie (serial telewizyjny)
- 1972: Dama pikowa (w ramach cyklu telewizyjnego Klasyka światowa; także scenariusz)
- 1972: Trzeba zabić tę miłość
- 1974: S.O.S. (serial telewizyjny)
- 1976: Polskie drogi (serial telewizyjny)
- 1979: Godzina "W"
- 1980: Mniejsze niebo
- 1986: Legend of the White Horse (tytuł polski Biały smok, współreżyserowany z Jerzym Domaradzkim)
- 2000: Żółty szalik (w ramach cyklu telewizyjnego Święta polskie)
- 2009: Mniejsze zło (także scenariusz i produkcja; premiera 23 października[8])
Jako producent
- 1990: Europa, Europa (producent wykonawczy)
- 1990: Femina
- 1990: Korczak
- 1993: Koloss
- 1993: Do widzenia wczoraj. Dwie krótkie komedie o zmianie systemu
- 1995: Zołotoje dno (film polsko-rosyjski, tytuł polski: Złote dno)
- 1996: Panna Nikt
- 1997: Ciemna strona Wenus
- 1998: Złoto dezerterów
- 1999: Palce lizać (serial telewizyjny; producent wykonawczy)
- 2000: Chłopaki nie płaczą
- 2000: Żółty szalik (w ramach cyklu telewizyjnego Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2000: Noc świętego Mikołaja (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2001: Poranek kojota
- 2001: Requiem (współproducentem był Jerzy Buchwald)
- 2002: Wszyscy święci (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2002: Zemsta
- 2003: Biała sukienka (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2003: Królowa chmur (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2004: Długi weekend (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2004: Piekło niebo (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2005: Barbórka (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2005: Przybyli ułani (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2005: Komornik
- 2006: Czeka na nas świat (współproducentem był Juliusz Machulski)
- 2006: Miłość w przejściu podziemnym (w ramach cyklu Święta polskie; producent wykonawczy)
- 2009: Mniejsze zło
Jako aktor
Przypisy
- ↑ Zmarł wybitny reżyser Janusz Morgenstern (pol.). wiadomosci.gazeta.pl, 2011-09-06. [dostęp 2011-09-06].
Linki zewnętrzne
- Janusz Morgenstern w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Janusz Morgenstern w bazie filmweb.pl
- Janusz Morgenstern w bazie filmpolski.pl
- Janusz Morgenstern w bazie stopklatka.pl
- ↑ Janusz Morgenstern – Życie Raz Jeszcze – Wywiad
- ↑ New York Polish Film Festival → Nagrody. www.nypff.com. [dostęp 2012-02-24].
- ↑ Konrad Ciężki: Janusz Morgenstern: od "Stawki większej niż życie" do łódzkiej Alei Gwiazd. mmlodz.pl. [dostęp 2011-04-08].
- ↑ "Żegnam mojego najstarszego przyjaciela". tvn24.pl, 2011-09-12. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 listopada 1997 r. o nadaniu orderu (M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 113)
- ↑ Warszawa. Wręczono złote medale "Gloria Artis". e-teatr.pl, 10 września 2005. [dostęp 21 czerwca 2011].
- ↑ film.wp.pl.
Bibliografia
- Ewa Winnicka, Ja się nie spieszę, Polityka 2008, nr 24(2658), s.70–72.
- Janusz Morgenstern w bazie filmpolski.pl